با گسترش مصرف پودرهای سبزیجات و نوشیدنیهای جایگزین وعده غذایی، این پرسش مطرح است که این محصولات چه زمانی واقعا میتوانند مفید باشند.متخصصان تغذیه میگویند پاسخ به این پرسش به رژیم غذایی، میزان فعالیت و هدف هر فرد بستگی دارد.
پودرهای سبزیجات (Greens powder) و نوشیدنیهای جایگزین وعده غذایی (Meal replacement shake) محصولاتیاند که قبلا بازاری محدود و تخصصی داشتند، اما اکنون به کالاهایی رایج در فروشگاههای مواد غذایی تبدیل شدهاند و بازار آنها بهسرعت رشد کرده، اما به همان اندازه، سردرگمی درباره محصولاتی که واقعا ارزش خرید دارند، نیز افزایش یافته است.
پودر سبزیجات نوعی مکمل غذایی است که معمولا از سبزیجات برگدار، میوهها، جلبکها، گیاهان و گاهی ویتامینها، مواد معدنی، پروبیوتیکها یا عصارههای گیاهی تهیه میشود. این پودر را با آب یا شیر مخلوط میکنند و هدف آن کمک به جبران کمبود میوه و سبزی در رژیم غذایی است، اما جایگزین یک وعده غذایی یا مصرف واقعی میوه و سبزی محسوب نمیشود.
نوشیدنی جایگزین وعده غذایی محصولی آماده یا پودریاند که برای جایگزین شدن با یک وعده غذایی طراحی شدهاند و معمولا مقداری پروتئین، کربوهیدرات، چربی، فیبر، ویتامین، مواد معدنی و کالری دارد. این محصول بیشتر زمانی استفاده میشود که فرد فرصت غذا خوردن ندارد، اشتهایش کم است یا از برنامه مشخص کنترل وزن پیروی میکند.
وعدههای غذایی واقعی چه مزایایی دارند که پودرها ندارند؟
هنگامی که یک وعده غذای واقعی میخورید، مثلا بشقابی حاوی مرغ پختهشده در فر، سبزیجات تنوری و مقداری برنج، چیزی بیش از مجموع مواد مغذی قابلمحاسبه یا نوشتهشده روی برچسب محصول دریافت میکنید. غذای واقعی فیبر را به شکل طبیعی آن در اختیار بدن قرار میدهد و حاوی ویتامینها، مواد معدنی و ترکیبات گیاهی گوناگونی است که به شیوههایی با یکدیگر عمل میکنند که دانشمندان هنوز در حال شناخت کامل آنها هستند.
احساس رضایت از غذا نیز اهمیت دارد. جویدن غذا، چشیدن طعم آن و احساس سیری واقعی پس از خوردن تجربهای است که هیچ نوشیدنی نمیتواند بهطور کامل بازآفرینی کند. این احساس سیری به کنترل اشتها کمک میکند و واقعیت این است که نشستن و خوردن یک وعده غذا لذتبخشتر از سرکشیدن یک نوشیدنی است.
تنوع غذایی نیز عامل مهم دیگری است. مصرف مجموعهای متنوع از مواد غذایی، بدن را بهطور طبیعی در معرض طیف گستردهتری از مواد مغذی قرار میدهد. چیزی که هیچ پودر واحدی نمیتواند آن را تضمین کند.
به همین دلایل، مهم است به خاطر داشته باشیم که مکملها برای تکمیل رژیم غذایی طراحی شدهاند، نه جایگزینی یک رژیم متعادل. با این حال، پودرها و نوشیدنیها برای برخی افراد به بخشی مفید از مواد غذایی تبدیل شدهاند.
پودرها چه مزایایی دارند؟
بزرگترین مزیت پودرها سهولت و سرعت مصرف است؛ ویژگی که در زندگی پرمشغله امروز اهمیت زیادی دارد. جونا کتز، متخصص تغذیه ساکن فلوریدا، میگوید: «وقتی انتخاب میان خوردن یک نوشیدنی متعادل و حذف کامل یک وعده غذایی باشد، استفاده از نوشیدنی جایگزین وعده غذایی کاملا منطقی است. به نظر من، این محصولات در روزهای بسیار پرمشغله، هنگام کماشتهایی یا بهعنوان بخشی از یک برنامه منظم کنترل وزن نیز میتوانند مفید باشند.»
