برای بسیاری از افراد، نخستین فنجان قهوه بخشی جداییناپذیر از برنامه صبحگاهی و عادتی روزمره است که بیشتر برای بیدار شدن و افزایش تمرکز به آن فکر میکنند تا تاثیرش بر سلامتی، با این حال، نتایج یک مطالعه در فنلاند نشان میدهد مصرف بیشتر قهوه ممکن است با تفاوتهایی در میزان چربی بدن، توده عضلانی، سوختوساز و سطح برخی هورمونها در افراد مرتبط باشد که این ارتباط بهویژه در مردان قابلتوجه است.
قهوه فقط کافئین نیست. این نوشیدنی بیش از هزار ترکیب فعال، از جمله اسیدهای کلروژنیک با خاصیت آنتیاکسیدانی دارد و مصرف منظم آن با کاهش میزان ابتلا به دیابت نوع ۲ و بیماریهای قلبی مرتبط دانسته شده است. با این حال، به گزارش مایندبادیگرین، رابطه قهوه با هورمونها چندان روشن نیست. از این رو، پژوهشگران سطح تستوسترون و پروتئین حامل آن، یعنی اساچبیجی (SHBG)، را هم بررسی کردند؛ دو عاملی که میتوانند بر چربی بدن و حساسیت به انسولین تاثیر بگذارند.
این محققان دادههای دو هزار و ۲۶۴ بزرگسال شرکتکننده در «مطالعه همگروهی متولدان سال ۱۹۶۶ شمال فنلاند» را تحلیل کردند که همه ۴۶ سال داشتند و بهجز ۷۰ نفر، همگی قهوه مینوشیدند. آنها عادتهای مصرف قهوه این افراد را با ترکیب بدنی، سطح قند خون و سطح هورمونهایشان مقایسه کردند. فنلاند مکان بسیار مناسبی برای بررسی این موضوع است، زیرا بالاترین میزان سرانه مصرف قهوه در جهان را دارد.
شرکتکنندگان تعداد فنجانهای قهوهای را که معمولا در روز مینوشیدند، گزارش کردند و سپس آزمایش خون ناشتا و اندازهگیریهای بدنی برای آنها انجام شد. پژوهشگران عواملی از جمله شاخص توده بدنی، سطح تحصیلات، مصرف دخانیات، فعالیت بدنی و مصرف الکل را نیز در تحلیل خود لحاظ کردند.
البته از آنجا که همه دادهها در یک مقطع زمانی گردآوری شدند، این مطالعه تنها میتواند وجود ارتباط میان عوامل مختلف را نشان دهد و قادر به اثبات رابطه علت و معلولی نیست.
Read More
This section contains relevant reference points, placed in (Inner related node field)
بر اساس این مطالعه افرادی که قهوه بیشتری مینوشیدند، معمولا چربی کل بدن و چربی احشاییــ چربی ذخیرهشده اطراف اندامهای داخلیــ کمتر و توده عضلانی بیشتری داشتند، هرچند شاخص توده بدنی آنها تقریبا مشابه دیگران بود.
با این حال در تفسیر این یافتهها نکته مهمی وجود دارد. پژوهشگران نتایج مربوط به ترکیب بدنی را به تفکیک جنسیت بررسی نکردند، در حالی که در میان افرادی که بیشترین قهوه را مصرف میکردند، شمار مردان بیشتر بود. بنابراین، ممکن است این تفاوتها را نتوان بهطور کامل به مصرف قهوه نسبت داد.
یافتههای هورمونی جالبتر بودند. در مردان، با افزایش مصرف قهوه، میزان تستوسترون کل و تستوسترون زیستفراهم بیشتر بود. در عین حال، سطح اساچبیجی، پروتئینی که به تستوسترون متصل میشود و آن را در خون حمل میکند، نیز افزایش مییافت. در نتیجه، بخش بیشتری از تستوسترون به این پروتئین متصل بود و با وجود بالاتر بودن تستوسترون کل، میزان تستوسترون آزاد کاهش مییافت.
در زنان نیز مصرف بیشتر قهوه با افزایش اساچبیجی و در نتیجه کاهش تستوسترون آزاد همراه بود، اما برخلاف مردان، در میزان تستوسترون کل و زیستفراهم آنان تغییری مشاهده نشد.
مصرف بیشتر قهوه در مردان همچنین با کاهش انسولین ناشتا و حساسیت بهتر به انسولین ارتباط داشت.
در مردان و زنان، مصرف بیشتر قهوه با کاهش سطح آمینواسیدهای شاخهدار که معمولا همزمان با شکلگیری مقاومت به انسولین، سطح آنها افزایش مییابد، نیز همراه بود.
با وجود یافتههای قابلتوجه این مطالعه، نتایج به این معنا نیست که نوشیدن قهوه لزوما باعث کاهش چربی بدن، افزایش عضله، افزایش تستوسترون یا بهبود حساسیت به انسولین میشود.
این پژوهش نشان داد در میان افراد ۴۶ ساله موردبررسی، کسانی که قهوه بیشتری مینوشیدند، بهطور کلی چربی بدن کمتر و توده عضلانی بیشتری داشتند. در مردان نیز مصرف بیشتر قهوه با تفاوتهایی در میزان تستوسترون و اساچبیجی همراه بود که پژوهشگران آن را الگوی هورمونی مطلوب توصیف میکنند.
با این حال این مطالعه از نوع مشاهدهای است و نتایج آن فقط از وجود ارتباط آماری میان مصرف قهوه و برخی شاخصهای بدنی و هورمونی در جمعیت موردمطالعه حکایت دارند و به این معنا نیستند که هر فرد با نوشیدن قهوه چنین تغییراتی را تجربه خواهد کرد. برای اثبات اینکه این تفاوتها واقعا ناشی از مصرف قهوهاند، به مطالعات طولانیمدتتری نیاز است.
