این روزها مطالعه‌ای در شبکه‌های اجتماعی دست‌به‌دست می‌شود که مطرح کرده بوتاکس ممکن است توانایی افراد را در درک احساسات دیگران تا حدی تضعیف کند، اما متخصصان تاکید می‌کنند این یافته به معنای از بین رفتن همدلی یا ناتوانی در تجربه احساساتی مانند عشق نیست و تاثیر احتمالی بوتاکس بیشتر به محدود شدن حالات چهره و شیوه بروز احساسات مربوط می‌شود.

جنجال به راه‌افتاده به مطالعه‌ای در سال ۲۰۱۱ اشاره دارد که نشان داد افرادی که از تزریق نوروتوکسین‌ها (مانند بوتاکس یا محصولات مشابه) استفاده می‌کنند، ممکن است در تشخیص احساسات دیگران با مشکل مواجه شوند. در این پژوهش آمده است: «شرکت‌کنندگانی که بوتاکس زده بودند، به‌طور کلی در شدت تجربه هیجانی، کاهش قابل‌توجهی نشان دادند.»

این یافته‌ها به‌سرعت بزرگ‌نمایی شدند و بسیاری به این نتیجه رسیدند که تزریق بوتاکس می‌تواند همدلی انسان را کمتر کند یا حتی باعث شود فرد به‌کلی توانایی احساس کردن عواطفش را از دست بدهد، اما آیا بوتاکس واقعا می‌تواند باعث شود دیگر عشق را احساس نکنیم یا اصلا هیچ احساسی نداشته باشیم؟ پاپ‌ شوگر برای یافتن پاسخ، نظر متخصصان را جویا شده است

آیا بوتاکس باعث می‌شود دیگر چیزی را دوست نداشته باشید؟

پاسخ کوتاه این است: خیر. بوتاکس بر توانایی ما برای دوست داشتن یا احساس کردن عواطف تاثیری نمی‌گذارد. اگرچه پژوهش‌هایی وجود دارد که نشان می‌دهد بوتاکس ممکن است اثر جزئی بر احساسات داشته باشد، این اثر به آن شدتی که فضای مجازی القا می‌کند، نیست.

ملانی کرسل، روانشناس بالینی، می‌گوید: «هیچ مدرکی وجود ندارد که نشان دهد بوتاکس همدلی را از بین می‌برد. همدلی فرایندی پیچیده است که جنبه‌های شناختی، عاطفی و ارتباطی را در بر می‌گیرد و بسیار فراتر از صرفا حالت‌های چهره است.»

کریستینا دیلی، روانشناس، نیز با این نظر موافق است: «بوتاکس نمی‌تواند همدلی شما را از بین ببرد، اما ممکن است آن را تا اندازه‌ای کمرنگ کند.»

کاری که تزریق نوروتوکسین‌ها انجام می‌دهد، مسدود کردن پیام‌های عصبی عضلات هدف است. در نتیجه حرکت این عضلات به‌طور موقت کاهش می‌یابد. به گفته بلر مورفی‌ــ‌رز، متخصص پوست، تزریق مقدار مشخصی بوتاکس می‌تواند مانع بسیاری از حالت‌های چهره شود. در نتیجه شیوه‌ای که احساساتمان را بروز می‌دهیم، تغییر می‌کند یا حتی کلا مانع بروز آن‌ها می‌شود.

ماریسا گارشیک، متخصص پوست، نیز توضیح می‌دهد که بوتاکس فقط شدت برخی حالت‌های قابل‌مشاهده مانند خشم یا شگفتی در ظاهر صورت را اندکی کاهش دهد، اما مانع از آن نمی‌شود که فرد این احساسات را در درون خود تجربه نکند. او می‌گوید: «توانایی همدلی به عضلات صورت ربطی ندارد. بوتاکس تنها عضلات صورت را هدف قرار می‌دهد، اما ظرفیت عاطفی انسان را که تغییر نمی‌دهد.»

