در حالی که تنها ۱۰ روز تا برگزاری مسابقه افتتاحیه جام جهانی ۲۰۲۶ میان مکزیک و آفریقای جنوبی در ورزشگاه آزتکای مکزیکوسیتی باقی مانده است، تیم فوتبال جمهوری اسلامی ایران در شرایطی بی‌سابقه و آشفته، به استقبال بزرگ‌ترین رقابت فوتبال جهان می‌رود؛ وضعیتی که در آن نه ویزای آمریکا برای اعضای کاروان صادر شده، نه ویزای مکزیک به دست فدراسیون فوتبال رسیده، نه فهرست نهایی تیم اعلام شده و نه اردوی اصلی این تیم در قاره آمریکای شمالی آغاز شده است.

در شرایطی که ۴۷ تیم دیگر حاضر در جام جهانی، مراحل دریافت روادید، استقرار در کمپ‌های تمرینی و برگزاری مسابقات تدارکاتی را پشت سر گذاشته‌اند، تیم فوتبال جمهوری اسلامی همچنان در ترکیه و درگیر بحران‌های اداری، سیاسی و امنیتی است که هر روز هم ابعاد تازه‌ای پیدا می‌کنند.

آخرین اظهارات مقام‌های جمهوری اسلامی نیز نه‌تنها از حل شدن مشکلات خبر نمی‌دهد، بلکه آشکار می‌کند که حتی نزدیک‌ترین افراد به پرونده جام جهانی نیز از سرنوشت این تیم اطمینان ندارند.

مهدی محمدنبی، سرپرست تیم فوتبال ایران، روز یکشنبه تایید کرد که نه ویزای آمریکا و نه ویزای مکزیک، هنوز برای اعضای کاروان صادر نشده است. او گفت فدراسیون فوتبال همچنان در انتظار پاسخ نهایی است و حتی برای اطلاع از زمان صدور ویزاها، نامه جدیدی به فیفا ارسال کرده است.

فیفا جواب نمی‌دهد

این در حالی است که خبرگزاری مهر، نزدیک به نهادهای حکومتی، گزارش داد که فیفا تاکنون به نامه‌های متعدد فدراسیون فوتبال ایران پاسخی نداده و این موضوع، نگرانی‌ مقام‌های فدراسیون درباره وضعیت نهایی تیم ایران را افزایش داده است.

در سوی دیگر، مهدی تاج همچنان تلاش می‌کند مسئولیت این بحران را متوجه فیفا کند. رئیس فدراسیون فوتبال ایران بار دیگر تاکید کرد که از نظر او مسئول صدور ویزا فیفا است نه دولت آمریکا. استدلالی که در عمل، تغییری در وضعیت موجود ایجاد نکرد و همچنان هیچ مجوزی برای ورود کاروان ایران به خاک آمریکا صادر نشده است.

بحران زمانی جدی‌تر می‌شود که به اتفاقات هفته‌های گذشته نگاه کنیم. فدراسیون فوتبال ایران ابتدا اعلام کرد برای حل مشکلات ویزا، کمپ تیم ملی را از آریزونای آمریکا به تیخوانای مکزیک منتقل کرده، اما پس از آن، رئیس‌جمهوری مکزیک و سپس سفیر جمهوری اسلامی در این کشور روایت دیگری ارائه کردند و گفتند آمریکا اساسا به استقرار تیم ایران در خاک خود تمایلی نداشته است.

اکنون حتی محل اقامت جایگزین نیز در هاله‌ای از ابهام قرار دارد، زیرا تا زمان نگارش این گزارش، ویزای مکزیک اعضای تیم نیز صادر نشده است.

فرصت اندک برای آماده‌سازی

عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، روز یکشنبه وعده داد که سفارت مکزیک در آنکارا ویزاهای اعضای تیم ایران را «ظرف یک یا دو روز آینده» صادر خواهد کرد. با این حال خبرگزاری مهر امروز دوشنبه نوشت که فدراسیون فوتبال ایران با پرداخت حدود ۱۷ میلیارد تومان به فدراسیون فوتبال مالی، برگزاری یک دیدار دوستانه با این تیم آفریقایی را برای روز پنجشنبه ۱۴ خرداد قطعی کرده است؛ تیمی که مانند گامبیا نه در جام جهانی حضور دارد و نه از قدرت‌های فوتبال آفریقا محسوب می‌شود.

برگزاری این مسابقه به این معنا است که کاروان ایران دست‌کم تا پایان روز پنجشنبه در ترکیه خواهد ماند و زودتر از جمعه ۱۵ خرداد راهی مکزیک نمی‌شود. در چنین شرایطی، حتی اگر ملی‌پوشان با یک پرواز اختصاصی (چارتر) عازم تیخوانا شوند، این سفر دست‌کم ۱۵ ساعت زمان خواهد برد. با در نظر گرفتن اختلاف زمانی ۱۰ ساعته میان ترکیه و مکزیک، اعضای تیم ایران احتمالا تازه در ساعات پایانی روز یکشنبه ۱۷ خرداد، یعنی تنها چهار روز پیش از آغاز جام جهانی و ۹ روز پیش از نخستین مسابقه خود برابر نیوزیلند، به محل اردویشان خواهند رسید.

