اگر شب‌ها کنار کسی می‌خوابید که خروپف می‌کند و صبح با خستگی، بی‌حوصلگی یا مشکل تمرکز از خواب بیدار می‌شوید، ممکن است خروپف او بیش از آنچه تصور می‌کنید بر شما تأثیر گذاشته باشد.

خروپف بسیار شایع است و اغلب آن را مشکلی بی‌ضرر و صرفا آزاردهنده می‌دانند. با این حال، کارشناسان می‌گویند خروپف مداوم خواب فردی را که در کنارمان می‌خوابد مختل می‌کند و اگر تداوم یابد بر تمرکز، حافظه، خلق‌وخو و حتی رابطه عاطفی تأثیر می‌گذارد.

کلر سایمون، دندانپزشکی که در زمینه اختلالات خواب فعالیت می‌کند، توضیح می‌دهد که خروپف بر اثر لرزش بافت‌های نرم مجاری تنفسی فوقانی هنگام خواب ایجاد می‌شود و در مردان شایع‌تر از زنان است.

خروپف چگونه بر تمرکز و حافظه اثر می‌گذارد؟

آما جوهال، متخصص ارتودنسی و کارشناس خواب، می‌گوید گاهی خروپف چنان خواب طرف مقابل را مختل می‌کند که فرد در نهایت چاره‌ای جز رفتن به اتاقی دیگر ندارد.

بدن در طول شب مراحل مختلف خواب را طی می‌کند؛ چرخه‌ای که معمولا هر ۹۰ دقیقه تکرار می‌شود. در این میان، مرحله خواب عمیق نقشی حیاتی در بازیابی قوا و ترمیم بافت‌ها دارد. از این رو، بیدار شدن‌های مکرر در طول شب، مانع از تکمیل این مرحله می‌شود و فرد حتی پس از چندین ساعت خواب صبحگاه با احساس خستگی از خواب بیدار شود.

خواب برای مغز نیز فرصتی است تا اطلاعات و رویدادهای روز را پردازش و در حافظه تثبیت کند. بیدار شدن مکرر بر اثر صدای خروپف این روند را مختل می‌کند و در نتیجه تمرکز و حافظه فرد در طول روز تحت تأثیر قرار می‌گیرد. خواب ناکافی یا منقطع همچنین بر تنظیم هورمون‌های بدن اثر می‌گذارد و باعث کاهش انرژی و انگیزه می‌شود.

سرویس جهانی بی‌بی‌سی می‌نویسد که خواب در کنترل واکنش مغز به استرس و هیجان‌ها نیز نقش دارد. وقتی خواب بارها قطع می‌شود، فرد ممکن است روز بعد تحریک‌پذیرتر باشد و تاب‌آوری کمتری در برابر فشارهای روزمره داشته باشد.

مگ وارن، ۲۹ ساله، زمانی که خروپف شریک زندگی‌اش مدام او را از خواب بیدار می‌کرد، دچار این وضعیت شد. او می‌گوید هر بار که با صدای خروپف از خواب می‌پرید، هوشیاری‌اش کاملا برمی‌گشت و دوباره به‌راحتی به خواب نمی‌رفت. او در طول شب بارها شریکش را نیشگون می‌گرفت یا تلاش می‌کرد او را به پهلو برگرداند تا خروپف متوقف شود.

وارن می‌گوید صبح‌ها با احساس گیجی و سردرگمی بیدار می‌شده و گاهی حالش شبیه کسی بوده که شب قبل بیش از حد الکل نوشیده است.

این وضعیت بر رابطه‌شان هم اثر گذاشته بود. مگ می‌گوید همیشه به شریک زندگی‌اش یادآوری می‌کرد اگر روزی با یکدیگر زندگی کنند، خانه‌شان باید دو اتاق خواب داشته باشد تا شب‌هایی که خروپف تحمل‌ناپذیر می‌شود، بتواند جای دیگری بخوابد.

سایمون می‌گوید اختلال خواب ناشی از خروپف شریک زندگی ممکن است به تحریک‌پذیری و مشاجره بیشتر میان زوج‌ها منجر شود و اگر آنها تصمیم بگیرند جدا از یکدیگر بخوابند، بر صمیمیت رابطه نیز اثر می‌گذارد.

آنا-لوییز دیردن، روزنامه‌نگار ۵۲ ساله، می‌گوید گاهی به دلیل خروپف شریک زندگی‌اش در اتاق دیگری می‌خوابد. این امکان به او اجازه می‌دهد شب‌هایی که خروپف شدید است، بتواند به خواب و استراحت خود اولویت دهد.

او می‌گوید کم‌خوابی سبب می‌شود در طول روز تحریک‌پذیرتر شود و حتی باعث می‌شود بیشتر غذا بخورد. دیردن پیش‌تر بارها در طول شب با صدای خروپف همسرش بیدار می‌شد، اما می‌گوید استفاده از گوش‌گیر کمک زیادی به او کرده و اکنون بسیاری از صداها را نمی‌شنود و همچنان کنار شریکش بخوابد.

چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟

سایمون و جوهال می‌گویند پیش از هر چیز باید مشخص شود که فرد صرفا خروپف می‌کند یا به آپنه خواب مبتلا است. سایمون هشدار می‌دهد هدف نباید فقط ساکت‌تر کردن خروپف باشد، زیرا ممکن است در پس این صدا اختلال تنفسی مرتبط با خواب وجود داشته باشد که نیاز به بررسی دارد.

آپنه خواب اختلالی است که در آن تنفس فرد هنگام خواب بارها متوقف و دوباره آغاز می‌شود. وقفه در تنفس، احساس خفگی در طول شب، بیدار شدن‌های مکرر و سردرد صبحگاهی از نشانه‌های این اختلال‌اند.

در صورت تشخیص آپنه خواب، بسته به شرایط فرد، ممکن است استفاده از دستگاه «فشار مثبت مداوم راه هوایی» یا در برخی موارد جراحی توصیه شود.

اما اگر مشکل صرفا خروپف باشد، برخی تغییرات در سبک زندگی ممکن است مؤثر باشند. کاهش وزن در صورت داشتن اضافه‌وزن، ترک سیگار، کاهش مصرف الکل پیش از خواب و خوابیدن به پهلو از جمله راهکارهایی است که سایمون به آنها اشاره می‌کند. مراجعه به پزشک عمومی نیز به شناسایی علت خروپف کمک می‌کند و در صورت نیاز، فرد برای بررسی بیشتر به متخصص ارجاع داده شود.

اگر گرفتگی بینی یا آلرژی عامل خروپف باشد، درمان این مشکلات کارساز خواهد بود. در برخی موارد نیز پزشکان استفاده از نگه‌دارنده‌های مخصوص دهانی را توصیه می‌کنند. این وسیله فک پایین را کمی جلو نگه می‌دارد تا مسیر عبور هوا هنگام خواب باز بماند.

جوهال می‌گوید بسیاری از زوج‌ها سال‌ها خروپف را تحمل می‌کنند، در حالی که این مشکل به‌تدریج هم بر کیفیت خواب و سلامت آنها و هم بر رابطه‌شان اثر می‌گذارد. به گفته او، راه‌های مختلفی برای بهبود شرایط وجود دارد و نباید خروپف مداوم را مشکلی قلمداد کرد که ناچار باید با آن کنار آمد.