اورولیتین ای، ترکیبی که بدن پس از خوردن انار، گردو و برخی میوه‌های خانواده توت تولید می‌کند، در آزمایش روی حیوانات مبتلا به نوعی نارسایی قلبی که درمان آن دشوار است، شاخص‌های عملکرد قلب را تا ۸۰ درصد بهبود بخشید. به این صورت که به بافت سفت‌شده قلب کمک کرد بهتر شل شود و تشکیل اسکار (جای زخم، اثر زخم یا بافت جوش‌خورده‌ای که پس از آسیب یا جراحی باقی می‌ماند) و بزرگ‌ شدن غیرطبیعی قلب را کاهش داد. این ترکیب در بافت قلب انسان که در آزمایشگاه از سلول‌های بنیادی ساخته شده بود، هم کمک کرد تا در فاصله میان ضربان‌ها، بهتر از حالت انقباض خارج شود.

پژوهشگران کینگز کالج لندن دریافتند اورولیتین ای (Urolithin A)، ترکیبی که پس از خوردن خوراکی‌هایی از جمله انار، گردو و برخی میوه‌های خانواده توت در بدن تولید می‌شود، می‌تواند به قلب کمک کند بهتر شل شود. این ترکیب همچنین بزرگ‌ شدن زیان‌بار قلب را محدود کرد.

این عوارض که مربوط به نوعی بیماری قلبی به نام نارسایی قلبی با کسر جهشی حفظ‌شده (HFpEF) است، حدود نیمی از موارد نارسایی قلبی را تشکیل می‌دهد و می‌تواند باعث تنگی نفس، خستگی، کاهش توانایی فعالیت بدنی و افت کلی کیفیت زندگی شود. در این بیماری، قلب همچنان می‌تواند خون را به‌طور موثر پمپ کند، اما آن‌قدر سفت می‌شود که نمی‌تواند در فاصله میان ضربان‌ها به‌درستی شل شود. در نتیجه پر شدن قلب از خون دشوارتر می‌شود.

گزینه‌های درمانی برای این نوع نارسایی قلبی نسبتا محدودند و کنترل این بیماری هم دشوار است، زیرا عوامل گوناگونی از جمله افزایش سن، فشار خون بالا و دیابت، می‌توانند در بروز آن نقش داشته باشند. از آنجا که قلب همچنان به‌طور طبیعی خون را پمپ می‌کند، اما به‌ درستی شل و از خون پر نمی‌شود، بسیاری از درمان‌های رایج نارسایی قلبی در این بیماران اثربخشی کمتری دارند. بنابراین، پزشکان معمولا بر درمان بیماری‌های زمینه‌ای و توصیه به تغییر سبک زندگی، از جمله کاهش وزن و کنترل بهتر قند خون، تمرکز می‌کنند.

ساینس‌دیلی به نقل از دکتر جوزف برگوین، نویسنده ارشد این مطالعه از کینگز کالج لندن، می‌نویسد که نزدیک به نیم میلیون نفر در بریتانیا به این نوع نارسایی قلبی مبتلا هستند و با افزایش سن جمعیت و بالا رفتن میزان چاقی و دیابت، این نوع نارسایی قلبی روزبه‌روز شایع‌تر می‌شود. با وجود افزایش بار این بیماری، گزینه‌های درمانی همچنان محدودند، زیرا بیماری پیچیده است و در بیماران مختلف تفاوت‌های چشمگیری دارد.

اورولیتین ای چگونه بر قلب اثر می‌گذارد؟

اورولیتین ای به‌ دلیل ارتباطش با سالمندی سالم و عملکرد میتوکندری‌ها، که در سلول‌های بدن انرژی تولید می‌کنند، بیش‌ازپیش توجه دانشمندان را جلب کرده است. پژوهشگران برای نخستین بار دریافتند که اورولیتین ای پروتئینی به نام کیناز جی، نوع یک آلفا (PKG Iα) را فعال می‌کند که در عملکرد رگ‌های خونی و شل‌ شدن عضله قلب نقش مهمی دارد. این ترکیب با اثرگذاری بر یک اسیدآمینه مشخص در این پروتئین، مسیری را فعال می‌کند که با آثار سودمند قلبی‌عروقی مرتبط است.