این در حالی است که تطبیق بدن بازیکنان با اختلاف ساعت، جبران خستگی ناشی از یک پرواز طولانی بین‌قاره‌ای و سازگاری با شرایط آب‌وهوایی جدید نیز به چند روز زمان نیاز دارد و عملا فرصت آماده‌سازی نهایی را از کادر فنی خواهد گرفت.

این وضعیت را می‌توان با شرایط دیگر تیم‌های حاضر در جام جهانی مقایسه کرد. برای نمونه، تیم ملی عربستان سعودی که نخستین مسابقه خود را همانند ایران در روز ۲۶ خرداد برگزار خواهد کرد، بیش از یک هفته است که وارد آمریکا شده و اردوی نهایی خود را در نیویورک برپا کرده است. تیم مصر، دیگر حریف ایران در جام جهانی، نیز شنبه ۹ خرداد وارد خاک آمریکا شد.

فهرست مشخص نیست

در همین حال، پرسش مهم دیگری نیز مطرح است: اینکه امیر قلعه‌نویی دقیقا با چه بازیکنانی قرار است راهی جام جهانی شود؟ در حالی که دیگر نمایندگان آسیا مانند عربستان سعودی، عراق، ازبکستان، اردن، کره جنوبی یا ژاپن فهرست نهایی خود را اعلام کرده‌اند، فدراسیون فوتبال ایران همچنان از اعلام فهرست نهایی خودداری می‌کند، که اصلی‌ترین دلیل این تعلل نیز نامشخص بودن وضعیت ویزاها است، زیرا مقام‌های فدراسیون و سرمربی ایران نمی‌دانند مدام بازیکنانی در نهایت موفق به دریافت مجوز ورود به آمریکا خواهند شد و همین مسئله تصمیم‌گیری نهایی را برای کادر فنی دشوار کرده است.

ویزای ساعتی

این نگرانی پس از گزارش‌های مربوط به احتمال رد شدن ویزای برخی بازیکنان و اعضای کادر فنی افزایش یافته است. ایندیپندنت فارسی پیش‌تر گزارش داده بود که یکی از سناریوهای مطرح‌شده صدور مجوزهای بسیار محدود و کوتاه‌مدت برای حضور کاروان ایران در روز مسابقه است؛ موضوعی که در رسانه‌ها به «ویزای ساعتی» مشهور شده است.

بر اساس اطلاعات دریافتی ایندیپندنت فارسی، دولت آمریکا به اعطای ویزاهای بلندمدت به اعضای کاروان فوتبال جمهوری اسلامی، به‌ویژه مدیران سیاسی و امنیتی و برخی افراد دارای ارتباط با سپاه پاسداران تمایلی ندارد و به همین دلیل، سناریو ورود محدود و کنترل‌شده همچنان روی میز است.

در چنین شرایطی، وضعیت آماده‌سازی فنی تیم ملی نیز چندان امیدوارکننده نیست. در حالی که دیگر تیم‌های حاضر در جام جهانی مشغول بازی‌های تدارکاتی با حریفان معتبرند، تیم ایران تا هفته گذشته تنها با خودش بازی می‌کرد و آخرین مسابقه دوستانه این تیم نیز روز جمعه برابر گامبیا برگزار شد که در رتبه ۱۱۶ رده‌بندی فیفا قرار دارد، به جام جهانی راه نیافته و حتی به ترکیه هم با ترکیب کامل خود سفر نکرده بود.

بر اساس اطلاعات منتشرشده در رسانه‌های ورزشی ایران، چهار بازیکن اصلی و لژیونرهای گامبیا در این اردو حضور نداشتند و فدراسیون فوتبال ایران کل هزینه‌های سفر و برگزاری اردو را تقبل کرد تا این مسابقه برگزار شود.

این وضعیت در حالی رقم می‌خورد که دیگر نمایندگان آسیا از جمله ژاپن، کره جنوبی، استرالیا، عربستان سعودی و عراق در حال برگزاری اردوهای اصلی خود در آمریکا یا کشورهای میزبان‌اند و آخرین هماهنگی‌های فنی را انجام می‌دهند.

حذف سه بازیکن کلیدی

برخی تصمیم‌های کادر فنی تیم ایران نیز به یکی از موضوع‌های بحث‌برانگیز تبدیل شده است. حذف بازیکنانی مانند سردار آزمون و اللهیار صیادمنش، با وجود فصل موفق آن‌ها در فوتبال باشگاهی، ماندن خط قرمز امیر قلعه‌نویی روی نام احمد نوراللهی، یکی از آماده‌ترین لژیونرهای فوتبال ایران در سال‌های اخیر و همچنین حفظ جایگاه بازیکنان پا‌به‌سن گذاشته و ناآماده مانند حاج‌صفی، جهانبخش، خلیل‌زاده یا نعمتی درباره معیارهای فنی و غیرفنی در انتخاب فهرست نهایی تیم ایران پرسش‌های جدی ایجاد کرده است.

اما شاید مهم‌ترین نکته این باشد که تیم فوتبال جمهوری اسلامی، تنها ۱۰ روز مانده به آغاز جام جهانی، هنوز نمی‌داند دقیقا در چه شرایطی وارد مسابقات خواهد شد. نه ویزای آمریکا صادر شده، نه ویزای مکزیک به دست اعضای کاروان رسیده، نه فهرست نهایی مشخص است و نه محل استقرار تیم به شکل قطعی تعیین شده است.