حملهٔ جدید آمریکا به سامانهٔ پدافندی ایران در بحبوحهٔ رایزنی‌های دیپلماتیک

این نخستین حملات از زمان شکست سنگین حزب جمهوری‌خواه در انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا است

ترکیب تصاویر ترامپ و جنوب ایران ـ با استفاده از رویترز

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری آمریکا، اعلام کرد که ارتش این کشور روز جمعه حملات محدود جدیدی را علیه ایران انجام داده و یک سامانهٔ پدافند هوایی جمهوری اسلامی ایران را هدف قرار داده است.

رسانه‌های داخلی ایران هم از شنیده شدن صدای دو انفجار در منطقهٔ سوزا در جزیرهٔ قشم خبر دادند. با این حال، مقام‌های ایران هنوز اطلاعات بیشتری در این زمینه منتشر نکرده‌اند.

ترامپ در گفتگو با خبرنگاران، این اقدام نظامی را «جزئی» توصیف کرد. او شامگاه جمعه، اندکی پس از ورود به وست پالم بیچ در ایالت فلوریدا، به خبرنگاران گفت: «آنها یک سامانهٔ کوچک ضدهوایی ساخته بودند و ما ظرف حدود ۱۵ دقیقه، شاید هم پنج دقیقه، آن را از کار انداختیم.»

مقام‌های آمریکایی گزارش داده‌اند که بیشتر سامانه‌های پدافند هوایی ایران در جریان بمباران اسرائیل در ژوئن ۲۰۲۵ و همچنین در مراحل اولیهٔ درگیری کنونی، نابود شده یا به‌شدت آسیب دیده‌اند. مقام‌های آمریکایی ارزیابی کرده‌اند که ایران به‌مرور تلاش خواهد کرد این سامانه‌ها و دیگر زیرساخت‌های نظامی‌اش را بازسازی کند.

ارتش آمریکا همچنین پیش‌تر گزارش داده بود که روز دوشنبه حملاتی «دفاعی» انجام داده است.

Read More

This section contains relevant reference points, placed in (Inner related node field)

حملات روز جمعه نخستین حملات پس از شکست سنگین حزب جمهوری‌خواه در انتخابات میان‌دوره‌ای روز سه‌شنبه آمریکا به شمار می‌روند.

این عقب‌گرد انتخاباتی که طی آن جمهوری‌خواهان هر دو مجلس کنگره را از دست دادند تا حدی ناشی از نارضایتی رأی‌دهندگان از جنگ علیه ایران و افزایش قیمت سوخت بود؛ موضوعی که تقریباً کل بخش‌های اقتصاد جهانی را تحت تأثیر قرار داده است.

در روزهای پس از شکست سنگین جمهوری‌خواهان، ترامپ بارها مواضعش را تغییر داده است. او گاهی ایران را به «نابودی» تهدید کرده و گاهی نیز از نزدیک بودن دستیابی به راه‌حلی برای پایان جنگ سخن گفته است.

این اظهارات همزمان با آن است که میانجی‌گری‌ها همچنان ادامه دارد و گزارش شده ایران در حال بررسی پیشنهادهایی است که قطر، در مقام میانجی اصلی، برای حل اختلافات تهران و واشنگتن بر سر برنامه هسته‌ای ایران ارائه کرده است.

اختلافات با ایران بر سر برنامهٔ هسته‌ای همچنان دشوارترین مسئله است و ترامپ اصرار دارد که این مسئله باید در هر توافقی که قرار است به جنگ بیش از هشت‌ماهه پایان دهد حل‌وفصل شود.

در همین حال، فرماندهی مرکزی ارتش آمریکا (سنتکام)، که بر عملیات نظامی آمریکا در خاورمیانه نظارت دارد، اواخر روز جمعه در پیامی در شبکه اجتماعی اکس اعلام کرد که ایالات متحده در ازای دریافت اطلاعات دربارهٔ برنامه هسته‌ای ایران، از جمله تأسیسات، تجهیزات و افراد مرتبط با آن، مانند اعضای جامعهٔ علمی، یا اطلاعات مربوط به جابه‌جایی هر یک از موارد یادشده، «تا سقف ۲۰ میلیون دلار پاداش و امکان جابه‌جایی» ارائه می‌دهد.

کاخ سفید از اظهارنظر دربارهٔ پیشنهادهای ارائه‌شده از سوی قطر درمورد برنامهٔ هسته‌ای ایران خودداری کرده، اما ترامپ روز جمعه در گفتگو با خبرنگاران خاطرنشان کرد که گفتگوهای میانجی‌ها با ایران همچنان ادامه دارد.

ترامپ گفت: «ما با ایران در حال گفتگو هستیم. از قبل هم در حال گفتگو بوده‌ایم.»

با این حال، تهران خواستار دریافت چند امتیاز از سوی آمریکاست؛ امتیازهایی که ترامپ در گذشته با آنها مخالفت کرده است. از جمله مهم‌ترین خواسته‌هایی که ایران می‌خواهد پیش از ورود به مذاکرات هسته‌ای برآورده شوند، عبارت‌اند از پایان دادن به محاصرهٔ بنادر ایران، لغو تحریم‌ها، آزادسازی دارایی‌های مسدودشدهٔ ایران، پرداخت غرامت بابت خسارات جنگ و پایان دادن به خصومت‌ها در سراسر منطقه، از جمله عملیات نظامی اسرائیل در لبنان.

آسوشیتدپرس به نقل از مقام‌های منطقه‌ای نوشت که میانجی‌ها و ایران دربارهٔ یک توافق موقت احتمالی گفتگو کرده‌اند که هدف آن هموار کردن مسیر مذاکرات بیشتر دربارهٔ برنامه هسته‌ای تهران است.

