همه میدانیم که قلب، در کنار مغز، مهمترین عضو بدن برای پمپاژ خون و ادامه حیات است. اما یک کشف علمی نشان میدهد که بدن انسان به «قلب دوم» هم مجهز است، قلبی پنهان در ساق پا که نقشی حیاتی در گردش خون دارد.
دانشمندان عضله کوچکی به نام «سولئوس» را در پشت ساق پا شناسایی کردهاند که وزنش تنها یک درصد وزن بدن است، اما عملکردش چنان حیاتی است که اختلال در آن میتواند احتمال مرگ را تا چهار برابر افزایش دهد. این عضله، همراه با شبکهای هماهنگ از عضلات، رگها و دریچهها در ساق و کف پا، خون فاقد اکسیژن را به سمت قلب و ریهها پمپاژ میکند. زمانی که این سازوکار ضعیف یا غیرفعال شود، خون در پاها جمع میشود و خطر بروز مشکلات جدی گردش خون افزایش مییابد. این مشکلات اگرچه ظاهرا محسوس نیستند، اما تاثیر مهمی بر سلامت بدن و گردش خون دارند.
به گزارش نشریه تایمز هند، تجمع خون در ناحیه ساق پا باعث تورم و خستگی پاها میشود و احتمال تشکیل لخته خون در رگهای عمقی یا «ترومبوز وریدی عمقی» (DVT) را افزایش میدهد. در عین حال عضلات قوی ساق پا گردش خون را تقویت میکند و فشار قلب را کاهش میدهد. به این ترتیب با تقویت این عضلات میتوان بهسادگی سلامت قلبیـعروقی و انرژی روزانه را تامین کرد.
روشهای ساده برای فعال کردن قلب دوم
برای فعالکردن ساق پا نیازی به تجهیزات ورزشی گرانقیمت یا عضویت در باشگاه نیست و با انجام برخی تمرینات ساده و منظم میتوان عملکرد «قلب دوم» را تقویت کرد.
Read More
This section contains relevant reference points, placed in (Inner related node field)
پیادهروی منظم
پیادهروی بهترین روش برای فعال کردن عضلات ساق پا است. با هر قدم، عضلات منقبض میشوند و خون را به بالا پمپاژ میکنند. پیادهروی روزانه ۱۵ تا ۲۰ دقیقهای مزیت زیادی برای گردش خون دارد.
بالا بردن پاشنه پا
صاف بایستید و روی انگشتان پایتان بلند شوید، در حالی که پاشنهها را به سمت بالا کشش میدهید. چند ثانیه در همین حالت بمانید و سپس پاشنهها را پایین بیاورید. این کار را ۱۰ تا ۱۵ بار تکرار کنید. این حرکت هم به تقویت عضلات ساق پا و هم به تقویت گردش خون کمک میکند.
کشش عضلات ساق
کشش باعث انعطافپذیری و سلامت عضلات ساق پا میشود. روی زمین دبنشینید، پاها را صاف کنید، یک حوله یا کش ورزشی را کف پا بگذارید و دو سر آن را به سمت خود بکشید، سپس ۲۰ تا ۳۰ ثانیه در این حالت بمانید و چند بار آن را تکرار کنید.
برای جلوگیری از بیتحرکی
اگر مدت طولانی مینشینید یا میایستید، مرتبا عضلات ساق پایتان را حرکت دهید، چرخش مچ پا و کشش انگشتان را انجام دهید. همان طور که نشستهاید پاشنهتان را به سمت بالا کشش بدهید. همه این کارها گردش خون مناسب را حفظ میکنند.
جورابهای فشاری
برای افرادی که مشکلات گردش خون دارند یا مدت زیادی بدون تحرک میمانند (مثل سفرهای هوایی طولانی)، جورابهای فشاری بسیار یاریرسان است، زیرا برای بهبود جریان خون وریدی فشار یکنواختی ایجاد میکند.
فواید فعال نگه داشتن قلب دوم
فعال نگه داشتن «قلب دوم»، یعنی عضلات ساق پا، نقشی کلیدی در سلامت گردش خون دارد. این عضلات با پمپاژ خون به سمت قلب از تجمع خون در پاها جلوگیری میکند و سرعت بازگشت خون و اکسیژنرسانی به اندامها را افزایش میدهند. درنتیجه تورم، واریس و خطر لخته شدن خون کاهش مییابد. تقویت عملکرد این عضلات همچنین موجب افزایش سطح انرژی در طول روز میشود، زیرا انتقال موثر مواد مغذی و اکسیژن به عضلات و اندامهای بدن، خستگی روزانه را کمتر میکند و احساس سرحالی و شادابی ایجاد میکند.
از سوی دیگر، پمپ عضلانی ساق پا با کاهش فشار بر قلب، به بهبود سلامت قلبیـعروقی کمک میکند و نقش حمایتی در عملکرد قلب دارد. این عملکرد در دوران پس از بیماری، جراحی یا بیتحرکی طولانیمدت اهمیت بیشتری پیدا میکند، زیرا با حفظ جریان خون مناسب از بروز لختههای خطرناک جلوگیری و روند بهبودی را تسریع میکند. در مجموع، حتی چند حرکت ساده مانند پیادهروی روزانه یا بالا بردن پاشنه پا میتواند این «قلب پنهان» را فعال نگه دارد و از عوارض ناشی از نشستن یا ایستادن طولانیمدت پیشگیری کند.
