نتایج پژوهشی گسترده نشان میدهد مصرف مداوم شیرینکنندههای کمکالری و بدون کالری ممکن است با زوال سریعتر حافظه و سایر تواناییهای شناختی، بهویژه در افراد زیر ۶۰ سال، ارتباط داشته باشد.
یک قوطی نوشابه رژیمی شاید از نوشابه معمولی حدود ۱۴۰ کالری کمتر داشته باشد، اما نتایج پژوهشی تازه نشان میدهد این کاهش کالری ممکن است در بلندمدت هزینه دیگری برای مغز داشته باشد.
نوشابههای رژیمی دهههاست جای خود را در سبد غذایی بسیاری از مردم باز کردهاند. شرکت کوکاکولا نخستین نوشابه رژیمی را در سال ۱۹۶۳ روانه بازار کرد و این محصول بدون شکر خیلی زود به جایگزینی محبوب برای نوشابههای معمولی تبدیل شد.
البته نوشابه رژیمی تنها منبع دریافت شیرینکنندههای مصنوعی نیست. این ترکیبات در محصولاتی مانند پودرهای پروتئینی، ماستهای طعمدار، نوشیدنیهای انرژیزا، دسرهای کمکالری و شیرینکنندههای بستهبندیشده نیز استفاده میشوند؛ بنابراین، حتی افرادی که برنامه غذایی سالمی دارند ممکن است بدون آنکه متوجه باشند مقدار قابل توجهی از این شیرینکنندهها مصرف کنند.
بهگزارش منزژورنال، پژوهشگران دریافتند مصرف بیشتر چندین شیرینکننده کمکالری و بدون کالری از جمله آسپارتام، ساخارین و آسهسولفام پتاسیم، با افت سریعتر حافظه، کاهش روانی گفتار و ضعیفتر شدن عملکرد شناختی ارتباط دارد. این ارتباط در افراد زیر ۶۰ سال پررنگتر از سایر گروههای سنی بود، موضوعی که میتواند برای کسانی که سالها نوشابههای رژیمی را جایگزینی سالمتر برای نوشابههای معمولی میدانستند، قابل توجه باشد.
پژوهشگران دادههای ۱۲ هزار و ۷۷۲ نفر از شرکتکنندگان «مطالعه درازمدت سلامت بزرگسالان برزیل» را بررسی کردند. میانگین سنی این افراد حدود ۵۲ سال بود و آنها طی دورهای با میانگین هشت سال، پرسشنامههای مربوط به برنامه غذایی را تکمیل و در شش آزمون سنجش عملکرد شناختی شرکت کردند.
نتایج این پژوهش که در مجله «نورولوژی» منتشر شده است، نشان داد افرادی که بیشترین میزان شیرینکنندههای کمکالری و بدون کالری را مصرف میکردندــ بهطور متوسط ۱۹۱ میلیگرم در روزــ در مقایسه با افرادی که کمترین میزان مصرف را داشتند، ۶۲ درصد سریعتر دچار افت عملکرد شناختی شدند.
پژوهشگران برآورد کردند این تفاوت معادل حدود ۱.۶ سال پیری بیشتر مغز است. حتی در افرادی که مصرف این شیرینکنندهها در حد متوسط بود نیز روند افت عملکرد شناختی ۳۵ درصد سریعتر از گروه کممصرف گزارش شد.
Read More
This section contains relevant reference points, placed in (Inner related node field)
در این پژوهش، هفت نوع شیرینکننده شامل آسپارتام، ساخارین، آسهسولفام پتاسیم، اریتریتول، زایلیتول، سوربیتول و تاگاتوز بررسی شد. نتایج نشان داد همه این شیرینکنندهها، بهجز تاگاتوز، با افت سریعتر دستکم یکی از جنبههای عملکرد شناختی ارتباط داشتند.
البته این یافتهها بهمعنای آن نیست که شیرینکنندههای مصنوعی بهطور مستقیم باعث آسیب به مغز میشوند. این پژوهش از نوع مطالعه مشاهدهای بود، بخشی از اطلاعات آن بر اساس گزارش شرکتکنندگان از برنامه غذاییشان جمعآوری شد و ممکن است همه عوامل مرتبط با سبک زندگی که بر سلامت شناختی اثر میگذارند، در آن لحاظ نشده باشد.
پژوهشگران همچنین ارتباط معناداری میان مصرف این شیرینکنندهها و افت عملکرد شناختی در افراد ۶۰ ساله و بالاتر پیدا نکردند. سازمان جهانی بهداشت توصیه کرده است برای کنترل وزن در بلندمدت نباید به شیرینکنندههای غیرقندی تکیه کرد و بهتر است افراد بهتدریج ذائقه خود را به مصرف مواد غذایی کمشیرینتر عادت دهند.
