از مهر ۱۴۰۴، زمانی که ارتش پاکستان اهدافی را در کابل، قندهار و شرق افغانستان بمباران کرد، طالبان در واکنش به این حملات، برای نخستین‌بار از حملات پهپادی به مواضع نظامیان پاکستانی خبر دادند. در نزدیک به ۱۱ ماه گذشته و هم‌زمان با درگیری‌های طالبان و ارتش پاکستان و نیز نبردهای اخیر این گروه با جبهه آزادی افغانستان در شهرستان زیباک استان بدخشان، طالبان بارها از در عملیات‌هایشان از پهپادهای مجهز به مهمات نظامی استفاده کرده‌اند. در ۵ مرداد نیز رسانه‌های وابسته به طالبان از حمله پهپادی به مواضع جبهه آزادی افغانستان در بدخشان خبر دادند. پیش از آن، جبهه آزادی با انتشار ویدیویی اعلام کرده بود که دو پهپاد طالبان را در کوهستان زیباک سرنگون کرده است.

با این حال، هنوز گزارش روشنی از توان و ظرفیت طالبان در به‌کارگیری پهپاد منتشر نشده است. با وجود این، اعضای طالبان در رسانه‌های اجتماعی با طرح ادعاهایی درباره دستیابی به توان پهپادی، از آن با عنوان «سپاه ابابیل» یاد می‌کنند.

براساس ادعای وزارت دفاع طالبان، پهپادهای بال‌ثابت این گروه به اهداف نظامی از‌پیش‌تعیین‌شده در پاکستان اصابت کرده‌اند، اما ویدیوها و تصاویر منتشرشده از محل اصابت پهپادها در خاک پاکستان نشان می‌دهد که بیشتر آن‌ها به اماکن غیرنظامی برخورد کرده‌اند. در همین حال، منبعی آگاه در جبهه آزادی افغانستان در بدخشان، به شرط محفوظ ماندن نامش، به ایندیپندنت فارسی گفت از زمان آغاز درگیری‌ها در زیباک، طالبان به‌طور گسترده و بی‌وقفه از پهپاد برای حمله به مواضع چریک‌های این جبهه استفاده می‌کنند.

به گفته این منبع آگاه، طالبان در روزهای نخست از پهپادهای بال‌ثابت استفاده می‌کردند، اما پس از سرنگونی دو فروند پهپاد، حملات روزانه با پهپادهای چهارملخه (کوادکوپتر) را آغاز کردند. به گفته او، این پهپادها به نارنجک، دوربین و مهمات نظامی مجهزند و برخی از آن‌ها نیز از دوربین‌های مجهز به هوش مصنوعی برای شناسایی و ردیابی افراد استفاده می‌کنند.

او در ادامه افزود بررسی پهپادهای سرنگون‌شده نشان می‌دهد که آن‌ها در چین تولید شده‌اند، اما پس از انتقال به افغانستان، طالبان آن‌ها را به نارنجک و دیگر مهمات نظامی مجهز کرده‌اند.

تولید پهپاد نظامی در زیرزمین بیمارستان نظامی داوودخان

یک منبع مطلع که پیش‌تر در نهادهای امنیتی کلیدی افغانستان خدمت کرده است و تحولات طالبان را از نزدیک دنبال می‌کند، به ایندیپندنت فارسی گفت طالبان در زیرزمین بیمارستان نظامی داوودخان در کابل، کارخانه‌ای برای تولید پهپادهای نظامی راه‌اندازی کرده‌اند. به گفته او، وزارت دفاع طالبان هزاران پهپاد چهارملخه و همچنین موتورهایی را که برای ساخت پهپادهای تجاری تولید می‌شوند، از شرکت‌های چینی خریداری کرده است و با کمک مهندسان نظامی هندی، آن‌ها را در تاسیسات تحت‌حفاظت‌ این بیمارستان به پهپادهای تهاجمی تبدیل می‌کند.