این مقام‌ها گفتند پیشنهادی که اخیراً میانجی‌های قطری به دو طرف ارائه کرده‌اند، اجرای اقداماتی برای اعتمادسازی را طی دو روز پیش‌بینی می‌کند.

این اقدامات شامل لغو محاصرهٔ آمریکا و آزادسازی بخشی از میلیاردها دلار دارایی مسدودشدهٔ ایران است که طی سال‌های گذشته در چارچوب کارزار آمریکا برای منزوی کردن ایران به دلیل برنامهٔ هسته‌ای‌اش توقیف شده‌اند.

به گفتهٔ این مقام‌ها، در مقابل، تهران به بازرسان آژانس بین‌المللی انرژی اتمی اجازه خواهد داد از تأسیساتی که هدف بمباران آمریکا و اسرائیل قرار گرفته‌اند بازدید کنند.

به گفتهٔ آنها، در روز دوم، ایران تنگهٔ هرمز را مطابق با توافق اصلاح‌شده‌ای که ایران و عمان دربارهٔ این آبراه به آن دست یافته‌اند، اما هنوز به تأیید آمریکا نرسیده است، بازگشایی خواهد کرد.

آنها گفتند این سازوکار تا زمان دستیابی به توافقی دائمی دربارهٔ تنگهٔ هرمز با همکاری دیگر کشورهای حاشیه خلیج فارس موقتی خواهد بود.

به گفتهٔ این مقام‌ها، پس از اجرای این اقدامات، آمریکا و ایران مذاکرات گسترده‌ای را آغاز خواهند کرد که ذخایر اورانیوم با غنای بالای ایران و همچنین دیگر جنبه‌های برنامهٔ هسته‌ای این کشور را دربر خواهد گرفت.

ایران تأکید می‌کند که برنامهٔ هسته‌ای این کشور ماهیتی صلح‌آمیز دارد، با این حال، بر اساس اطلاعات آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، ایران ۴۴۰.۹ کیلوگرم اورانیوم با غنای حداکثر ۶۰ درصد در اختیار دارد؛ سطحی که از نظر فنی تنها یک گام کوتاه با سطح غنای موردنیاز برای ساخت سلاح هسته‌ای، یعنی ۹۰ درصد، فاصله دارد.

در روزهای اخیر، موجی از تماس‌های تلفنی دیپلماتیک میان رهبران کشورهای حوزهٔ خلیج فارس و دیگر مناطق جهان با هدف کاهش تنش‌ها در منطقه انجام شده است.

نگرانی‌ها از این احتمال افزایش یافته است که ترامپ همچنان به ارتش آمریکا دستور دهد حملات تازه‌ای علیه ایران انجام دهد.

به گزارش دولت قطر، پیت هگست، وزیر دفاع آمریکا، روز جمعه با همتای قطری خود، شیخ سعود بن عبدالرحمن آل ثانی، دربارهٔ تحولات اخیر گفتگو کرد.

دولت قطر از تماس تلفنی مقام‌های دفاعی دو کشور خبر داد. این دولت پیش‌تر در همان روز تأیید کرده بود که ترامپ و امیر قطر نیز در تماسی جداگانه دربارهٔ تلاش‌ها برای کاهش تنش گفتگو کرده‌اند.

عباس عراقچی، وزیر امور خارجهٔ جمهوری اسلامی ایران، نیز روز جمعه تماس‌های تلفنی جداگانه‌ای با همتایان عراقی و تونسی خود برقرار کرد تا دربارهٔ تنش‌های منطقه‌ای گفتگو کند.

بر اساس گزارش خبرگزاری عراق، عراقچی و فؤاد حسین، وزیر امور خارجهٔ عراق، دربارهٔ دیدگاه تهران درمورد ازسرگیری مذاکرات با آمریکا گفتگو کردند.

بدر عبدالعاطی، وزیر امور خارجهٔ مصر، که در هفتهٔ جاری دو بار با عراقچی تلفنی گفتگو کرد، روز جمعه در پیامی در شبکه اجتماعی اکس نوشت که هر دو طرف باید «انعطاف» نشان دهند تا به «راه‌حل‌های مسالمت‌آمیز» برسند که برای جلوگیری از ورود منطقه به موج تازه‌ای از تنش‌ها ضروری است.

به گزارش بیانیهٔ وزارت امور خارجهٔ مصر، دیپلمات ارشد این کشور همچنین تماسی تلفنی با همتای اماراتی خود، عبدالله بن زاید آل نهیان، برقرار کرد تا بر اهمیت مذاکرات سیاسی برای جلوگیری از رویارویی نظامی دیگری تأکید کند.

در ایران، محمد اکرمی‌نیا، سخنگوی ارتش جمهوری اسلامی ایران، روز شنبه مدعی شد که نیروهای مسلح در مقایسه با آغاز جنگ با آمریکا و اسرائیل، آمادگی و توان بیشتری دارند و تجربهٔ تقابل مستقیم با این دو کشور به افزایش توان عملیاتی و اعتمادبه‌نفس نظامی آنها منجر شده است.

او افزود که بر اساس دستور رهبر حکومت ایران، پاسخ نیروهای نظامی ایران به هرگونه اقدام نظامی، فوری، مؤثر و بدون محدودیت جغرافیایی خواهد بود.

اکرمی‌نیا همچنین مدعی شد که ایران همچنان کنترل تنگهٔ راهبردی هرمز را در اختیار دارد و این گذرگاه دریایی تا زمان پذیرش خواسته‌های تهران از سوی واشنگتن بسته خواهد ماند.