پودرهای سبزیجات کاربرد کمی متفاوت دارند. این محصولات برای جایگزین کردن یک وعده غذایی طراحی نشدهاند، اما ممکن است زمانی که میوه و سبزیجات کافی مصرف نمیکنید، به جبران بخشی از این کمبود کمک کنند. کاتز میگوید: «پودرهای سبزیجات ممکن است برای افرادی مفید باشند که در مصرف مقدار کافی میوه و سبزیجات مشکل دارند، دسترسی آنها به این مواد غذایی محدود است یا در شرایطی مانند سفر به گزینهای ساده و در دسترس نیاز دارند.»
با توجه به اینکه حدود ۹۰ درصد افراد به میزان توصیهشده سبزیجات مصرف نمیکنند، بهراحتی میتوان فهمید چرا این محصولات مشتری پیدا کردهاند. اگر مصرف سبزیجات شما در هفتهای پرمشغله یا هنگام سفر بهشدت کاهش پیدا کند، پودر سبزیجات میتواند گزینهای کمکی و کاربردی باشد.
استفاده از پودر چه زمانی منطقی است؟
اگر مطمئن نیستید که باید سراغ این محصولات بروید یا نه، فهرست زیر میتواند به تصمیمگیری سریع شما کمک کند.
نوشیدنی جایگزین وعده غذایی ممکن است در شرایط زیر مناسب باشد:
ــ آنقدر مشغله دارید که باید میان خوردن یک نوشیدنی متعادل و نخوردن هیچچیز یکی را انتخاب کنید
ــ مشکل کماشتهایی دارید
ــ از یک برنامه منظم کنترل وزن پیروی میکنید
ــ به گزینهای سریع و قابلحمل نیاز دارید که در عین حال پروتئین و فیبر بدن را تامین کند
پودر سبزیجات هم ممکن است در شرایط زیر مناسب باشد:
ــ همواره در مصرف مقدار کافی میوه و سبزی مشکل دارید
ــ دسترسی شما به محصولات تازه، منجمد یا کنسروشده محدود است
ــ در سفرید و نمیتوانید رژیم غذایی نسبتا متعادلی را حفظ کنید.
متخصصان توصیه میکنند پیش از خرید، برچسب این محصولات را با دقت بخوانید و بررسی کنید آیا محصول واقعا پروتئین، فیبر، کالری و سایر مواد مغذی ضروری را به اندازهای تامین میکند که بتواند یک وعده غذایی سیرکننده باشد یا نه. همچنین باید مراقب مقدار زیاد شکر افزوده، مواد اضافی غیرضروری مانند پرکنندهها، شیرینکنندههای مصنوعی و دیگر افزودنیها و نیز محصولاتی که وعدههای اغراقآمیزی مانند کاهش وزن سریع یا افزایش سوختوساز بدن میدهند، باشید. به بیان دیگر، اگر محصولی ادعا میکند یکشبه چربیهای بدن را آب میکند یا سوختوساز را بهشدت افزایش میدهد، با دیده تردید به آن نگاه کنید و به دنبال ارزش غذایی واقعی باشید، نه ادعاهای تبلیغاتی.
Read More
This section contains relevant reference points, placed in (Inner related node field)
چگونه پودرها را با غذاهای کامل ترکیب کنیم؟
لزومی ندارد پودرها و غذاهای کامل را جایگزین یکدیگر بدانید. این دو بهسادگی میتوانند کنار هم مصرف شوند. میتوانید یک پیمانه پودر سبزیجات را با نوشیدنی مخلوط موز، اسفناج و کره بادام مخلوط کنید یا برای افزایش فیبر و بهبود طعم، مقداری توت تازه به نوشیدنی جایگزین وعده غذایی خود بیفزایید. در هر دو حالت، هم از سهولت مصرف پودر بهرهمند میشوید و هم از فواید تغذیهای مواد غذایی واقعی.
یادآوری مهم
مکملها برای همه مناسب یا ضروری نیستند. افراد مبتلا به بیماریهای مزمن، از جمله بیماری مزمن کلیوی یا اختلالات متابولیک یا گوارشی، باید پیش از افزودن نوشیدنی جایگزین وعده غذایی یا پودر سبزیجات به رژیم خود، با پزشک مشورت کنند، زیرا ممکن است برخی ترکیبات یا مقدار مواد مغذی موجود در این محصولات با وضعیت پزشکی آنها سازگار نباشد یا با داروهای مصرفیشان تداخل داشته باشد.
همین توصیه درباره زنان باردار یا شیرده و افرادی که داروهای تجویزی مصرف میکنند نیز صدق میکند. پیش از افزودن محصولی جدید به برنامه تغذیه و سلامت خود، مشورت کوتاه با پزشک همیشه تصمیم مناسبی است.
