اکثر ما باور داریم که هنگام اضطراب، موسیقی اثر زیادی در بهتر کردن حالمان دارد، اما این اثر آرامبخش تنها به بهتر شدن حال روحی ما محدود نمیشود؛ موسیقی در مغز تغییر ایجاد میکند، مسیرهای عصبی را بازتنظیم میکند و همزمان بر عملکردهای فیزیولوژیک بدن نیز تاثیر میگذارد.
به گزارش ساینتیفیک امریکن، یک مطالعه جدید که در نشریه «مجموعه مقالات آکادمی ملی علوم آمریکا» (Proceedings of the National Academy of Sciences USA) منتشر شد، نشان میدهد این توانایی موسیقی را از دیگر صداهای آرامبخش، مانند صداهای طبیعت، متمایز میکند. موسیقی ضربان قلب را آرام میکند، میزان تعریق ناشی از استرس را کم میکند و سطح کورتیزول، هورمون استرس، را تنظیم میکند.
یی دو، پژوهشگر آکادمی علوم چین و نویسنده ارشد این مطالعه، میگوید: «پس از تجربهای پراسترس، مغز ممکن است همچنان در حالت آمادهباش شدید باقی بماند. صداهای طبیعت میتوانند پسزمینهای آرامشبخش فراهم کنند، اما موسیقی افزون بر این، مغز را در مسیری منظم به حرکت درمیآورد. به این صورت که بهتدریج هیجان و تعلیق ایجاد میکند، حس انتظار را برمیانگیزد و در نهایت این تعلیق را به فرجام میرساند.»
دو و همکارانش برای مشخص کردن آثار عصبی منحصربهفرد موسیقی، مجموعهای از آزمایشها را انجام دادند. آنان ابتدا از یک گروه ۳۰ نفره خواستند به موسیقی گوش دهند و از گروه ۳۰ نفره دیگری خواستند پیش و پس از انجام دادن تکلیفی که برای ایجاد استرس طراحی شده بود، به صدای آب در طبیعت گوش کنند. در این تکلیف تمرینهای محاسبات ذهنی هم بود و شرکتکنندگان باید آنها را در زمانی محدود و همراه با دریافت بازخورد، انجام میدادند.
پژوهشگران واکنشهای استرسی شرکتکنندگان از جمله ضربان قلب و میزان کورتیزول بزاق را پیش و پس از آزمون اندازهگیری کردند. افرادی که به موسیقی گوش داده بودند، سریعتر از استرس به حالت عادی بازگشتند.
در آزمایش دوم، گروه دیگری از شرکتکنندگان با استفاده از تصویربرداری تشدید مغناطیسی کارکردی یا افامآرآی تحت اسکن مغزی قرار گرفتند. پژوهشگران دریافتند که گوش دادن به موسیقی و نه صداهای طبیعت، مسیرهای عصبی مشخصی را تقویت میکند.
Read More
This section contains relevant reference points, placed in (Inner related node field)
دو میگوید: «موسیقی نحوه ارتباط میان نواحی مغزی پردازشکننده صدا و نواحی دخیل در تنظیم استرس و برانگیختگی را تغییر داد. به بیان ساده، موسیقی فقط استرس را نمیپوشاند یا حواس ما را از آن پرت نمیکند، بلکه مسیری ساختارمند در اختیار مغز قرار میدهد تا به حالتی آرامتر بازگردد.»
البته به گفته دو، برای درک کامل سازوکار آرام کردن مغز تحت استرس به وسیله موسیقی، به پژوهشهای بیشتری نیاز است.
او میگوید: «ما افراد جوان و سالمی را بررسی کردیم که استرس کوتاهمدت را تجربه میکردند. بنابراین ممکن است نتایج مستقیم درباره جمعیتهای بالینی یا استرس مزمن در زندگی روزمره صدق نکند. همچنین از موسیقی انتخابشده بهوسیله پژوهشگران استفاده کردیم، در حالی که موسیقی موردعلاقه هر فرد ممکن است آثار متفاوتی داشته باشد.»
با این حال، این مطالعه به توضیح نتایج پژوهشهای پیشین درباره ارتباط موسیقی با واکنشهای فیزیولوژیک و روانشناختی به استرس کمک میکند.
