شبکههای اجتماعی مملو از روایتهای مردانی شدهاند که درمان جایگزینی تستوسترون دریافت میکنند و میگویند وزن کم کردهاند و انرژی، انگیزه و میل جنسی خود را بازیافتهاند. تجویز تستوسترون در بریتانیا و آمریکا نیز طی سالهای اخیر بهشدت افزایش یافته است، اما تمرکز وسواسگونه بر افزایش حداکثری تستوسترون، شواهدی محکم را نادیده میگیرد؛ اینکه شمار بسیار اندکی از مردان واقعا از نظر بالینی دچار کمبود این هورمون جنسیاند و دریافت تستوسترون خارجیــ از طریق تزریق یا ژلــ بهویژه هنگامی که ضرورتی برای آن وجود ندارد، با خطرات جدی و احتمالا برگشتناپذیری برای سلامتی از جمله ناباروری و ابتلا به بیماری قلبی در سنین پایین همراه است.
اینکه احساس خستگی میکنید، بیحال و تحریکپذیر شدهاید یا تمرکز کردن برایتان دشوار شده، شاید تنها از عوارض فراگیر زندگی مدرن باشند، با این حال اگر مرد هستید، ممکن است شمار زیادی از چهرههای تاثیرگذار در شبکههای اجتماعی فاقد صلاحیت تخصصی به شما گفته باشند که «کمبود تستوسترون» دارید.
گاردین اشاره میکند که تستوسترون دههها است که بهعنوان راهی برای افزایش هرچه بیشتر توان و قوای مردانه به مردان عرضه میشود. با این حال، شبکههای اجتماعی در سالهای اخیر به رواج پدیده «به حداکثر رساندن تستوسترون» (T-maxxing) دامن زدهاند؛ روندی که در آن مردان تشویق میشوند سطح تستوسترون خود را با روشهای طبیعی یا مصنوعی، تا حد ممکن افزایش دهند.
در فضای مجازی، گاه پایین بودن تستوسترون عامل «بحران مردانگی» هم معرفی میشود و کار را به جایی رسانده که میزان جستوجوی عبارت «تستوسترون پایین» در جهان در مقایسه با سال گذشته، ۶۰ درصد افزایش یافته است.
چهرههای مشهور عرصه پادکست، مانند جو روگن و اندرو هوبرمن، آشکارا از مصرف تستوسترون سخن میگویند. رابرت اف کندی جونیور ۷۲ ساله نیز اعلام کرده که در چارچوب یک برنامه ضدپیری، از درمان جایگزینی تستوسترون استفاده میکند. حتی پیت هگست، وزیر دفاع آمریکا، در ماه ژوییه اعلام کرد نظامیان ۳۰ ساله و مسنتر هر سال آزمایش خواهند شد تا اطمینان حاصل شود «سطح تستوسترون مناسبی» دارند.
«هراسافکنی» در فضای مجازی مردان
تستوسترون هورمونی استروئیدی است که بدن همه ما آن را تولید میکند، اما میزان طبیعی آن در مردان بیشتر است. پروفسور آدا چونگ، متخصص غدد درونریز در دانشگاه ملبورن، میگوید سطح تستوسترون در طول زندگی نوسان دارد.
به گفته او، مطالعات جمعیتمحور نشان میدهد تستوسترون در دوران بلوغ پسران بهسرعت افزایش مییابد و معمولا با بالا رفتن سن تا حدودی کاهش پیدا میکند. این کاهش ناشی از افزایش سن عمدتا به بیماریهای مزمن در سنین بالاتر مربوط میشود؛ بیماریهایی مانند چاقی، دیابت، کلسترول و فشار خون بالا، اما به آن معنا نیست که تمام مردان مسن به درمان با تستوسترون نیاز دارند.
سطح تستوسترون حتی در ساعات مختلف روز و در واکنش به فشارهای جسمانی مانند بیماری و کمبود خواب هم تغییر میکند. چونگ میگوید: «این میزان همیشه بعدازظهرها پایینتر و ابتدای صبح در بالاترین حد است. تستوسترون بهطور طبیعی هنگام غذا خوردن و همچنین در صورت ابتلا به هر نوع بیماری تغییر میکند.»
پژوهشها نشان میدهد میانگین سطح تستوسترون مردان در پنج دهه گذشته کاهش یافته است، هرچند همچنان در محدوده طبیعی قرار دارد. کارشناسان، از جمله چونگ، معتقدند این روند احتمالا تا حدی ناشی از عادات مربوط به سبک زندگی، استرس، بیماریهای مزمن و افزایش چاقی است.
به گفته چونگ، کمبود بالینی تستوسترون که «هیپوگنادیسم مردانه» نیز نامیده میشود، در واقع چندان شایع نیست و کمتر از ۲ درصد مردان هیپوگنادیسم بالینی دارند. این عارضه ممکن است بر اثر بیماریهای ژنتیکی مانند سندروم کلاینفلتر یا اختلالاتی ایجاد شود که بر غده هیپوفیز در مغزــ که تولید هورمونهای جنسی را تنظیم میکندــ اثر میگذارند.
