تخممرغ یکی از محبوبترین گزینههای غذایی در جهان است که علاوه بر اینکه سریع حاضر میشود و کاربردهای متنوعی دارد، سرشار از مواد مغذی است و در همان مجموعه ساده زرد و سفید خود، حاوی پروتئین، کولین( مادهای مغذی که به سلامت مغز کمک میکند) و ویتامین ب۱۲ است. با این حال، تخممرغ کلسترول هم دارد که نه فقط برای افرادی که مشکلات قلب و عروقی دارند، بلکه برای کسانی که نگران سلامتی کبدشاناند نیز تردیدهایی ایجاد میکند، زیرا برخی تحقیقات نشان دادهاند کلسترول موجود در مواد غذایی میتواند در کبد انباشته شود و عملکرد آن را مختل کند.
مجله پرید برای پیدا کردن پاسخ این پرسش که آیا خوردن تخممرغ برای کبد مفید است یا نه، با یک متخصص کبد گفتگو کرده است.
به گفته دکتر رابرت اس. براون جونیور، متخصص کبد در مرکز پزشکی ویل کرنل، ارتباط میان مصرف تخممرغ و سلامتی کبد، در مقایسه با سایر مواد غذایی، پیچیدهتر است. تردیدی نیست که میوهها، سبزیجات و پروتئینهای گیاهی سلامتی کبد را تقویت میکنند. همچنین شکی نیست که الکل، گوشتهای فوقفراوریشده و شیرینیهای پرقند برای سلامتی کبد زیانآورند، اما تخممرغ جایی میان این دو دسته قرار میگیرد.
دکتر براون میگوید پروتئین موجود در تخممرغ که احساس سیری ایجاد میکند، یکی از جنبههای مفید آن برای کبد است. پروتئین نهتنها انرژی بدن را تامین میکند، بلکه مانع پرخوری در ساعات بعدی روز نیز میشود. در همین زمینه، بر اساس پژوهشی که سال ۲۰۱۹ در نشریه «بینالمللی پژوهشهای زیستمحیطی و سلامت عمومی» منتشر شد، افراد مبتلا به چاقی که برای صبحانه دو عدد تخممرغ خورده بودند، در ادامه روز نسبت به کسانی که غلات صبحانه خورده بودند، کالری کمتری مصرف کردند.
کولین موجود در تخممرغ نیز به سلامتی کبد کمک میکند. دکتر براون میگوید: «افرادی که مقدار زیادی کولین دریافت میکنند، معمولا کمتر در معرض خطر ابتلا به کبد چرب قرار دارند. البته کولین را میتوان از مواد غذایی دیگری مانند ماهی، لوبیا، سویا و سبزیجات چلیپایی نیز دریافت کرد.»
با این حال موضوع کلسترول موجود در تخممرغ پیچیدهتر است. دکتر براون خاطرنشان میکند که تخممرغ کلسترول زیادی دارد و بالا بودن کلسترول، کبد را وادار میکند بیشتر کار کند و میتواند موجب تجمع چربی در آن شود. به همین دلیل، پاسخ به این پرسش که آیا تخممرغ برای سلامتی کبد مفید است یا نه، در واقع به الگوی کلی تغذیه و وضعیت سلامت متابولیک فرد بستگی دارد.
به گفته او، اگر فردی سالم باشد و مجموعه متنوعی از مواد غذایی مغذی مصرف کند، تخممرغ هم میتواند بخشی از یک رژیم غذایی سالم باشد، اما افراد دارای کلسترول بالا بهتر است تخممرغ را کمتر مصرف کنند.
Read More
This section contains relevant reference points, placed in (Inner related node field)
وقتی تخممرغ میخوریم، چه اتفاقی برای کبد میافتد؟
برای افرادی که به بیماری کبد چرب مرتبط با اختلال متابولیک (MASLD) مبتلا هستند یا میخواهند از ابتلا به آن پیشگیری کنند، تاثیر مصرف تخممرغ روی کبد اهمیت بیشتری پیدا میکند.
