بررسی بیش از ۲۸ هزار گزارش دربارهٔ مشکلات احتمالی مرتبط با مصرف مواد غذایی و مکمل‌ها در سازمان غذا و داروی آمریکا طی دورهٔ هشت‌ساله ۲۰۱۷ تا ۲۰۲۵، نشان می‌دهد نوشیدنی‌های انرژی‌زای کافئین‌دار و مکمل‌های محرک، بسیار بیشتر از سایر محصولات، با مشکلات قلبی حاد مرتبط بودند.
بر اساس پژوهشی تازه، مستقل و مقدماتی، نوشیدنی‌های انرژی‌زای کافئین‌دار و مکمل‌های محرک در گزارش‌های ثبت‌شده نزد سازمان غذا و داروی آمریکا دربارهٔ حوادث قلبی‌عروقی جدی از جمله ایست قلبی و سکته قلبی، به‌ویژه در افراد ۱۸ تا ۳۴ ساله، سهمی به‌طور نامتناسب بالا داشتند.
فروش نوشیدنی‌های انرژی‌زای کافئین‌دار در دههٔ گذشته بیش از دو برابر شده و در سال ۲۰۲۴ از ۲۰ میلیارد دلار فراتر رفته است. اگرچه پژوهش‌ها دربارهٔ نوشیدنی‌های انرژی‌زا و دیگر مکمل‌های حاوی مواد محرک محدود است، شواهد موجود نشان می‌دهد مصرف مقدار زیاد کافئین با آسیب‌های قلبی‌عروقی ارتباط دارد. متخصصان سلامت مواردی از آریتمی، یعنی نامنظمی ضربان قلب و ایست قلبی را هم در مصرف‌کنندگان این محصولات گزارش کرده‌اند. بسیاری از این افراد، جوانانی بودند که هیچ عامل خطر شناخته‌شده‌ای برای بیماری قلبی نداشتند.
بر اساس بیانیهٔ علمی سال ۲۰۲۶ انجمن قلب آمریکا دربارهٔ کافئین و بیماری‌های قلبی‌عروقی، مصرف روزانه حداکثر ۴۰۰ میلی‌گرم کافئین‌ــ معادل حداکثر پنج فنجان حدوداً ۲۴۰ میلی‌لیتری قهوه سیاه معمولیِ کافئین‌دارــ برای اغلب افراد خطری ندارد. این در حالی است که میزان کافئین در هر واحد حجم برخی نوشیدنی‌های انرژی‌زا تا سه برابر قهوه دم‌کرده است و در بعضی مکمل‌های مخصوص پیش از بدنسازی، به بیش از ۱۲ برابر هم می‌رسد.
از آنجا که سازمان غذا و داروی آمریکا این نوشیدنی‌ها و مکمل‌های محرک را در رده مواد غذایی یا مکمل‌های غذایی، و نه دارو، دسته‌بندی می‌کند، تولیدکنندگان این محصولات ملزم نیستند همان آزمون‌های ایمنی پیش از عرضه را که برای داروها الزامی است، بگذرانند.
سای سامایامانتولا، نویسنده پژوهش و دانشجوی سال چهارم پزشکی در دانشکده پزشکی دانشگاه ویرجینیا، گفت: «این محصولات به‌عنوان موادی برای افزایش انرژی روزمره تبلیغ می‌شوند و در کنار نوشابه و آب بطری‌شده به فروش می‌رسند، بنابراین بیشتر مردم تصور می‌کنند خطری ندارند.»
او افزود: «برای بسیاری از افراد سالم، خطر مصرف گهگاه این محصولات احتمالاً اندک است، اما کسانی که مرتب نوشیدنی‌های انرژی‌زا یا دیگر مکمل‌های حاوی مواد محرک مصرف می‌کنند، ممکن است به‌سرعت از سقف توصیه‌شدهٔ مصرف روزانهٔ کافئین فراتر بروند. بنابراین، مهم است مردم بدانند که این محصولات ممکن است خطر آسیب قلبی‌عروقی داشته باشند.»
Read More
This section contains relevant reference points, placed in (Inner related node field)
یافته‌های اصلی این بررسی چه بود؟
این بررسی دریافت که موارد ایست قلبی در ارتباط با محصولات حاوی کافئین و مواد محرک، حدود ۱۱ برابر بیشتر از محصولات فاقد این ترکیبات است. احتمال اینکه گزارش‌های مربوط به نوشیدنی‌های انرژی‌زا و مکمل‌ها شامل سکته قلبی باشد، هم حدود ۴.۵ برابر بیشتر بود. احتمال ذکر آریتمی بطنی‌ــ نامنظمی ضربان در حفره‌های پایینی و پمپاژکننده قلب‌ــ یا تپش قلب نیز چهار برابر بیشتر بود.