Read More
This section contains relevant reference points, placed in (Inner related node field)
چونگ میگوید: «علت سردرگمی مردم اغلب این است که نشانههای کمبود تستوسترون بسیار غیراختصاصیاند. علائمی مانند خستگی، خلقوخوی پایین، ضعف تمرکز، اختلال نعوظ و کاهش میل جنسی.» او تاکید میکند که این مشکلات در بیشتر موارد ناشی از عوامل دیگر مانند استرس، افسردگی، چاقی، کمبود آهن یا اختلالات تیروئیدند.
دکتر بروک نیکل، پژوهشگر ارشد دانشکده بهداشت عمومی دانشگاه سیدنی، به این نکته اشاره میکند که همین علائم در شبکههای اجتماعی، بهطور گسترده برای تبلیغ آزمایشها و درمانهای مرتبط با تستوسترون به کار میروند.
پژوهشی که او در نگارش آن مشارکت داشت و ماه ژانویه در نشریه سوشالساینس و مدیسین (Social Science & Medicine) منتشر شد، نشان داد چهرههای شناختهشده در فضای مجازی در حوزه تستوسترون و شرکتهای فعال در زمینه سلامتی، تبلیغات گسترده و تهاجمی خود را متوجه مردان جوان کردهاند.
پژوهشگران ۴۶ مطلب پربازدید را از حسابهایی که در مجموع شش میلیون و ۸۰۰ هزار دنبالکننده داشتند و رویهمرفته ۶۵۹ هزار پسند دریافت کرده بودند، بررسی کردند و دریافتند نزدیک به سهچهارم این حسابها در این زمینه منافع مالی مستقیم داشتند. برای مثال خودشان فروشنده آزمایشها و روشهای درمانی مرتبط با تستوسترون بودند.
نیکل میگوید: «روایتهایی که آنها مطرح میکردند، به روایتهای رایج در فضای مجازی مردان که در آن سطح هورمونها بهعنوان معیاری برای سنجش مردانگی معرفی میشود، شباهت زیادی داشت.»
پژوهشگران دریافتند تبلیغات آزمایش تستوسترون عمدتا مردان جوان را هدف قرار میدهد. یعنی گروهی که غربالگری گسترده آنان برای کمبود تستوسترون از نظر پزشکی، توجیهی ندارد. نیکل چنین مطالبی را نوعی «هراسافکنی» توصیف میکند که با بهرهبرداری از تجربههای رایج، به افراد القا میکند «از نظر پزشکی مشکل دارند و تستوسترون راهحل آن است».
مصرف تستوسترون چه خطراتی برای سلامتی دارد؟
چونگ میگوید: «وقتی مصرف تستوسترون را آغاز میکنید و مدتی آن را ادامه میدهید، قطع تدریجی آن بسیار دشوار میشود. این درمان صرفا اقدامی کوتاهمدت نیست و مصرف تستوسترون، تولید طبیعی این هورمون و همچنین تولید اسپرم را در بدن متوقف میکند.»
برادن پیترز، از چهرههای آمریکایی فعال در زمینه به حداکثر رساندن جذابیت ظاهری که با نام «کلاویکولار» نیز شناخته میشود، اذعان کرده که سوءمصرف استروئید او را نابارور کرده است.
چونگ میگوید: «افراد ممکن است نابارور شوند و بهبودی آنان شاید ماهها یا سالها طول بکشد؛ ضمن آنکه بازگشت باروری همیشه تضمینشده نیست و این احتمالا یکی از جدیترین نگرانیها است.»
پزشکان گزارش دادهاند که برخی مصرفکنندگان تستوسترون با عوارضی مانند ژنیکوماستی یا بزرگ شدن پستان در مردان، تحلیلرفتگی شدید بیضهها و ابتلا به بیماری قلبی در سنین پایین مواجه شدهاند. درمان جایگزینی تستوسترون خطر لخته شدن خون را نیز افزایش میدهد.
چونگ میگوید درمان بیماران مبتلا به هیپوگنادیسم بالینی با تستوسترون «اغلب مادامالعمر است و ممکن است به عوارضی مانند وقفه تنفسی در خواب، آکنه، مشکلات پروستات، دشواری در دفع ادرار و نوسانهای خلقی و میل جنسی منجر شود، بنابراین، درمانی بدون خطر نیست».
پژوهشهایی در استرالیا نشان دادهاند مردانی که هنگام تلاش برای دریافت تستوسترون از مجاری پزشکی تحت نظارت، با موانعی مانند هزینههای مالی و انگ اجتماعی روبهرو میشوند، میتوانند این هورمون را نسبتا بهآسانی از منابع زیرزمینی تهیه کنند که این کار نیز خطرات خاص خود را دارد.
آزمایشهای انجامشده در استرالیا روی استروئیدهای آنابولیک تهیهشده از بازارهای زیرزمینی آثاری از فلزات سنگین سرطانزا مانند سرب، آرسنیک و کادمیوم را در این محصولات نشان داده است. برخی از این محصولات نیز با برچسبهای نادرست عرضه میشدند.
چونگ میگوید مردانی که درباره علائم خود نگراناند و تصور میکنند ممکن است کمبود تستوسترون داشته باشند، باید به پزشک مراجعه کنند، نه اینکه به سخنان فردی در شبکههای اجتماعی گوش دهند که میکوشد چیزی را به آنها القاء کند.
