میلیونها نفر در جهان برای کاهش وزن از داروهای خانواده جیالپیــ۱ مانند اوزمپیک، ویگووی و مونجارو استفاده میکنند؛ داروهایی که علاوه بر کاهش قابلتوجه وزن و بهبود قند خون، برای سلامتی قلب نیز فوایدی دارند. با این حال کارشناسان ارتوپدی هشدار میدهند کاهش سریع وزن با این داروها میتواند به کاهش توده عضلانی و تراکم استخوان هم منجر شود و در صورت بیتوجهی، خطر آسیبهای مفصلی و شکستگی استخوان را افزایش دهد.
به گزارش یاهو، متخصصان میگویند داروهای جیالپیــ۱ در صورت تجویز برای فرد مناسب، میتوانند گزینههای درمانی بسیار موثری باشند. با این حال، به گفته دکتر برایان نوانونو، جراح ارتوپد، تصویر کلی مصرف این داروها پیچیدهتر از آن چیزی است که بسیاری تصور میکنند. به گفته او، برخی از عوارض و خطرات این داروها بیش از همه متوجه افرادی است که از نظر جسمانی آسیبپذیرترند و برای مقابله با پیامدهای آن توانایی کمتری دارند. از همین رو، افرادی که از داروهای جیالپیــ۱ استفاده میکنند، باید از مزایا و خطرات احتمالی این درمان آگاهی کامل داشته باشند.
مفاصل شما از کاهش وزن سود میبرند؛ علم چه میگوید؟
یکی از مهمترین مزایای کاهش وزن کاهش فشار وارده بر مفاصل است. به گفته دکتر برایان نوانونو، هر یک کیلو اضافه وزن، هنگام راه رفتن فشاری معادل حدود چهار کیلو بر مفصل زانو وارد میکند. به این ترتیب، فردی که حدود ۱۱ کیلو اضافه وزن دارد، با هر قدم زانوهایش فشاری معادل حدود ۴۴ کیلوگرم بیشتر را تحمل میکنند. از این رو، کاهش حدود ۹ تا ۱۴ کیلوگرم وزن در افرادی که از داروهای خانواده جیالپیــ۱ استفاده میکنند، میتواند فشار وارده بر مفاصل را به میزان قابلتوجهی کاهش دهد.
به گفته این متخصص، کاهش درد زانو در برخی بیماران تا حدی چشمگیر است که حتی ممکن است نیاز به جراحیهای بزرگی مانند تعویض مفصل زانو را به تعویق بیندازد یا برطرف کند.
کاهش وزن سالها است بهعنوان یکی از توصیههای استاندارد و غیرجراحی برای درمان آرتروز زانو مطرح است. نوانونو معتقد است داروهای جیالپیــ۱ نیز در بیمارانی که شرایط مناسب دارند، میتوانند به یکی از موثرترین ابزارهای درمانی برای دستیابی به این هدف تبدیل شوند.
کاهش توده عضلانی؛ خطری که بسیاری از آن غافلاند
داروهای کاهش وزن تنها باعث از دست رفتن چربی بدن نمیشوند. آنها میتوانند توده عضلانی را نیز کاهش دهند. به گفته دکتر نوانونو «کاهش وزن فقط به معنای از دست دادن چربی اضافی نیست. بلکه توده عضلانی نیز کاهش مییابد. از دست رفتن بیش از حد عضله میتواند بر سلامتی مفاصل و تراکم استخوان اثر بگذارد و در برخی افراد به آسیبهای مفصلی یا حتی شکستگیهای ناشی از شکنندگی استخوان منجر شود».
اهمیت این موضوع در آن است که تراکم استخوان و توده عضلانی ارتباطی تنگاتنگ با یکدیگر دارند. هرچه توده عضلانی بیشتر باشد، استخوانها معمولا متراکمتر و مستحکمتر خواهند بود. برعکس، کاهش سریع یا قابلتوجه عضله میتواند سلامت اسکلت بدن را به خطر بیندازد؛ خطری که پیامدهای آن ممکن است تا سالها بعد آشکار نشود.
Read More
This section contains relevant reference points, placed in (Inner related node field)
چه کسانی بیش از دیگران در معرض مشکلات استخوانی و مفصلی ناشی از اوزمپیک قرار دارند؟
به گفته متخصصان، همه مصرفکنندگان داروهای خانواده جیالپیــ۱ با خطرات ارتوپدی یکسانی روبهرو نیستند و این خطر برای زنان یائسه و سالمندان بیشتر است، زیرا این گروه از افراد به دلیل شرایطشان، بیش از دیگران در معرض ابتلا به پوکی استخوان قرار دارند و کاهش توده عضلانی ناشی از این داروها میتواند این آسیبپذیری را تشدید کند و پیامدهای نامطلوبی برای سلامتی استخوانها و مفاصل آنان به همراه داشته باشد.
بنابراین افرادی که در این گروهها قرار دارند، برای محافظت از سلامتی استخوانهای خود باید در طول دوره مصرف داروهای جیالپیــ۱ به دریافت پروتئین کافی و انجام دادن تمرینهای مقاومتی (قدرتی) توجه ویژه داشته باشند.
