بر اساس پژوهش جدیدی از دانشگاه لیدز، سال‌ها ورزش استقامتی پرفشار ممکن است برای ورزشکاران مرد بالای ۵۰ سال، با یک خطر قلبی غیرمنتظره همراه باشد.

به‌ گزارش نیویورک‌پست، این مطالعه که اوایل همین ماه در «مجله اروپایی پیشگیری از بیماری‌های قلبی»‌ (European Journal of Preventive Cardiology) منتشر شد، نشان داد برخی ورزشکاران استقامتی بالای ۵۰ سال، به‌ویژه آن‌هایی که در عضله قلبشان آثار زخم یا فیبروز (اسکار) وجود دارد، حین ورزش یا اندکی پس از آن دچار اختلالات بالقوه خطرناک ریتم قلب می‌شوند.

اسکار قلب به بخش‌هایی از عضله قلب گفته می‌شود که در اثر آسیب‌های قبلی، به‌جای بافت طبیعی، بافتی فیبروتیک (زخم‌مانند و سفت) پیدا کرده‌اند. در ورزشکاران، به‌ویژه کسانی که سال‌ها تمرین‌های سنگین و طولانی انجام داده‌اند، این تغییرات می‌تواند به‌تدریج ایجاد شود. فشار مداوم و تکراری بر قلب در جریان تمرین‌های طولانی می‌تواند آسیب‌هایی بسیار کوچک اما پی‌درپی در بافت قلب ایجاد کند که فرصت ترمیم کامل پیدا نمی‌کنند. این تغییرات ممکن است سال‌ها پنهان بمانند و فقط در بررسی‌های پزشکی دقیق دیده شوند.

در این مطالعه، پژوهشگران ۱۰۶ مرد سالم را که عمدتا دونده یا اهل دوچرخه‌سواری بودند، تحت نظر گرفتند. برای پایش دقیق وضعیت قلب آن‌ها از ردیاب‌های فعالیت بدنی قابل بستن به بدن و دستگاه‌های پایش قلب کاشتنی‌ (زیر پوست) استفاده شد تا تغییرات ریتم قلبی‌ آن‌ها دقیقا ثبت شود.

نتایج نشان داد از هر چهار ورزشکار، حدود یک نفر دچار دوره‌هایی از «تاکی‌کاردی بطنی» یا ضربان غیرطبیعی و سریع بطن قلب شد؛ نوعی تند شدن غیرطبیعی ضربان قلب که اگر ادامه پیدا کند، می‌تواند مرگبار باشد. بررسی‌های تکمیلی همچنین آشکار کرد که سه‌چهارم ورزشکارانی که با این اختلال ضربان قلب مواجه بودند، در عضله قلبشان نشانه‌هایی از اسکار یا زخم داشتند.

واسیم جاود، نویسنده اصلی این پژوهش، می‌گوید: «مطالعه ما نشان می‌دهد ورزش تنها در افراد در معرض خطر بالاــ به‌دلیل وجود اسکار قلبی‌ــ با خطر بروز ریتم‌ غیرطبیعی قلب مرتبط بود.»

او توضیح داد: «ورزشکارانی که دچار ریتم‌ غیرطبیعی قلب شدند، از ورزشکارانی که چنین اختلالاتی نداشتند، نه بیشتر ورزش می‌کردند و نه شدیدتر. این نشان می‌دهد که خود ورزش علت اصلی نیست، اما در ورزشکارانی که از پیش یک مشکل قلبی زمینه‌ای دارند، می‌تواند به‌عنوان محرکی برای بالا رفتن خطرناک ضربان قلب عمل کند.»

پژوهشگران یادآور می‌شوند که حدود ۹۰ درصد مرگ‌های قلبی ناگهانی مرتبط با ورزش در مردان بالای ۴۰ سال رخ می‌دهد و اغلب بدون علائم هشداردهنده است.

بر اساس اعلام انجمن قلب آمریکا، فعالیت بدنی منظم ــ حتی به میزان تنها ۳۰ دقیقه در بیشتر روزها‌ــ می‌تواند خطر بیماری‌های قلبی‌عروقی و سکته مغزی را به‌طور قابل‌توجهی کاهش دهد. متخصصان قلب در کلینیک کلیولند نیز می‌گویند ورزش باعث تقویت قلب، بهبود گردش خون و تقویت سلامت کلی قلب‌وعروق می‌شود. این یافته‌ها هم نشان می‌دهد که هرچند ورزش‌های استقامتی طولانی‌مدت ممکن است برای بخش کوچکی از ورزشکاران مسن‌تر خطراتی به همراه داشته باشد، خود ورزش همچنان به‌طور قاطع، فواید بسیار گسترده‌ای دارد..

پژوهشگران می‌گویند ورزشکاران مرد مسن‌تر، به‌ویژه آن‌هایی که در شرکت در رقابت‌های حرفه‌ای، سابقه زیادی دارند، باید به ‌طور منظم تحت غربالگری قلبی‌عروقی قرار بگیرند و علائمی مانند سرگیجه بی‌دلیل، تپش قلب یا تنگی نفس را با پزشک در میان بگذارند. استفاده از دستگاه‌های قابل‌بستن به بدن برای پایش ضربان قلب نیز می‌تواند به شناسایی زودهنگام بی‌نظمی‌های ریتم قلب کمک کند.