مرحله یک‌چهارم نهایی جام جهانی ۲۰۲۶ از پنجشنبه ۱۸ تیرماه با دیداری آغاز می‌شود که هم از نظر فوتبالی حساس است و هم از نظر روایی و تاریخی بار سنگینی دارد؛ فرانسه برابر مراکش، با تکرار نیمه‌نهایی جام جهانی ۲۰۲۲ قطر، این بار برای رسیدن به جمع چهار تیم برتر جهان صف‌آرایی می‌کند.

فرانسه تا اینجای مسابقات، آماده‌ترین، پرستاره‌ترین و احتمالا جدی‌ترین مدعی قهرمانی بوده است، اما مراکش هم تیمی نیست که بتوان آن را فقط یک شگفتی‌ساز دانست. شیرهای اطلس اکنون تیمی بالغ، سریع، منظم و خطرناک‌اند که می‌توانند نخستین آزمون واقعی «خروس‌ها» در مسیر قهرمانی باشند. تا جایی که این مسابقه نخستین محک جدی فرانسه در جام جهانی ۲۰۲۶ توصیف می‌شود.

فرانسه در بازی‌های قبلی چنان مقتدر ظاهر شد که پیش از ورود بازیکنان به زمین هم می‌شد آن‌ها را برنده محتمل دانست. خط حمله‌ای با حضور کیلیان امباپه، عثمان دمبله، مایکل اولیسه و بردلی بارکولا، در کنار تجربه و انسجام تیمی، از فرانسه تصویری ساخته است که کمتر تیمی توان مقابله با آن را دارد.

شاگردان دیدیه دشان تا این مرحله ۱۴ گل زده‌اند و امباپه نیز با هفت گل، همچنان یکی از مدعیان اصلی کفش طلای جام است. با این حال، دشان پیش از مسابقه پنجشنبه تاکید کرد که فرانسه در برابر مراکش باید در حمله کارآمدتر باشد؛ جمله‌ای که نشان می‌دهد حتی در اردوی یکی از کامل‌ترین تیم‌های جام نیز نگرانی‌هایی جدی درباره این مسابقه وجود دارد.

دلیل این احتیاط روشن است. مراکش برخلاف بسیاری از حریفان قبلی فرانسه، تنها برای دفاع و دوام آوردن وارد زمین نمی‌شود. این تیم پس از صعود از مرحله گروهی، ابتدا هلند را در ضربات پنالتی کنار زد و سپس کانادا را با نتیجه قاطع سه بر هیچ شکست داد. تیم محمد وهبی سرعت بالایی در انتقال توپ دارد، در ضدحملات بسیار خطرناک است و بازیکنانی دارد که می‌توانند کوچک‌ترین اشتباه دفاع فرانسه را به موقعیت جدی تبدیل کنند. خود وهبی نیز پیش از مسابقه، با وجود تمجید از قدرت فرانسه، تاکید کرد که «هیچ تیمی شکست‌ناپذیر نیست. نه آن‌ها، نه ما و نه هیچ تیم دیگری».

این مسابقه را از نظر احساسی می‌توان به نوعی امتداد همان نبردی دانست که سه سال و نیم پیش در قطر برگزار شد و فرانسه با پیروزی دو بر هیچ مقابل مراکش، مانع صعود نخستین تیم آفریقایی به فینال در تاریخ جام جهانی شد. با این حال، مراکشی‌ها نمی‌خواهند بازی امشب را با ادبیات انتقام تعریف کنند. وهبی گفته است بحث انتقام مطرح نیست و تیمش فقط می‌خواهد به نیمه‌نهایی برسد. عزالدین اوناهی نیز که در شکست ۲۰۲۲ حضور داشت، می‌گوید آن مسابقه درس‌های زیادی به مراکش داد، اما این تیم با ذهنیت انتقام‌جویی وارد زمین نخواهد شد.

انتخاب فاکوندو تیو، داور آرژانتینی، برای قضاوت این مسابقه هم حاشیه‌هایی ایجاد کرده است. پس از تنش‌های فوتبالی میان فرانسه و آرژانتین از فینال ۲۰۲۲ به بعد، برخی این انتخاب را بحث‌برانگیز دانسته‌اند. به‌ویژه در جامی که تصمیم‌های داوری، از جمله اعتراض مصری‌ها پس از بازی با آرژانتین، بارها خبرساز شد. با این حال دیدیه دشان تلاش می‌کند این موضوع را از فضای تیمش دور نگه دارد. او می‌گوید: «حریف ما مراکش است، نه داور.» رابین ریسیر، دروازه‌بان ذخیره فرانسه، نیز تاکید کرده است بازیکنان نباید گرفتار توهم بدبینانه شوند و باید فقط روی مسائل فنی تمرکز کنند.