در این پژوهش در نشریه ساینس ادونسز (Science Advances،) منتشر شد و بنیاد قلب بریتانیا هزینه آن را تامین کرد، درمان با اورولیتین ای در مدل‌های حیوانی، شاخص‌های عملکرد قلب را در مقایسه با مدل‌هایی که این ترکیب را دریافت نکرده بودند، تا ۸۰ درصد بهبود بخشید. آزمایش‌های آزمایشگاهی نیز نشان دادند که اورولیتین ای به بافت قلب کمک می‌کند بهتر شل شود و فیبروز، یعنی تشکیل زیان‌بار بافت اسکار که می‌تواند در عملکرد طبیعی قلب اختلال ایجاد کند، را کاهش می‌دهد.

این ترکیب همچنین بزرگ‌ شدن سلول‌های عضله قلب را در مقایسه با گروه شاهد محدود و به حفظ عملکرد طبیعی‌تر این سلول‌ها کمک کرد.

نتایج آزمایش روی بافت مهندسی‌شده قلب انسان

این گروه پژوهشی اورولیتین ای را روی بافت مهندسی‌شده قلب انسان نیز آزمایش کرد؛ بافتی که از سلول‌های بنیادی انسانی ساخته شده بود. این مدل آزمایشگاهی پیشرفته ساختار و عملکرد عضله قلب انسان را با شباهت زیادی بازسازی می‌کند.

اورولیتین ای شل‌ شدن این بافت مهندسی‌شده را به‌طور چشمگیری بهبود بخشید و نشان داد که آثار مشاهده‌شده در مدل‌های حیوانی ممکن است در عملکرد قلب انسان نیز دیده شوند.

برخلاف بسیاری از ترکیباتی که به‌عنوان درمان‌های آزمایشی بررسی می‌شوند، اورولیتین ای پیش‌تر در مطالعات انسانی ارزیابی شده و نتایج این مطالعات از وضعیت ایمنی مطلوب آن حکایت دارند. البته پیش از آنکه یافته‌های اخیر به درمان‌هایی برای بیماران منجر شوند، همچنان به پژوهش‌های بیشتری نیاز است. با این‌ حال، نتایج هم یک هدف درمانی امیدوارکننده و هم ترکیبی با منشأ طبیعی را معرفی می‌کنند که می‌تواند به پژوهشگران در پاسخ‌ دادن به یکی از نیازهای مهم براورده‌نشده در پزشکی قلب‌وعروق کمک کند.

دکتر جوزف برگوین، نویسنده ارشد پژوهش، گفت: «این نوع نارسایی قلبی همچنان یکی از دشوارترین انواع بیماری‌های قلبی برای درمان است. یافته‌های ما یک هدف درمانی کاملا جدید را شناسایی می‌کنند و نشان می‌دهند که اورولیتین ای می‌تواند با فعال‌ کردن این مسیر، شل‌ شدن قلب را بهبود بخشد و شدت بیماری را کاهش دهد. این یافته‌ها برای ساخت داروهای تازه چشم‌انداز امیدبخشی ایجاد می‌کنند؛ داروهایی که پیامدهای بالینی و کیفیت زندگی مبتلایان به این بیماری را بهبود بخشند.

او اضافه کرد:‌«اگرچه برای توصیه به خوردن انار به‌ منظور درمان نارسایی قلبی شواهد کافی وجود ندارد، این یافته‌ها احتمال آن را مطرح می‌کنند که رویکردهای تغذیه‌ای افزایش‌دهنده تولید اورولیتین ای بتوانند به تخفیف این بیماری کمک کنند.»

پروفسور جیمز لایپر، مدیر پژوهش بنیاد قلب بریتانیا، هم دراین‌باره گفت: «اگرچه این یافته‌ها امیدوارکننده‌اند، آثار سودمند آن‌ها تاکنون فقط در حیوانات و بافت  انسانی مهندسی‌شده مشاهده شده است. بنابراین، برای بررسی اثربخشی این رویکرد در بیماران، به کارآزمایی‌های بالینی با مشارکت انسان‌ها نیاز داریم. در این فاصله، یک رژیم غذایی سالم و متعادل همچنان یکی از بهترین راه‌های مراقبت از قلب است. مصرف فراوان میوه و سبزی با سلامت بهتر قلب ارتباط دارد، اما باید به یاد داشت که هیچ خوراکی به‌تنهایی نمی‌تواند از بیماری قلبی پیشگیری یا آن را درمان کند.»