پروتئین به یک واژه پرطرفدار در حوزه سلامت تبدیل شده است. قفسه سوپرمارکتها پر از مواد غذایی شدهاند که برچسب «پروتئین بالا» روی آنها زده شده است، از ماست و نان گرفته تا میلکشیکهای شکلاتی.
حتی استارباکس نیز یک لایه کف پروتئینی برای «آیس لاته» میفروشد و تبلیغ میکند که ۱۵ گرم پروتئین اضافی به آن اضافه میکند.
[توضیح: آیس لاته (Iced Latte) یک نوشیدنی قهوه بر پایه اسپرسو است که از ترکیب اسپرسو، شیر سرد و یخ تهیه میشود]
این موج باعث شده است تمرکزی وسواسگونه بر دریافت پروتئین شکل بگیرد و این فقط محدود به بدنسازها نیست. چهرههای تاثیرگذار حوزه سلامت در شبکههای اجتماعی، رژیمها و دستورهای غذایی پرپروتئین را بهعنوان بهترین راه برای عضلهسازی و کاهش وزن تبلیغ میکنند.
اما آیا این محصولات خودبهخود سالمترند؟ یا خریداران دارند قربانی «پروتئینشویی»، یعنی یک ترفند بازاریابی میشوند که در آن، مارکها از عبارتهایی مانند «پروتئین بالا» یا «سرشار از پروتئین» استفاده میکنند تا یک محصول سالمتر به نظر برسد؟
آیا محصولاتی که برچسب «پروتئین بالا» دارند، سالمترند؟
کارشناسان تغذیه هشدار میدهند که این ترفند بازاریابی به محصولات نوعی «اعتبار [مبنی بر] سالم بودن» میبخشد، اما بسیاری از این غذاها لزوما سالمتر نیستند. بعضی غذاها همچنین سرشار از شکرند و فقط اندکی بیشتر از غذاهایی که به طور طبیعی سرشار از این درشتمغذیاند، پروتئین دارند.
راب هابسون، کارشناس رسمی تغذیه، در اظهاراتی به ایندیپندنت گفت: «مشکل این است که پروتئین تا این حد، به خطای سالمپنداری [یا اصطلاحا توهم سلامت] تبدیل شده است که مصرفکنندگان واژه پروتئین را میبینند و اغلب فرض میکنند یک محصول بهخودیخود سالم است، در حالی که همیشه اینطور نیست.»
«بعضی محصولات پرپروتئین ممکن است شکر بالایی هم داشته باشند، بهشدت فراوری شده باشند یا فهرست بلندبالایی از مواد تشکیلدهنده داشته باشند.»
برای نمونه، میلکشیک پروتئینی با طعم شکلات «شیکن آدر» (Shaken Udder) اگرچه ۲۰ گرم پروتئین دارد، ۳۲ گرم شکر نیز دارد. به طور مشابه، ماست پروتئینی توتفرنگی «آرلا» (Arla) ۲۰ گرم پروتئین و ۱۲.۶ گرم شکر دارد.
برای درک بهتر، سازمان ملی خدمات سلامت بریتانیا (NHS) توصیه میکند بزرگسالان در هر روز بیش از ۳۰ گرم «قند آزاد» مصرف نکنند که معادل هفت قاشق چایخوری شکر است.
Read More
This section contains relevant reference points, placed in (Inner related node field)
[توضیح: «قندهای آزاد» به هر نوع قندی گفته میشود که تولیدکنندگان یا آشپزها به غذاها و نوشیدنیها اضافه میکنند، بهعلاوه قندهایی که به طور طبیعی در عسل، شربتها و آبمیوهها وجود دارند. این قندها با قندهایی که به طور طبیعی و دستنخورده در میوه تازه، سبزیجات و محصولات لبنی وجود دارند تفاوت دارند]
ماست پروتئینی وانیلی گتپرو (GetPro) در هر ۱۰۰ گرم ۹.۴ گرم پروتئین دارد که با ۱۰۰ گرم ماست یونانی ۱۰ درصد چربی که در هر ۱۰۰ گرم ۶.۵ گرم پروتئین دارد فقط اندکی تفاوت دارد.
نان خمیرترش پروتئینی با دانه آفتابگردان «جیسون» (Jason) در هر ۱۰۰ گرم ۲۰.۳ گرم پروتئین دارد. در مقایسه، نان سینیپز سبوسدار پر دانه «آلینسون» (Allinson) در هر ۱۰۰ گرم ۱۳.۴ گرم پروتئین دارد.
گرانولای پروتئینی فیول ۱۰کی (FUEL10K) با تکههای شکلات در هر ۱۰۰ گرم، ۱۵.۸ گرم پروتئین دارد، در حالی که گرانولای سوپرمغزدار «جوردنز» (Jordans) ۱۲.۷ گرم پروتئین دارد.
«کتدرال سیتی» یک پنیر چدار پرپروتئین نیز میفروشد که در هر ۱۰۰ گرم، ۳۰.۷ گرم پروتئین دارد، اما یک بسته معمولی در هر ۱۰۰ گرم، ۲۵.۴ گرم پروتئین دارد.
نمونه دیگر، ساشههای غلات جو دوسر حریرهای پروتئینی شکلاتی فیول ۱۰کی است که هنگام آماده شدن با شیر نیمهچرب، در یک وعده ۲۰۱ گرمی، ۱۰.۹ گرم پروتئین دارد. در مقایسه، یک وعده ۴۰ گرمی از جو دوسر حریرهای معمولی «کوئیکر» (Quaker) همراه با ۳۰۰ میلیلیتر شیر نیمهچرب، ۱۵ گرم پروتئین دارد.