در گزارش دیگر مشکلات قلبی، هم الگوهای مشابهی مشاهده شد: افزایش ضربان قلب نزدیک به سه برابر، درد قفسه سینه ۲.۷۱ برابر و از حال رفتن حدود دو برابر بیشتر گزارش شد.
حدود ۴۵ درصد گزارش‌هایی که محصولات حاوی کافئین و مواد محرک را با حوادث قلبی‌عروقی مرتبط می‌دانستند، به افراد ۱۸ تا ۳۴ ساله مربوط می‌شد و در گزارش‌های مربوط به زنان و مردان الگوهای مشابهی مشاهده شد.
سامایامانتولا گفت: «یافته‌های ما ضرورت پایش نظام‌مندتر ایمنی محصولات حاوی کافئین و مواد محرک را تقویت می‌کند. متخصصان سلامت هم باید به یاد داشته باشند از بیماران جوان‌تر خود که با تپش قلب، درد قفسه سینه یا حملات غش مراجعه می‌کنند، بپرسند آیا به‌تازگی یا به‌طور منظم این محصولات را مصرف کرده‌اند یا خیر.»
پژوهشگران هنوز به‌طور کامل نمی‌دانند چرا ارتباط میان محصولات حاوی کافئین و مواد محرک با حوادث قلبی، در گزارش‌های مربوط به جوانان تا این اندازه پرتکرار بوده است. این الگو ممکن است بازتاب میزان مصرف این محصولات در جوانان، زمان یا شیوهٔ مصرف آن‌ها‌ــ برای مثال پیش از ورزش شدید یا همراه با الکل یا مواد مخدرــ یا وجود یک بیماری قلبی تشخیص‌داده‌نشده باشد.
گرگوری مارکوس، رئیس گروه تدوین بیانیهٔ علمی سال ۲۰۲۶ انجمن قلب آمریکا دربارهٔ کافئین و بیماری‌های قلبی‌عروقی، گفت: «این پژوهش نگرانی‌هایی را مطرح می‌کند مبنی بر اینکه محصولات دارای مقدار بسیار زیاد کافئین ممکن است برای دستگاه قلب و عروق زیان‌آور باشند.»
جزئیات، روش و محدودیت‌های پژوهش
پژوهشگران ۲۸ هزار و ۳۴۵ گزارش دربارهٔ عوارض احتمالی را که در فاصله سال‌های ۲۰۱۷ تا ۲۰۲۵ در پایگاه ایمنی سازمان غذا و داروی آمریکا ثبت شده بود، بررسی کردند. از این تعداد، ۸۵۴ گزارش به نوشیدنی‌های انرژی‌زا یا مکمل‌های غذایی حاوی کافئین یا مواد محرک اشاره داشت. این گزارش‌ها با ۲۷ هزار و ۴۹۱ گزارش دربارهٔ محصولات فاقد کافئین یا دیگر مواد محرک مقایسه شد.
گزارش‌های مربوط به محصولات کافئین‌دار و محرک، محصولاتی با این ترکیبات را دربر می‌گرفت: کافئین، متیل‌گزانتین‌ها و منابع آن‌ها شامل تئوبرومین، گوارانا، یرباماته و عصاره چای سبز یا قهوه و مواد محرک دستگاه عصبی سمپاتیک شامل سینفرین، یوهیمبین، افدرا، دی‌ام‌ای‌ای و هیگنامین.
پژوهشگران محصولات را بر اساس ترکیباتشان دسته‌بندی کردند، نه نام تجاری، بنابراین یافته‌ها به انواع محصولات اشاره دارد و مختص مارک یا محصول معینی نیست. از طرفی گزارش‌ها را مصرف‌کنندگان و دیگر افراد جامعه، پزشکان و تولیدکنندگان داوطلبانه ثبت کرده بودند. از این رو، مشخص نیست چند نفر این محصولات را بدون تجربه هیچ حادثهٔ قلبی مصرف کرده‌اند یا چند نفر دچار حادثه قلبی شدند، اما آن را گزارش نکردند.
نویسندگان تأکید کردند که طراحی این تحلیل صرفاً امکان شناسایی ارتباط میان محصولات کافئین‌دار و حوادث قلبی داوطلبانه گزارش‌شده به سازمان غذا و داروی آمریکا را فراهم می‌کند و نمی‌تواند ثابت کند این محصولات مستقیماً موجب بیماری یا حادثهٔ قلبی شدند.