ارتباط بوتاکس با احساسات ما

برای درک احساسات متقابل، راه‌های مختلفی  وجود دارد و دکتر دیلی توضیح می‌دهد که بوتاکس ممکن است تنها بر یکی از آن‌ها یعنی «تقلید چهره‌ای» اثر بگذارد. منظور از تقلید چهره‌ای زمانی است که ما هنگام درک احساسات دیگران، ناخودآگاه حالت چهره آن‌ها را روی صورت خود تقلید می‌کنیم. بنابراین وقتی برخی عضلات صورت به دلیل بوتاکس تا حدی فلج شوند، ممکن است دیگر نتوانیم حالات چهره دیگران را با دقت تقلید کنیم و در نتیجه توانایی ما نشان دادن درک احساس آن‌ها تا حدی کاهش یابد.

دیلی می‌افزاید: «حالت‌های چهره یکی از مهم‌ترین ابزارهای ارتباطی ما با دیگران است. از طریق آن‌ها نشان می‌دهیم که به حرف طرف مقابل گوش می‌دهیم، برایش اهمیت قائلیم و احساساتش برایمان ارزش دارد. بنابراین وقتی حالت چهره فرد با حرف‌هایی که می‌زند هماهنگ نباشد، این موضوع می‌تواند گیج‌کننده باشد.»

به این مثال فکر کنید. در حال تعریف کردن موضوعی بسیار شخصی یا ناراحت‌کننده‌اید، اما حالت چهره طرف مقابل با همدلی‌ که به زبان می‌آورد، همخوانی ندارد. بنابراین احتمالا حس می‌کنید احساساتتان نادیده گرفته شده یا کسی شما را درک نکرده است. همانطور که اگر یک بازیگر سینما دیالوگش را با حالتی از چهره بیان می‌کند که با آن هماهنگ نیست، بلافاصله بازی او را تصنعی تشخیص می‌دهیم، زیرا مغز ما این ناهماهنگی را نمی‌پذیرد.

روی دیگر ماجرا

دکتر کرسل درمقابل به این نکته اشاره می‌کند که بوتاکس می‌تواند برداشت فرد از خودش را بهبود ببخشد. به گفته او، کسانی که پس از بوتاکس اعتمادبه‌نفس بیشتری پیدا می‌کنند، معمولا درباره خودشان احساس مثبت‌تری خواهند داشت و همین افزایش اعتمادبه‌نفس می‌تواند به تعاملات اجتماعی بیشتر و مثبت‌تر منجر شود که در نهایت خلق‌وخو، رضایت از روابط و حس رضایت از زندگی را بهتر می‌کند.

چگونه بوتاکس تزریق کنیم که همچنان بتوانیم احساساتمان را نشان دهیم؟

اگر هم می‌خواهید نوروتوکسین تزریق کنید و همچنان بتوانید طیف متنوعی از احساسات را با چهره‌تان نشان دهید، یک راه‌حل میانه‌ وجود دارد. دکتر گارشیک و دکتر مورفی‌‌ــ‌رز هر دو توصیه می‌کنند از پزشک یا فرد تزریق‌کننده بخواهید با احتیاط بیشتر و با دوز کمتر بوتاکس تزریق کند.

دکتر مورفی‌ــ‌رز می‌گوید: «تکنیک تزریق خیلی مهم است. استفاده از دوزهای کمتر در پیشانی و دقت در نواحی‌ مانند بخش خارجی ابرو و خطوط پنجه‌کلاغی کنار چشم، کمک می‌کند چهره همچنان طبیعی و حالت‌دار باقی بماند.»

دکتر گارشیک نیز می‌افزاید: «هدف این است که چین‌وچروک‌ها محو شوند، نه اینکه چهره حالت طبیعی خود را از دست بدهد.»

بنابراین اگر پیش از تزریق بوتاکس توانایی همدلی کردن داشتید، پس از تزریق هم همچنان آن را خواهید داشت.