پروتئین چیست و چه مقدار از آن نیاز داریم؟
پروتئین بخش مهمی از رژیم غذایی ما است. این درشتمغذی برای رشد و ترمیم بافتها، حفظ توده عضلانی و پشتیبانی از سیستم ایمنی موردنیاز است. همچنین به شما کمک میکند مدت طولانیتری احساس سیری داشته باشید.
برای یک بزرگسال با وزن سالم، مقدار توصیهشده روزانه پروتئین، ۰.۷۵ گرم به ازای هر کیلوگرم از وزن بدن در روز است. این مقدار برای یک زن ۶۰ کیلویی، حدود ۴۵ گرم در روز و برای یک مرد ۷۵ کیلویی حدود ۵۵ گرم در روز است، اما بیشتر افراد بدون نیاز به پروتئینبارها به این مقدار دست پیدا میکنند.
هابسون گفت: «بررسی کشوری از رژیم غذایی و تغذیه نشان میدهد که بیشتر مردم در بریتانیا، در حالت عادی هم به میزان مرجع [توصیه شده برای] دریافت مواد مغذی پروتئینی دست پیدا میکنند. افراد مسنتر، افرادی که به طور منظم ورزش میکنند و کسانی که تلاش میکنند عضله بسازند یا توده عضلانی خود را حفظ کنند ممکن است از مقدار بیشتری بهره ببرند، اما این به آن معنا نیست که همه باید همواره به دنبال دریافت مقدار هرچه بیشتر پروتئین باشند.»
برای اینکه یک محصول بتواند ادعا کند «سرشار از پروتئین» است، دستکم ۲۰ درصد از ارزش انرژی غذایی آن باید از پروتئین تامین شود.
با این حال، کیم پیرسون، کارشناس تغذیه که در کاهش وزن تخصص دارد، تاکید کرد که بسیاری از غذاهای کامل به طور طبیعی میتوانند این ادعا را داشته باشند. حتی یک تخممرغ نیز حدود هفت گرم پروتئین دارد.
او به ایندیپندنت گفت: «بسیاری از غذاهای کامل با این معیار مطابقت دارند، مانند تخممرغ، گوشت، ماهی و توفو. اینها انواعی از غذاهایی به شمار میروند که تمرکز ما باید بر این باشد که بخش عمده پروتئین را از آنها دریافت کنیم، نه غذاهای فراوریشدهای که تحت عنوان پرپروتئین تبلیغ و بازاریابی میشوند.»
آیا مصرفکنندگان با ادعاهای پروتئینی فریب داده میشوند؟
کریس ون تولکن، استاد بیماریهای عفونی و سلامت جهانی در دانشگاه کالج لندن، گفت بسیاری از محصولاتی که ادعا میکنند پروتئین بالایی دارند، احتمالا غذاهای فوقفراوریشده هم هستند که اغلب سطح بالایی از چربی اشباع، نمک، شکر و افزودنیها دارند.
او به ایندیپندنت گفت: «شرکتهای زیادی به بعضی محصولات پروتئین اضافه میکنند، زیرا در بریتانیا، روشی که با آن ناسالم بودن یک محصول را ارزیابی میکنیم، برای پروتئین امتیاز مثبت در نظر میگیرد.»
او توضیح داد که برای غذاهایی که چربی، نمک و شکر بالایی دارند، یک فرمول وجود دارد. به زبان ساده، محصولات بابت چیزهای بدی مانند چربی، نمک و شکر امتیاز [منفی] میگیرند و بابت چیزهای خوبی مانند فیبر و پروتئین از امتیاز [مفنی] آنها کم میشود.
پروفسور ون تولکن افزود: «این راهی برای بهبود امتیاز سلامت یک محصول است.»
پیرسون افزود که این محصولات احتمالا برای افرادی جذاباند که «غذاهای آماده» مصرف میکنند و به دنبال گزینهای سالمترند، اما هشدار داد که فریب خوردن از ادعاهایی مانند «پروتئین بالا» آسان است.
او توضیح داد: «مصرفکنندگان زیرکتر بیش از گذشته در حال آگاه شدن از ایناند که چگونه غذاهای فوقفراوریشده را شناسایی کنند، از جمله آن غذاهایی که با ادعاهای سلامتمحور مانند «پروتئین بالا» تبلیغ میشوند، اما همچنان خیلی راحت میشود گول این ادعاها را خورد. مصرفکنندگان اغلب وقت کمی دارند و هنگام خرید غذا سریع تصمیم میگیرند، بنابراین بهراحتی ممکن است فریب بخورند.»
وزارت بهداشت و مراقبت اجتماعی از مردم میخواهد که به محتوای تغذیهای کلی غذاها توجه کنند، نه فقط به پروتئین.
یک سخنگوی [این وزارتخانه] گفت: «مردم باید بتوانند به اطلاعات ارائهشده روی بستهبندی مواد غذایی اعتماد کنند. برچسبگذاری و ادعاهای تغذیهای باید شفاف، دقیق باشند و گمراهکننده نباشند و هر ادعای تاییدشده نیز باید الزامات قانونی سختگیرانه را رعایت کند.»
این مقاله ۲۲ ژوئن ۲۰۲۶ اصلاح شد. پیشتر در این مقاله گفته شده بود که یک تخممرغ ۱۳ گرم پروتئین دارد، اما این نادرست بود. یک تخممرغ حدود ۷ گرم پروتئین دارد.
© The Independent
