میلیونها نفر در سراسر جهان با بیماری آلزایمر زندگی میکنند، عارضهای پیشرونده که باعث از دست رفتن حافظه، دشواری در یافتن واژهها، اختلال در حل مسئله و سایر مشکلات شناختی میشود و شایعترین علت زوال عقل در سالمندان است. تشخیص و درمان زودهنگام میتواند به مدیریت بیماری و آمادگی برای تغییرات شناختی کمک کند.
به گزارش هافپست، پژوهشگران دانشگاه لیژ بلژیک در مطالعهای جدید ارتباط احتمالی میان کیفیت خواب و افزایش خطر آلزایمر را بررسی کردند. آنها الگوی خواب بیش از ۵۰۰ فرد ۱۸ تا ۳۱ ساله و ۵۰ تا ۶۹ ساله را مطالعه کردند و دریافتند سالمندانی که هنگام خواب بهطور مکرر دچار «ریزبیداری» میشوند، از نظر ژنتیکی بیشتر در معرض خطر ابتلا به آلزایمر قرار دارند. این ریزبیداریها پیش از بروز هرگونه نشانه بیماری، مانند اختلال حافظه یا مشکل در یافتن واژهها، مشاهده شدند و شرکتکنندگان در زمان مطالعه سالم بودند.
در مقابل، در افراد جوانی که طی شب ریزبیداریهای مکرر داشتند، افزایش مشابهی در خطر ابتلا به آلزایمر مشاهده نشد. پژوهشگران ریزبیداری را جهش کوتاهمدت فعالیت مغزی توصیف کردند که لزوما فرد را کاملا بیدار نمیکند، اما خواب را مختل میکند. فعالیت مغزی شرکتکنندگان با استفاده از نوار مغزی بررسی شد و نتایج در نشریه علمی «خواب» (Sleep) منتشر شد.
این مطالعه محدودیتهایی نیز داشت. از بیش از ۵۰۰ شرکتکننده، فقط ۸۷ نفر در گروه سنی بالاتر قرار داشتند و چنین نمونه کوچکی ممکن است نتایج قابل تعمیم به جمعیت گستردهتر ارائه نکند. همچنین ریزبیداریهای مکرر به این معنا نیست که فرد حتما به آلزایمر مبتلا خواهد شد.
Read More
This section contains relevant reference points, placed in (Inner related node field)
با این حال، پژوهشهای پیشین نیز خواب را با سلامت مغز و خطر آلزایمر و زوال عقل مرتبط دانستهاند. مغز هنگام خواب خاطرات را تثبیت و مواد زائدی را که ممکن است با افزایش خطر آلزایمر مرتبط باشند، پاکسازی میکند. آرمان فشارکیزاده، استادیار عصبشناسی دانشکده پزشکی ییل، میگوید اختلال خواب، بهویژه کاهش خواب موجآهسته یا خواب عمیق، ارتباطی قوی با افزایش خطر زوال عقل دارد و تغییر در ساختار خواب ممکن است از نشانههای اولیه بیماریهای زوال عصبی باشد.
اگرچه عوامل ژنتیکی در ابتلا به آلزایمر نقش دارند، برخی اقدامها میتوانند خطر ابتلا را کاهش دهند یا شروع بیماری را به تاخیر بیندازند. متخصصان دستکم ۱۵۰ دقیقه فعالیت بدنی با شدت متوسط در هفته، مانند پیادهروی، باغبانی یا دوچرخهسواری، و همچنین درمان کمشنوایی، فشار خون بالا، و دیابت را توصیه میکنند.
برنامه غذایی غذایی حاوی چربیهای سالم، غلات کامل، میوه، سبزیجات و گوشت کمچرب نیز توصیه میشود. سیگار کشیدن و مصرف الکل میتوانند خطر ابتلا به آلزایمر و زوال عقل را افزایش دهند. خواب کافی و درمان اختلالهایی مانند آپنه خواب (وقفه تنفسی در خواب) نیز اهمیت دارد. جیمز الیسون، روانپزشک سالمندان، میگوید مغز در خواب عمیق خود را بازسازی میکند و غلظت بتاآمیلویید، پروتئینی که در ایجاد آلزایمر نقش دارد، کاهش مییابد.
متخصصان همچنین حفظ ارتباط با دوستان و خانواده، و به چالش کشیدن مداوم مغز مانند یادگیری زبان جدید، تهیه غذایی تازه یا آغاز یک سرگرمی جدید را توصیه میکنند.
فراموش کردن گاهوبیگاه نام رستوران یا جا گذاشتن کلید معمولا نگرانکننده نیست و تغییرات شناختی میتواند بخشی از روند افزایش سن باشد. اما اگر این تغییرات زندگی روزمره را مختل کنند، فرد در مکالمه مشکل داشته باشد، در مسیرهای آشنا گم شود یا انجام کارهایی که قبلا آسان بوده است دشوار شود، توصیه میشود درباره خطر آلزایمر یا زوال عقل با پزشک مشورت کند.
