شیر جو دوسر اگرچه می‌تواند جایگزین مناسبی برای لبنیات باشد، از نظر ارزش غذایی معادل شیر گاو نیست و به گفته کارشناسان، انتخاب انواع بدون شکر افزوده و غنی‌شده با کلسیم و ویتامین دی، در کنار توجه به میزان پروتئین و فیبر دریافتی از سایر منابع، در بهره‌مندی از مزایای این نوشیدنی نقش مهمی دارد.

شیر جو دوسر یکی از جایگزین‌های لبنی است که بسیاری به سراغ آن می‌روند. به‌خصوص که بافت خامه‌ای و طعم ملایم این محصول باعث شده است در همه‌چیز، از انواع قهوه گرفته تا شیرینی‌پزی و حتی غذاها کاربرد داشته باشد. با این حال اگر هر روز شیر جو دوسر می‌نوشید، بهتر است بدانید دقیقا چه مواد مغذی و ویتامین‌هایی از آن دریافت می‌کنید و چه موادی را دریافت نمی‌کنید.

برای تهیه شیر جو ابتدا دانه‌های کامل جو دوسر آسیاب و خرد و سپس با آب مخلوط می‌شوند تا مخلوطی خمیری و رقیق به دست آید. این مخلوط پس از صاف شدن، همگن‌سازی و ترکیب با روغن‌های گیاهی و همگن‌کننده‌ها، بافت خامه‌ای و یکنواخت خود را پیدا می‌کند.

مارتا استوارت در گزارش خود، اشاره می کند که در جریان فراوری، بخشی از فیبر، پروتئین و آهنی که به‌طور طبیعی در جو دوسر وجود دارد، از بین می‌رود. از طرفی،‌ از آنجا که شیر جو دوسر به‌طور طبیعی منبع غنی کلسیم یا ویتامین دی نیست، بیشتر تولیدکنندگان صنعتی این دو ماده مغذی را به محصولاتشان اضافه می‌کنند، اما کارشناسان توصیه می‌کنند هنگام خرید، برچسب محصول را بررسی کنید تا مطمئن شوید هر فنجان شیر جو دوسر حدود ۲۵ درصد نیاز روزانه به کلسیم (تقریبا معادل شیر گاو) را تامین می‌کند، زیرا ارزش غذایی محصولات مارک‌های مختلف تفاوت زیادی با یکدیگر دارد.

نکته مهم دیگر این است که در فرایند تولید، نشاسته طبیعی جو دوسر به قندها تجزیه می‌شود. به همین دلیل، شیر جو دوسر معمولا شیرین‌تر از چیزی است که انتظار دارید و نسبت به یک کاسه بلغور جو دوسر پخته، اثر متفاوتی بر بدن می‌گذارد.

جو دوسر یکی از مواد غذایی است که درباره تاثیر آن بر سلامت قلب و عروق بیشترین تحقیقات انجام شده؛ عمدتا به دلیل وجود بتاگلوکان، نوعی فیبر محلول که ثابت شده است به کاهش «کلسترول بد» (ال‌دی‌ال) کمک می‌کند. با این حال باید توجه داشت که در شیر جو دوسر تنها بخشی از این بتاگلوکان حفظ می‌شود و فرایند صاف کردن باعث می‌شود مقدار قابل‌توجهی از این فیبر محلول و مفید برای قلب حذف شود.

یک فنجان شیر جو دوسر ممکن است تنها حدود نیمی از فیبر موجود در یک فنجان بلغور جو دوسر پخته را داشته باشد. بنابراین، اگرچه شیر جو دوسر بی‌فایده نیست، نمی‌تواند جایگزین مصرف غلات کامل باشد.

برای افرادی که به دلایل پزشکی نمی‌توانند لبنیات مصرف کنند، شیر جو دوسر می‌تواند بخشی از کمبودهای تغذیه‌ای را جبران کند، اما تنها در صورتی که نوع مناسب را انتخاب کنند. اگر قرار است شیر جو دوسر جایگزین شیر گاو کم‌چرب یا بدون چربی شود، باید با کلسیم و ویتامین دی غنی شده باشد. البته همچنان باید توجه داشت که شیر جو دوسر و بیشتر شیرهای گیاهی دیگر، معادل لبنیات محسوب نمی‌شوند و اگرچه محصولاتی مانند شیر جو دوسر، شیر بادام و شیر برنج کلسیم هم دارند، به دلیل آنکه ترکیب کلی مواد مغذی آن‌ها مشابه شیر لبنی نیست، در گروه لبنیات قرار نمی‌گیرند.

یکی از مزیت‌های شیر جو دوسر این است که به‌طور طبیعی فاقد لاکتوز است. به همین دلیل، برای افرادی که به مشکل تحمل لاکتوز دارند یا هضم لاکتوز برایشان دشوار است، گزینه مناسبی محسوب می‌شود. افرادی هم که به پروتئین شیر گاو حساسیت یا آلرژی دارند، به پروتئین موجود در شیر گاو واکنش نشان می‌دهند. از آنجا که این پروتئین در شیر جو دوسر وجود ندارد، این نوشیدنی و سایر شیرهای گیاهی معمولا بهتر تحمل می‌شوند.

البته شیرجو دوسر به دلیل داشتن مقداری گلوتن، ممکن است برای افراد مبتلا به بیماری سلیاک مناسب نباشد، مگر آنکه به‌طور مشخص برچسب بدون گلوتن داشته باشد.

جو دوسر به‌طور طبیعی سرشار از کربوهیدرات است و فراوری تبدیلش به شیر بخشی از نشاسته آن را به قند تبدیل می‌کند، بنابراین شیر جو دوسر معمولا نسبت به شیر گاو یا بسیاری از جایگزین‌های گیاهی دیگر، کربوهیدرات بیشتری دارد. به‌ویژه اگر از انواع شیرین‌شده باشد. متخصصان توصیه می‌کنند افرادی که قند خون بالا یا حساسیت به انسولین دارند، انواع بدون شکر افزوده و با بیشترین میزان فیبر را انتخاب کنند.

مهم‌ترین محدودیت تغذیه‌ای شیر جو دوسر این است که میزان پروتئین آن در هر فنجان، کمتر از نصف پروتئین موجود در شیر گاو است. بنابراین اگر آن را به‌عنوان نوشیدنی انتخاب می‌کنید، باید پروتئین موردنیازتان را از منابع دیگری مانند گوشت‌های کم‌چرب، لوبیا، عدس، مغزها و دانه‌ها تامین کنید. از طرفی همه شیرهای جو دوسر کیفیت یکسانی ندارند. بسیاری از محصولات حاوی ترکیبات افزوده‌ای مانند روغن آفتابگردان، روغن کلزا (کانولا)، صمغ ژلان (Gellan gum) یا سایر پایدارکننده‌ها هستند که برای بهبود بافت، جلوگیری از لایه‌لایه شدن نوشیدنی و ایجاد حس خامه‌ای در دهان استفاده می‌شوند.