یک پژوهش علمی جدید نشان می‌دهد مصرف روزانه مکمل‌های کلاژن به بهبود خاصیت کشسانی و رطوبت پوست کمک می‌کند، اما اینکه انتظار داشته باشیم چین‌وچروک‌ها با این مکمل‌ها برطرف شوند واقع‌بینانه نیست.

بر اساس بررسی جامع برخی شواهد علمی، قرص یا پودر کلاژن اگر منظم مصرف شوند، در طول زمان، «فواید واقعی و قابل‌توجهی» برای پوست دارد، اما راه‌حل فوری یا معجزه‌آسا برای جوان‌سازی محسوب نمی‌شوند.

پژوهشگران با بررسی نتایج ۱۱۳ کارآزمایی بالینی، که نزدیک به هشت هزار نفر در آن شرکت داشتند، دریافتند مکمل‌های کلاژن علاوه بر بهبود نسبی وضعیت پوست، به کاهش درد و خشکی مفاصل ناشی از آرتروز نیز کمک می‌کنند.

کلاژن نوعی پروتئین است که به‌طور طبیعی در بدن ساخته می‌شود و نقش مهمی در استحکام پوست، ناخن‌ها، استخوان‌ها و بافت‌های همبند، از جمله تاندون‌ها و غضروف‌ها دارد. با افزایش سن، تولید کلاژن در بدن کاهش می‌یابد و سرعت تجزیه آن نیز بیشتر می‌شود. سیگار کشیدن و آسیب ناشی از قرار گرفتن مستقیم در معرض نور خورشید این روند را تشدید می‌کند.

پژوهشگران که نتایج پژوهش خود را در نشریه «فوروم آزاد انجمن جراحی زیبایی» (Aesthetic Surgery Journal Open Forum) منتشر کرده‌اند، می‌گویند در دوران یائسگی نیز میزان کلاژن پوست زنان به میزان چشمگیری کاهش می‌یابد، به‌طوری‌که حدود یک‌سوم آن از دست می‌رود. انواع مختلفی از مکمل‌های کلاژن در بازار موجود است، از جمله کلاژن دریایی، گاوی و گیاهی. با این حال، این مرور علمی نتوانست نشان دهد کدام نوع اثربخشی بیشتری دارد.

پروفسور لی اسمیت، یکی از پژوهشگران اصلی از دانشگاه انگلیا راسکین، می‌گوید: «این پژوهش قوی‌ترین شواهد موجود درباره مکمل‌های کلاژن را گردآوری کرده است. کلاژن درمان همه‌چیز نیست، اما اگر مداوم مصرف شود فواید قابل‌توجهی، به‌ویژه برای پوست و آرتروز، دارد.»

او تاکید می‌کند که یافته‌ها برخی از باورهای اغراق‌آمیز درباره خواص ضد پیری کلاژن را اصلاح می‌کند. به گفته پژوهشگران، بهتر است کلاژن نه به‌منزله درمان قطعی چین‌وچروک، که به‌منزله بخشی از مراقبت جامع از پوست در میانسالی یا برای درمان پوست‌های آسیب‌دیده از آفتاب در نظر گرفته شود.

اسمیت می‌افزاید: «اگر ضدپیری را به معنای کاهش نشانه‌های ظاهری افزایش سن بدانیم، یافته‌های ما در برخی شاخص‌ها از این ادعا پشتیبانی می‌کند؛ برای مثال، بهبود قوام و رطوبت پوست ظاهری جوان‌تر ایجاد می‌کند.»

نقش تغذیه در سلامت پوست

بریجت بنلام، کارشناس تغذیه در بنیاد تغذیه بریتانیا، می‌گوید رژیم غذایی نیز در سلامت پوست نقش مهمی دارد. به‌گفته او، ویتامین ث به ساخت کلاژن کمک می‌کند و دریافت کافی آن از منابعی مانند مرکبات، انواع توت، برگ‌های سبز، فلفل دلمه‌ای و گوجه‌فرنگی مفید است. ماده مغذی روی هم که در گوشت، مرغ، پنیر، برخی صدف‌ها، مغزها، دانه‌ها و غلات کامل یافت می‌شود، در تولید کلاژن نقش دارد.

او یادآور می‌شود که بسیاری از منابع غذایی کلاژن و مکمل‌های آن منشا حیوانی دارند و در رژیم‌های گیاه‌خواری به میزان کافی یافت نمی‌شوند. با این حال، بدن می‌تواند کلاژن مورد نیازش را از اسیدهای آمینه موجود در پروتئین‌های غذایی مانند حبوبات تامین کند و مکمل‌های گیاهی نیز در دسترس‌اند. در همین حال، دکتر تامارا گریفیث، رئیس انجمن متخصصان پوست بریتانیا، ضمن استقبال از نتایج این پژوهش، برای تایید قطعی‌تر این یافته‌ها بر لزوم انجام مطالعات پوستی دقیق‌تر و هدفمندتر تاکید کرده است.