هر فردی کافئین را به شکل متفاوتی تحمل می‌کند، اما اجماع کلی این است که نوشیدن قهوه و دیگر نوشیدنی‌های محرک در ساعات پایانی شب، می‌تواند شما را تا مدت‌ها پس از ساعت خواب، بیدار نگه دارد.

بنابراین، آیا زمانی مشخص برای نوشیدن آخرین فنجان قهوه یا چای کافئین‌دار وجود دارد؟ کارشناسان می‌گویند این زمان حدود ۹ ساعت پیش از زمانی است که قصد دارید بخوابید.

بر اساس دستورالعمل‌های دولتی [در ایالات متحده آمریکا]، دلیلش این است که کافئین می‌تواند مدت زمانی را که برای به خواب رفتن نیاز دارید، دو برابر کند و رسیدن به ۷ تا ۹ ساعت خوابیدنی را که بزرگسالان برای بهترین وضعیت کلی سلامت به آن نیاز دارند، دشوار کند.

روبرتا اندینگ، کارشناس رسمی تغذیه و استادیار دانشکده پزشکی بیلر (Baylor)، پیش‌تر گفته بود: «اگر قصد دارید ساعت ۹ شب به رختخواب بروید و به کافئین حساس‌اید، توصیه می‌کنم حدود ظهر مصرف آن را متوقف کنید.»

او توضیح داد: «نوشیدن کافئین پیش از خواب بر خواب‌ شما تاثیر می‌گذارد. یک فرد معمولی حدود ۱۰ تا ۲۰ دقیقه زمان نیاز دارد تا به خواب برود. اگر کافئین در سیستم [بدن] شما وجود داشته باشد یا به آن حساس باشید، این مدت ممکن است دو برابر شود.»

بر اساس اعلام «هنری فورد هلث» (Henry Ford Health)، کافئین از چند طریق بر بدن تاثیر می‌گذارد و به خون امکان می‌دهد آزادانه‌تر جریان پیدا کند، از خواب‌آلودگی جلوگیری می‌کند و آدرنالین را افزایش می‌دهد.

این باور وجود داشته است که افرادی که به طور منظم کافئین مصرف می‌کنند، به مرور زمان، می‌توانند آن را تحمل کنند. با این حال، دکتر تریشا پاسریچا، استادیار پزشکی دانشکده پزشکی هاروارد، در مطلبی در روزنامه واشنگتن‌پست نوشت که داده‌های مربوط به این نظریه، «به طرز شگفت‌آوری محدود» هستند.

بر اساس اعلام کلینیک کلیولند، نوعی از یک ژن موسوم به «سی‌وای‌پی۱ای۲» (CYP1A2) وجود دارد که به بدن کمک می‌کند کافئین را بهتر تجزیه کند. پژوهش‌های پیشین نشان می‌دهند که تنها حدود نیمی از مردم این ژن را دارند.

جین لوریچ، کارشناس رسمی تغذیه، به [وب‌سایت] «گود هاوس‌کیپینگ» گفت: «برای بیشتر افراد، تاثیر کافئین با از بین رفتن حالت سرخوشی ناشی از آن پایان نمی‌یابد.»

او گفت: «کافئین همچنان ممکن است ترشح ملاتونین را به تاخیر بیندازد، ریتم شبانه‌روزی شما را مختل کند و کیفیت خواب را به شیوه‌هایی کاهش دهد که بدن شما بسیار زودتر از مغزتان متوجه آن‌ها می‌شود.»

روبرتا اندینگ گفت: «کافئین همچنین نیمه‌عمر نسبتا طولانی، حدود ۴.۵ ساعت، دارد.» منظور از آن، مدت زمانی است که لازم است آثار آن به نصف کاهش یابند.

اما مقدار و نوع کافئینی که مصرف می‌کنید، به همان اندازه زمان مصرف آن اهمیت دارند.

کلینیک مایو خاطرنشان می‌کند که یک فنجان قهوه ۲۴۰ میلی‌لیتری حدود ۱۰۰ میلی‌گرم کافئین دارد و مصرف روزانه تا ۴۰۰ میلی‌گرم کافئین برای بیشتر بزرگسالان بی‌خطر در نظر گرفته می‌شود.

با این حال، انواع مختلف قهوه ممکن است سطح متفاوتی از کافئین داشته باشند. برای مثال، قهوه فوری نسبت به قهوه تازه‌دم، کافئین کمتری دارد. برخی چای‌ها، از جمله ماچا و چای سیاه، ممکن است حتی کافئین بیشتری از قهوه داشته باشند.

نوشیدنی‌های کم‌کافئین در ساعات نزدیک‌تر به زمان خواب به وضوح ایمن‌ترند و قهوه بدون کافئین ممکن است تاثیر کمتری بر خواب شما داشته باشد. با این حال، قهوه بدون کافئین همچنان مقداری کافئین در خود دارد. به همین دلیل، افراد حساس به کافئین باید به طور کلی از نوشیدن یک فنجان از آن خودداری کنند، مگر اینکه زمان، میانه روز باشد.

آنتونی دی‌مارینو، کارشناس رسمی تغذیه در کلینیک کلیولند، توصیه کرد: «فردی که کافئین را به آهستگی تجزیه [یا اصطلاحا متابولیزه] می‌کند، اگر می‌خواهد خواب شبانه خوبی داشته باشد، احتمالا باید از مصرف کافئین در ساعات عصر و شب اجتناب کند.»