براساس اطلاعات این منبع آگاه، طالبان در یک سال گذشته با کمک مهندسان هندی هزاران پهپاد تهاجمی تولید و میان قرارگاه‌های نظامی در شهرهای مختلف توزیع کرده‌اند تا در صورت نیاز از آن‌ها استفاده شود. به گفته منابع جبهه آزادی افغانستان، طالبان در شهرستان زیباک به‌طور گسترده از این پهپادها برای حمله به مواضع آن‌ها استفاده می‌کنند. برخلاف گذشته که حملات طالبان با مهاجمان انتحاری آغاز می‌شد و سپس، نیروهای زمینی را وارد عمل می‌شدند، اکنون پهپادهای مجهز به نارنجک و مهمات در خط مقدم عملیات این گروه قرار دارند.

c504e0a0-1697-11f1-b048-c9424b2cf5fd.jpg.webp

کمیته نظارت بر تحریم‌های شورای امنیت سازمان ملل متحد نیز در گزارشی که دسامبر ۲۰۲۵ منتشر شد، اعلام کرد طالبان در تلاش‌اند با توسعه پهپادهای انتحاری، یک «نیروی هوایی ارزان» ایجاد کنند. براساس این گزارش، کارشناسان القاعده در ساخت پهپادهای انتحاری بومی‌‌سازی‌شده، که بر پایه نمونه‌های تولیدشده در دیگر کشورها طراحی شده‌اند، به طالبان کمک می‌کنند. در ادامه این گزارش آمده است طالبان برای دریافت کمک‌های فنی و فناوری پهپادی، با شماری از کشورها تماس گرفته‌اند، هرچند نام این کشورها و جزئیات پاسخ آنان منتشر نشده است. بر اساس اعلام سازمان ملل، نمایندگان القاعده در برنامه تولید انبوه پهپاد در پایگاه‌های نظامی استان لوگر و شهر کابل نیز مشارکت دارند و هم‌زمان، در تلاش‌اند توان فنی و قدرت انفجاری پهپادهای سبک و کوتاه‌برد طالبان را افزایش دهند.

هند، به دلیل رقابت دیرینه با پاکستان، در سال‌های اخیر روابطش را با طالبان گسترش داده است. در یک سال گذشته، مقام‌های طالبان در سفرهای متعدد به هند، برای جلب حمایت این کشور تلاش کرده‌اند. هرچند دهلی‌نو در این مدت تنها از ارسال محموله‌های دارو، مواد غذایی و کمک‌های بشردوستانه به افغانستان خبر داده است، این منبع امنیتی مدعی است که مهندسان نظامی هند در توسعه توان پهپادی طالبان نقش کلیدی دارند و فعالیت‌های آنان با هماهنگی سفارت هند در کابل انجام می‌شود.

تونل‌های نجات در قندهار

براساس اطلاعات منبع مطلع، سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ایران نیز در همکاری نزدیک با حلقه ملا هبت‌الله آخندزاده، رهبر طالبان، در قندهار که پایتخت سیاسی این گروه به شمار می‌رود، شبکه‌ای از تونل‌های زیرزمینی را برای حفاظت از هسته رهبری طالبان ایجاد کرده است. به گفته این منبع، این تونل‌ها با الگوبرداری از شبکه تونل‌های حماس در غزه طراحی شده‌اند و هدف از احداث آن‌ها، حفاظت از رهبران طالبان در شرایط بحرانی و در صورت حملات هوایی گسترده است.

از زمان آغاز درگیری‌های ارتش پاکستان و طالبان از مهر ۱۴۰۴، ده‌ها نقطه در کابل، قندهار، ننگرهار، پکتیا، پکتیکا، نورستان و شماری دیگر از مناطق مرزی افغانستان هدف حملات هوایی قرار گرفته‌اند، اما هیچ‌یک از مقام‌های ارشد طالبان در این حملات کشته یا زخمی نشده‌اند. مشخص نیست طالبان این تونل‌های امنیتی را در واکنش به تهدید حملات هوایی ارتش پاکستان، در قندهار ساخته‌اند یا هدف از شبکه تونلی، حفاظت از رهبران این گروه در برابر حملات احتمالی داعش خراسان و دیگر گروه‌های مخالف است.

جمهوری اسلامی ایران از زمان بازگشت طالبان به قدرت، روابطش را با این گروه گسترش داده است. مقام‌های جمهوری اسلامی با تاکید بر «پایان اشغال» افغانستان، از استقرار حکومت طالبان استقبال کرده‌اند. هفته گذشته نیز سیدحسن مرتضوی، معاون سفارت جمهوری اسلامی در کابل، در نشستی اعلام کرد که مبارزه جبهه‌های نظامی مخالف طالبان را «مقاومت» نمی‌داند زیرا، به گفته او، جنگ طالبان علیه دولت پیشین افغانستان و نیروهای آمریکایی «مقاومت» بوده است. او همچنین تاکید کرد جمهوری اسلامی از مخالفان طالبان حمایت نمی‌کند.