دونالد ترامپ از آغاز جنگ ایران بارها از یک الگوی ثابت استفاده کرده است؛ ابتدا با هشدارهای شدید تهران را به حملات گسترده نظامی تهدید میکند و از نابودی زیرساختهای حیاتی یا تصرف بخشهایی از صنعت نفت ایران سخن میگوید، اما در آخرین لحظه با اعلام اینکه هنوز فرصت برای دیپلماسی وجود دارد، از تشدید درگیری عقبنشینی میکند، که البته گاهی پس از درخواست متحدان عرب آمریکا در خلیج فارس صورت میگیرد.
اسوشیتدپرس مینویسد این راهبرد که ترامپ آن را از دوران فعالیتش در بازار املاک نیویورک به سیاست منتقل کرده، بر ایجاد فشار، ابهام و آشفتگی برای وادارسازی طرف مقابل به مذاکره استوار است. با این حال، جمهوری اسلامی بر این باور است که در مقایسه با آمریکا، توان بیشتری برای تحمل هزینههای راهبردی دارد و میتواند در جنگ فرسایشی دوام بیاورد.
اسوشیتدپرس در ادامه میافزاید در حالی که ترامپ از ضربات سنگین به ساختار نظامی و فرماندهی جمهوری اسلامی ابراز رضایت میکند، تهران امیدوار است با طولانی شدن جنگ، کاهش ذخایر تسلیحاتی آمریکا، و مخالفت افکار عمومی این کشور با ادامه درگیری، دست بالا را داشته باشد.
آخرین نمونه این رویکرد از روز جمعه آغاز شد، زمانی که ترامپ کنار اعضای کابینهاش اعلام کرد اعتماد به مذاکرات را از دست داده است و هشدار داد ارتش آمریکا «ضربات بسیار سختی» به ایران وارد خواهد کرد. اندکی بعد، کرولاین لویت، سخنگوی کاخ سفید، نیز اعلام کرد ایران تا زمانی که به شکلی که ترامپ «معنادار» میداند پای میز مذاکره بازنگردد، همچنان هزینه خواهد پرداخت. اما کمتر از ۲۴ ساعت بعد، ترامپ در رسانههای اجتماعی از پیشرفت مذاکرات خبر داد و اعلام کرد طرح حملات گسترده جدید را متوقف کرده است.
Read More
This section contains relevant reference points, placed in (Inner related node field)
او سپس توضیح داد که درخواست مقامهای ایرانی و همچنین رهبران قطر، عربستان سعودی و امارات متحده عربی برای دادن فرصت بیشتر به دیپلماسی، در تغییر تصمیمش نقش داشته است. ترامپ گفت ایران نمیخواست حملات جدید انجام شود و عربستان سعودی نیز معتقد بود دستیابی به توافق نزدیک است.
اسوشیتدپرس مینویسد با وجود این، منتقدان معتقدند ترامپ بار دیگر تلاش کرده است اوضاع را به نقطه آغاز بازگرداند. به گفته آنان، این عقبنشینی میتواند نشاندهنده این موضوع باشد که دولت آمریکا دریافته است اتکا به قدرت نظامی بهتنهایی برای وادار کردن ایران به عقبنشینی و پایان دادن به جنگ کافی نیست.
طی ماههای گذشته، ترامپ چندین بار همین الگو را تکرار کرده است. در اوایل آوریل، کمتر از دو ساعت مانده به پایان ضربالاجلی که برای تسلیم ایران تعیین کرده بود، با برقراری آتشبس دو هفتهای موافقت کرد. در ماه مه نیز پس از چند روز تهدید، حمله گسترده برنامهریزیشده را بهدلیل ادامه مذاکرات متوقف کرد و گفت کشورهای عربی خلیج فارس در این تصمیم نقش داشتهاند. در ماه ژوئن نیز پس از تهدید به حمله شدید و حتی کنترل صنعت نفت و گاز ایران، با اعلام پیشرفت مذاکرات، دستور حمله را لغو کرد.
یکی از عواملی که در تازهترین تصمیم ترامپ نقش داشت، گفتوگوی تلفنی با شاهزاده محمد بن سلمان بود. ولیعهد عربستان سعودی هشدار داده بود تشدید درگیری میتواند، در صورت حمله متقابل جمهوری اسلامی به متحدان آمریکا در خلیج فارس، پیامدهای سنگینی برای اقتصاد جهانی داشته باشد. مقامهای سعودی همچنین تاکید کردند که اگرچه عربستان سعودی، قطر و امارات متحده عربی توان دفاع از خود را دارند، کویت در برابر حملات شبهنظامیان عراقی تحت حمایت جمهوری اسلامی آسیبپذیرتر است.
همزمان، ادامه جنگ به مسئلهای سیاسی برای جمهوریخواهان نیز تبدیل شده است. نظرسنجی اسوشیتدپرس نشان میدهد حدود دوسوم آمریکاییها معتقدند جنگ با ایران ارزش هزینههایش را نداشته استــ دیدگاهی که علاوه بر دموکراتها و مستقلها، حدود ۳۷ درصد جمهوریخواهان نیز با آن موافقاند. جان کندی، سناتور جمهوریخواه، ضمن اشاره به خسارتهای واردشده به ایران، هشدار داد تشدید بیشتر جنگ میتواند به افزایش قیمت انرژی و تورم در آمریکا منجر شود و پیشنهاد کرد در شرایط کنونی، تشدید تحریمها و تمرکز بر برنامه هستهای ایران بهجای گسترش درگیری نظامی شاید گزینه مناسبتری باشد.