در مطالعهای که در نشریه علمی تخصصی حوزه بیماریهای کبد (World Journal of Hepatology) منتشر شد، ۱۶۹ نفر مبتلا به کبد چرب مرتبط با اختلال متابولیک و ۷۸۲ نفر بدون این بیماری بررسی شدند. از همه شرکتکنندهها پرسیده شد چند بار در هفته تخممرغ میخورند. نتایج نشان داد افرادی که هفتهای دو تا سه تخممرغ میخوردند، در مقایسه با کسانی که کمتر از دو تخممرغ در هفته مصرف میکردند، بیش از سه برابر بیشتر احتمال داشت به بیماری کبد چرب مرتبط با اختلال متابولیک مبتلا باشند.
با این حال، دکتر براون به پژوهشی بزرگتر و جامعتر با مشارکت هزار و ۴۱۴ نفر اشاره میکند که میان مصرف تخممرغ و بیماری کبد چرب مرتبط با اختلال متابولیک هیچ ارتباطی پیدا نکرد. در واقع، پژوهشگران در این مطالعه دریافتند که کولین موجود در تخممرغ به محافظت در برابر این بیماری کمک میکند.
او در توضیح این نتایج متناقض، بار دیگر تاکید میکند که الگوی کلی تغذیه فرد اهمیت دارد و محافظت از کبد به مصرف یا حذف یک ماده غذایی خاص محدود نمیشود. او همچنین یادآوری میکند که وضعیت سلامتی هر فرد نیز اهمیت بسیار زیادی دارد. به همین دلیل اگر کلسترولتان پایین است و مشکل سلامتی خاصی ندارید، خوردن روزانه یک یا دو عدد تخممرغ احتمالا ضرری نخواهد داشت، اما اگر کلسترولتان بالا است، بهتر است در مصرف آن اعتدال بیشتری به خرج دهید و هر روز تخممرغ نخورید.
صبحانههایی که به سلامتی کبد کمک میکنند
اگر صبحانهای میخواهید که موردتایید یک متخصص کبد باشد، از کربوهیدراتهای ساده مانند شیرینیهای پرقند یا نان سفید پرهیز کنید. دکتر براون میگوید که قند یکی از عوامل اصلی ابتلا به بیماری کبد چرب مرتبط با اختلال متابولیک است. او میافزاید گوشتهای پرچرب مانند سوسیس و بیکن نیز میتوانند به کبد فشار وارد کنند، زیرا مقدار زیادی چربی اشباع دارند و ممکن است به تجمع چربی در کبد منجر شوند.
دکتر براون توصیه میکند در عوض، پروتئین موردنیاز خود را از موادی مانند ماست یونانی، منابع پروتئینی گیاهی، مغزها و دانهها دریافت کنید. به گفته او، پوره آووکادو روی نان تست سبوسدار نیز صبحانه مناسبی برای سلامتی کبد است، زیرا فیبر فراوانی دارد و به ثابت ماندن قند خون کمک میکند. این موضوع از این نظر اهمیت دارد که حفظ قند خون در محدودهای ثابت به پیشگیری از التهاب و تجمع بیشازحد چربی در کبد کمک میکند.
براون درباره نوشیدنی همراه صبحانه میگوید قهوه و چای هر دو برای کبد مفیدند، زیرا پلیفنول فراوانی دارند که به پیشگیری از التهاب کمک میکنند، البته به شرط آنکه مقدار زیادی شکر یا شیرینکننده مصنوعی به آنها اضافه نشود.
او میگوید یکی از نوشیدنیهای صبحانه که بسیاری از مردم بهاشتباه آن را برای کبد مفید میدانند، آبمیوه است. در حالی که آبمیوه باعث افزایش ناگهانی و شدید فروکتوز میشود و بهتر است بهجای آن خود میوه را بخورید، زیرا در این صورت فیبر نیز دریافت میکنید و این فیبر از جهش شدید انسولین جلوگیری میکند.
در پایان بار دیگر یادآور می شویم که محافظت از کبد به مصرف یا حذف یک ماده غذایی خاص محدود نمیشود. آنچه اهمیت دارد، الگوی کلی تغذیه است. اگر میخواهید برای صبحانه تخممرغ بخورید، آن را با مواد غذایی دیگری که برای کبد مفیدند، مانند نان سبوسدار و آووکادو، همراه کنید. خوردن تخممرغ با بیکن یا سوسیس شاید خوشایند به نظر برسد، اما هیچ کمکی به سلامت کبدتان نخواهد کرد.
