پژوهش جدیدی نشان داد که غربالگری‌های معمول پستان با کمک هوش مصنوعی می‌توانند برای تشخیص بیماری قلبی به کار روند.

با کمک یک مدل هوش مصنوعی، می‌توان زنانی را که بیشتر در معرض خطر بیماری عروق کرونر قلب، سکته مغزی و فشار خون بالا قرار دارند، هنگام ماموگرافی‌های معمول، زودتر شناسایی کرد.

این پژوهش داده‌های ۲۹ هزار و ۹۲۱ زن با میانه سنی ۵۴ سال را شامل می‌شد که در مجموع ۹۷ هزار و ۳۶۴ بار تحت ماموگرافی قرار گرفته بودند.

اطلاعات بالینی درباره وجود سه بیماری شایع قلبی عروقی یعنی فشار خون بالا، بیماری ایسکمیک قلبی (که بیماری عروق کرونر نیز نامیده می‌شود) و سکته مغزی از منابع مختلفی از جمله پرونده‌های الکترونیکی پزشکی [یا مدارک دیجیتال سوابق سلامت (EMR)]، نسخه‌های دارویی و یافته‌های حاصل از اقدام‌های پزشکی و تصویربرداری استخراج شد.

شیوع فشار خون بالا ۱۶ درصد، بیماری ایسکمیک قلبی ۲.۵ درصد و سکته مغزی ۲.۵ درصد بود.

توانایی مدل [هوش مصنوعی] در تمایز میان زنان مبتلا و غیرمبتلا به هر یک از این عارضه‌های قلبی عروقی، با استفاده از مساحت زیر منحنی‌های مشخصه عملکرد گیرنده «ای‌.یو‌.آر‌.او.سی» (AUROC) ارزیابی شد. مقدار این معیار‌ها از ۰.۵ برای حدس تصادفی تا ۱.۰ برای تمایز کامل متغیر است.

[توضیح: مساحت زیر منحنی مشخصه عملکرد گیرنده یا ای‌.یو‌.آر‌.او.سی معیاری برای ارزیابی توانایی مدل‌های پیش‌بینی در تمایز میان دو گروه است. مقدار این معیار معمولا بین ۰.۵ و ۱ در نظر گرفته می‌شود. مقدار نزدیک به ۱ نشان‌دهنده توانایی بسیار بالای مدل در تمایز میان دو گروه است، در حالی که مقدار ۰.۵ نشان می‌دهد عملکرد مدل تفاوتی با حدس تصادفی ندارد]

دانشمندان دانشگاه تل‌آویو هنگام ارائه پژوهش خود در نشست سالانه انجمن قلب اروپا در مونیخ، دریافتند که مدل اولیه عملکرد خوبی داشت و مقدار «مساحت زیر منحنی مشخصه عملکرد گیرنده» برای فشار خون بالا ۰.۷۹، برای بیماری ایسکمیک قلبی ۰.۷۸ و برای سکته مغزی ۰.۸۶ بود. نتایج با در نظر گرفتن وضعیت ابتلا به سرطان و سن نیز ثابت ماندند.

دکتر ویانا کوپلند از مرکز پزشکی خایم شبا (Chaim Sheba Medical Center)، دانشگاه تل‌آویو، در رمت گن اسرائیل، توضیح داد که چرا به روش‌های جدیدی برای تشخیص بیماری‌های قلبی عروقی در زنان نیاز است: «با وجود آنکه بیماری‌های قلبی عروقی مهم‌ترین علت مرگ زنان در سراسر جهان به شمار می‌روند، [این بیماری‌ها] همواره کمتر از میزان واقعی تشخیص داده می‌شوند و کمتر از حد لازم تحت درمان قرار می‌گیرند.

یکی از یافته‌های رایج در مرکز پزشکی ما و در سراسر جهان این است که وقتی زنان برای دریافت کمک پزشکی مراجعه می‌کنند، بیماری قلبی عروقی آن‌ها پیش‌تر به مرحله پیشرفته رسیده است. از سوی دیگر، بسیاری از زنان حتی زمانی که برای دریافت مراقبت‌های پزشکی به‌ دلیل علائم قلبی عروقی مراجعه نکرده‌اند، در غربالگری معمول سرطان پستان شرکت می‌کنند.

ما این را بررسی کردیم که آیا هوش مصنوعی می‌تواند کمک کند تا ماموگرافی برای این گروه کاربرد دیگری نیز داشته باشد (تشخیص زودهنگام بیماری‌های قلبی عروقی) و امکان اجرای راهبردهای پیشگیرانه را فراهم کند یا نه.»

به گفته بنیاد قلب بریتانیا، بیماری عروق کرونر قلب که علت اصلی حملات قلبی است، هر سال در بریتانیا دو برابر سرطان پستان جان زنان را می‌گیرد و در سال ۲۰۲۳ نیز بزرگ‌ترین عامل مرگ زنان در سراسر جهان بود.

با وجود این، بیماری عروق کرونر قلب اغلب بیماری مردان تلقی می‌شود. بیش از ۸۰۰ هزار زن در بریتانیا به این بیماری مبتلا هستند. براورد می‌شود که حدود نیمی از آن‌ها از یک حمله قلبی جان سالم به در برده باشند.

النا آربلو، دانشیار و عضو کمیته ارتباطات انجمن قلب اروپا، در اظهارنظری درباره این یافته‌ها گفت: «هم به‌عنوان متخصص قلب و هم به‌عنوان یک زن، این ایده را قانع‌کننده می‌دانم: ممکن است روزی ماموگرافی کاری فراتر از تشخیص سرطان پستان انجام دهد و دریچه‌ای به سلامت قلبی عروقی نیز بگشاید.»

«این موضوع اهمیت دارد، زیرا بیماری‌های قلبی عروقی در زنان هنوز هم اغلب دیر تشخیص داده می‌شوند. دیدن پژوهش‌های نوآورانه هوش مصنوعی که با هدف پاسخگویی به نیازهای براورده‌نشده، در کنگره انجمن قلب اروپا در سال ۲۰۲۶ ارائه می‌شوند، بسیار خوشحال‌کننده است. در حال حاضر، چالش [پیش‌ رو]، اثبات دقت و قابلیت اطمینان آن‌ها برای گذار از مرحله آزمایش به اجرای بالینی است.»

علائم حمله قلبی عبارت‌اند از:

• درد یا ناراحتی در قفسه سینه که ناگهان آغاز می‌شود و از بین نمی‌رود
• دردی که به یکی از بازوها، گردن، فک، قسمت بالایی پشت یا شکم گسترش می‌یابد
• احساس تهوع، تعریق، سبکی سر یا تنگی نفس

سایر علائم کمتر شایع عبارت‌اند از:

• احساس ناگهانی اضطراب، شبیه به حمله عصبی
• درد شدید شکم
• سرفه‌های مکرر یا خس‌خس سینه زیاد