رژیم غذایی مدیترانه‌ای: محافظ مغز در برابر آلزایمر

رژیم غذایی مدیترانه‌ای بر پایه سبزیجات تازه، میوه‌ها، غذاهای دریایی، آجیل، و زیتون استوار است

عکس تزئینی -  زوج مسن از خوردن سالاد لذت می‌برند - Canva

از فواید رژیم غذایی مدیترانه‌ای بسیار شنیده‌ایم. این رژیم غذایی در «اخبار آمریکا و گزارش‌ها جهان» برای هفتمین سال متوالی در صدر فهرست بهترین رژیم‌های غذایی جهان قرار گرفت.

طبق پژوهش‌های جدیدی که گزارش آن در  بخش عصب‌شناسی شبکه جاما (JAMA) منتشر شده است، پایبندی به رژیم غذایی مدیترانه‌ای ذهن افراد را در سن‌های بالا هشیار نگه می‌دارد، حتی اگر مغز نشانه‌هایی از آلزایمر نشان دهد.

در یافته‌های محققان دانشگاه راش در شیکاگو دیده می‌شود که افرادی که از این رژیم غذایی پیروی می‌کرده‌اند در آزمون عملکرد شناختی امتیاز بهتری کسب کرده‌اند، گرچه بررسی مغزشان پس از مرگ از وجود نشانگر‌های زوال عقل خبر می‌داد.

به گزارش نیویورک‌ پست، رژیم غذایی مدیترانه‌ای ریشه در رژیم غذایی سنتی ۲۱ کشوری دارد که در جوار دریای مدیترانه قرار گرفته‌اند. رژیم غذایی این مناطق بر پایه محصولات غذایی مانند سبزیجات تازه، میوه‌ها، ماهی، آجیل، و زیتون فراوان استوار است.

این رژیم غذایی بدون اینکه بر بر ماده مغذی یا گروه غذایی خاصی تمرکز داشته باشد، بر اهمیت کیفیت غذا تاکید دارد. در این رژیم غذایی می‌توان ظرف غذا را از انواع غذاها، مانند میوه‌ها، سبزیجات، غذاهای دریایی، روغن زیتون، و غلات کامل پر کرد.

محققان با استفاده از داده‌های «راش مموری» و «پروژه افزایش سن»، که از کالبدشکافی بین سال‌های ۱۹۹۷ تا ۲۰۲۲ و  پیگیری ۲۴ ساله افراد به دست آمده بود، ۵۷۶ نفر را بررسی کردند که با متوسط سن ۹۱ سال درگذشته بودند.

Read More

This section contains relevant reference points, placed in (Inner related node field)

برای شرکت‌کنندگان در این طرح شرحی از عادت‌های زندگی‌ مانند سیگار کشیدن، مصرف الکل، تمرین‌های بدنی منظم، رژیم غذایی مدیترانه‌ای، و امتیاز در فعالیت‌های شناختی گزارش شده بود.  

امتیاز زندگی سالم بر اساس این عوامل از یک تا پنج رده‌بندی شد. امتیاز بیشتر نشان‌دهنده زندگی سالم‌تر و عملکرد شناختی بهتر در دوران نزدیک به مرگ بود. این امتیازها را با امتیاز عملکرد شناختی در فاصله کمتر از یک سال پیش از مرگ شرکت‌کنندگان مقایسه کردند.

محققان مغز این افراد را پس از مرگ از بدن‌ خارج کردند و به جست‌وجوی پروتئین‌های «آمیلوئید بتا» و «تاو» برآمدند که دو عامل اصلی آلزایمر‌ند.

به گزارش کنوانسیون و مراکز کنترل بیماری، زوال عقل بیماری خاصی نیست، بلکه اصطلاحی است که در مورد اختلال در به‌ یاد آوردن، فکر کردن، یا تصمیم‌گیری در فعالیت‌های روزمره به کار می‌رود. آلزایمر شایع‌ترین شکل زوال عقل است.

طبق یافته‌های این پژوهش، حتی اگر مغز یکی از شرکت‌کنندگان علائمی از آلزایمر نشان می‌داد، به‌نظر می‌آمد که شیوه زندگی سالم‌ این فرد تا حدودی از او در برابر کاهش قابلیت شناختی مغز محافظت می‌کرده است.

این‌طور تصور می‌شود که این رژیم غذایی به جلوگیری از کاهش قدرت شناختی کمک می‌کند، زیرا بسیار متعادل است. این رژیم غذایی باعث احساس سیری طولانی‌مدت می‌شود و به همین دلیل مصرف تنقلات بی‌خاصیت و شکم‌پرکن و میان‌وعده‌ها کاهش می‌یابد.

نتایج تحقیقی در اکتبر سال ۲۰۲۳ نشان داد که رژیم غذایی مدیترانه‌ای احتمالا با تاثیر بر میکروبیوم روده از عوارض اختلال پس از سانحه (پی‌تی‌اس‌دی) می‌کاهد.

تحقیق‌های دیگری نیز شده است که نشان می‌دهد در افرادی که به این رژیم غذایی پایبندند احتمال مرگ زودرس ممکن است تا ۲۹ درصد کاهش یابد. مرگ زودرس و ابتلا به بیماری قلبی در میان زنانی که این رژیم را غذایی داشتند ۲۵ درصد کمتر بود.

پژوهش قبلی دانشگاه هارواد نیز حاکی از آن بود که رژیم غذایی مدیترانه‌ای یکی از چهار الگوی رایج تغذیه سالم است که خطر مرگ زودهنگام را ۲۰ درصد کاهش می‌دهد.