ابعاد اجتماعی و تاریخی این مسابقه نیز کم‌اهمیت نیست. روابط فوتبالی فرانسه و مراکش، به دلیل تاریخ استعمار، مهاجرت و پیوندهای خانوادگی، بسیار پیچیده و درهم‌تنیده است. چند بازیکن مراکش در فرانسه متولد یا بزرگ شده‌اند و چهره‌هایی مانند ایوب بوعادی نمونه‌ای از همین هویت دوگانه فوتبالی‌اند. بازیکنی که در فرانسه بزرگ شد و حتی در رده جوانان برای این کشور بازی کرد، اما حالا پیراهن تیم ملی مراکش را بر تن دارد. به همین دلیل این مسابقه از نگاه بسیاری از تحلیلگران دیداری با «پیوندهای پسااستعماری و خانوادگی» توصیف شده و تاکید می‌شود که مراکش توانسته است از دیاسپورای خود یک قدرت رقابتی بسازد.

در سوی دیگر جدول، جمعه شب اسپانیا و بلژیک یکی از جذاب‌ترین دیدارهای یک‌چهارم نهایی را برگزار می‌کنند. اسپانیا پس از پیروزی دیرهنگام مقابل پرتغال، از نظر روحی و فنی در وضعیت خوبی قرار دارد و شاید بعد از فرانسه، جدی‌ترین بخت قهرمانی باشد. تیم لوییس دلافوئنته حالا به یک ماشین منظم و هماهنگ شبیه شده و اسپانیای او بار دیگر به‌عنوان تیمی با انسجامی نزدیک به یک باشگاه، شناخته می‌شود. البته بلژیک هم پس از برد چهار بر یک مقابل آمریکا اعتمادبه‌نفس پیدا کرده است، اما برای عبور از اسپانیا باید نمایشی فراتر از بهترین بازی‌هایش ارائه دهد.

دیدار نروژ و انگلستان شاید پیش‌بینی‌‌ناپذیرترین مسابقه این مرحله باشد. انگلستان از نظر نام‌ها و تجربه، تیمی قدرتمند است، اما نروژ با حذف برزیل، نشان داد که فقط به ارلینگ هالند وابسته نیست و می‌تواند برابر بزرگ‌ترین تیم‌ها هم منسجم، خطرناک و جسورانه بازی کند. در این مسابقه، برخلاف بسیاری از دیدارهای دیگر، برتری روشن و قطعی برای هیچ‌کدام از دو تیم دیده نمی‌شود و به نظر می‌رسد هر دو تقریبا به یک اندازه شانس صعود دارند.

در آخرین مسابقه یک‌چهارم نهایی، نیز آرژانتین و سوییس به مصاف هم می‌روند. روی کاغذ، بخت آرژانتین بیشتر است، به‌خصوص که لیونل مسی بعد از نمایش درخشان مقابل مصر، دوباره آماده‌تر از قبل به نظر می‌رسد و با هشت گل در صدر جدول گلزنان قرار دارد. اما سوییس تیمی بسیار منظم، سخت‌کوش و دفاع‌محور است و بعید نیست همان‌طور که برابر کلمبیا بازی را بست و به ضربات پنالتی کشاند، مقابل آرژانتین نیز هدف اصلی‌اش کند کردن ریتم مسابقه، بستن فضاهای اطراف مسی و کشاندن بازی به وقت‌های اضافه باشد.

با این همه، آغاز یک‌چهارم نهایی با فرانسه و مراکش، معنایی فراتر از یک مسابقه دارد. اگر فرانسه پیروز شود، آماده‌ترین مدعی جام یک گام دیگر به قهرمانی نزدیک می‌شود، اما اگر مراکش بتواند این مانع را هم پشت سر بگذارد، دیگر نمی‌توان آن را شگفتی‌ساز نامید، بلکه باید آن را یکی از قدرت‌های واقعی فوتبال جهان دانست.