پوکی استخوان، نقرس و نرمی استخوان؛ خطرات بلندمدتی که پژوهشگران زیر نظر گرفتهاند
همزمان با افزایش شمار نسخههای تجویز داروهای جیالپیــ۱ به دهها میلیون مورد، پژوهشگران بررسی پیامدهای بلندمدت این داروها را نیز آغاز کردهاند و برخی یافتههای اولیه قابلتوجه است. روزنامه واشنگتنپست در مارس ۲۰۲۶ با استناد به پژوهشهای جدید، گزارش داد که مصرف طولانیمدت داروهای جیالپیــ۱ ممکن است با افزایش خطر ابتلا به پوکی استخوان، نقرس و نرمی استخوان همراه باشد.
به گفته دکتر نوانونو، با رشد تصاعدی تعداد مصرفکنندگان داروهای جیالپیــ۱ پیشبینی میشود که موارد بیشتری از عوارض ناخواسته این داروها نیز مشاهده شود. از این رو، پزشکان باید بیماران را بهطور کامل از خطرات احتمالی آگاه کنند و در صورت بروز این عوارض، درباره ادامه یا قطع درمان تصمیم مناسب بگیرند.
اگر داروهای جیالپیــ۱ مصرف میکنید، این توصیهها را جدی بگیرید
هنگام ویزیت بیمارانی که از داروهایی مانند اوزمپیک یا ویگووی استفاده میکنند، باید بیش از هر چیز بر دو موضوع تمرکز شود: یکی اینکه فرد هر هفته چه مقدار وزن کم میکند و روزانه چند گرم پروتئین دریافت میکند؟
پایش میزان پروتئین دریافتی یکی از مهمترین راهکارهای محافظت از استخوانها و مفاصل است. دریافت پروتئین کافی به حفظ توده عضلانی کمک میکند و همین توده عضلانی در استحکام اسکلت بدن و حمایت از مفاصل نقش مهمی دارد.
انجام دادن تمرینهای مقاومتی با وزنه هم بهطور ویژه توصیه میشود. تمرینهای مقاومتی یک فرایند زیستی به نام «مکانوترنسداکشن» (Mechanotransduction) را فعال میکنند؛ فرایندی که در آن سلولها محرکهای مکانیکی مانند فشار و کشش را به پیامهای شیمیایی تبدیل میکنند و در نتیجه، بازسازی و تقویت استخوانها تحریک میشود. به بیان ساده، وزنه زدن به استخوانها پیام میدهد که باید قویتر شوند.
البته افرادی که بهسرعت در حال کاهش وزناند، باید از بلند کردن وزنههای بسیار سنگین یا انجام دادن فعالیتهای پرفشار و شدید که خطر آسیبدیدگی را افزایش میدهد، خودداری کنند.
آیا لازم است سنجش تراکم استخوان انجام دهید یا مکمل مصرف کنید؟
دکتر برایان نوانونو معتقد است نباید در این زمینه بیش از حد به مداخلات پزشکی متوسل شد. او توصیه نمیکند همه افرادی که از داروهای خانواده جیالپیــ۱ استفاده میکنند، بدون وجود دلیل پزشکی برای آزمایش سنجش تراکم استخوان اقدام یا خودسرانه مصرف مکملهای کلسیم و ویتامین دی را آغاز کنند. به گفته او، چنین تصمیمهایی باید پس از مشورت با پزشک اتخاذ شود، زیرا مصرف مکملها بدون وجود نیاز واقعی، سود چندانی ندارد و بدن مواد اضافی را دفع میکند.
به همین دلیل این پزشک است که میتواند با در نظر گرفتن برنامه درمان با داروهای جیالپیــ۱، آزمایشهای لازم را برای بررسی کمبود ویتامینها درخواست کند و تنها در صورت تشخیص کمبود، درمان مناسب آغاز شود.
داروهای جیالپیــ۱ چه تاثیری بر جراحی تعویض مفصل دارند؟
برخی شواهد اولیه نشان میدهد افرادی که از داروهای جیالپیــ۱ استفاده میکنند و تحت عمل تعویض مفصل قرار میگیرند، ممکن است با خطر کمتر عفونت پس از جراحی روبهرو باشند. به گفته دکتر نوانونو، این فرضیه از نظر علمی منطقی به نظر میرسد، هرچند هنوز برای اثبات قطعی آن شواهد کافی وجود ندارد.
پژوهشهای پیشین نشان دادهاند افرادی که چاقی شدید (شاخص توده بدنی بالاتر از ۴۰) و دیابت کنترلنشده دارند، بیش از دیگران در معرض عفونت مفصل مصنوعی قرار دارند. از آنجا که داروهای جیالپیــ۱ هم وزن و هم قند خون را کاهش میدهند، ممکن است این عوامل خطر را نیز کاهش دهند. با این حال، نوانونو تاکید میکند که برای تایید این فرضیه به مطالعات گستردهتر نیاز است.
