پژوهشی جدید روی موشها نشان داد که قرار گرفتن در معرض بخار نیکوتین در سنین پایین ممکن است تغییراتی ماندگار در سامانه پاداش مغز ایجاد کند و تمایل به جستوجوی نیکوتین را حتی پس از دورههای طولانی ترک، در بزرگسالی افزایش دهد.
به گزارش فوربس، این یافتهها در شرایطی منتشر شدهاند که سیگارهای الکترونیکی همچنان یکی از رایجترین محصولات دخانی در میان نوجوانان آمریکایی به شمار میروند. با این حال، از آنجا که این پژوهش روی حیوانات انجام شده است، نتایج آن را نمیتوان مستقیما به انسان تعمیم داد.
اثر نیکوتین ممکن است پس از ترک نیز باقی بماند
در این مطالعه که در نشریه «سایکوفارماکولوژی» (Psychopharmacology) منتشر شد، پژوهشگران دانشگاه تگزاس در ال پاسو موشها را در سنین پایین در معرض بخار حاوی نیکوتین قرار دادند، سپس رفتارهای مرتبط با دریافت پاداش و جستوجوی نیکوتین را هم بلافاصله پس از مواجهه و هم در بزرگسالی بررسی کردند.
نتایج نشان داد مواجهه با بخار نیکوتین در اوایل زندگی بر سامانه پاداش مغز تأثیر چشمگیر میگذارد. موشهایی که در سنین پایین در معرض نیکوتین قرار گرفته بودند، حتی پس از دورههای طولانی پرهیز، تا دوران بزرگسالی همچنان رفتارهای نیکوتینجویانه نشان میدادند.
ایان مندز، یکی از نویسندگان این پژوهش و استادیار دانشگاه تگزاس در ال پاسو، گفت نتایج نشان میدهد آثار مواجهه با بخار نیکوتین در سنین پایین لزوما با گذشت زمان از بین نمیروند. به گفته او، این یافته در بررسی وضعیت نوجوانانی اهمیت دارد که مصرف سیگار الکترونیکی را از سنین پایین آغاز میکنند و ممکن است این عادت را تا بزرگسالی ادامه دهند.
Read More
This section contains relevant reference points, placed in (Inner related node field)
شمار نوجوانانی که از سیگار الکترونیکی استفاده میکنند چقدر است؟
بر اساس آخرین دادههای «نظرسنجی ملی دخانیات جوانان» در آمریکا، حدود ۱.۴۴ میلیون دانشآموز دوره راهنمایی و دبیرستان در سال ۲۰۲۵ اعلام کردهاند که از سیگارهای الکترونیکی استفاده میکنند. در مجموع حدود دو میلیون نوجوان گفتهاند که دستکم یکی از انواع محصولات دخانی را مصرف میکنند و سیگارهای الکترونیکی همچنان رایجترین محصول در میان این گروه است.
از میان نوجوانانی که سیگار الکترونیکی مصرف میکنند، حدود یک نفر از هر چهار نفر استفاده روزانه را گزارش کرده است. همچنین نزدیک به ۸۹ درصد از مصرفکنندگان گفتهاند از محصولات طعمدار استفاده میکنند. طعمهای میوهای، شیرین و نعنایی از گزینههای رایج است.
با این حال، آمارها از کاهش مصرف سیگار الکترونیکی در میان نوجوانان آمریکایی در چند سال اخیر حکایت دارند. شمار نوجوانانی که مصرف سیگار الکترونیکی را گزارش کردهاند، از حدود ۲.۱۳ میلیون نفر در سال ۲۰۲۳ به ۱.۶۳ میلیون نفر در سال ۲۰۲۴ و حدود ۱.۴۴ میلیون نفر در سال ۲۰۲۵ کاهش یافته است.
پیامدهای بلندمدت سیگار الکترونیکی هنوز کاملا مشخص نیست
شناخت دانشمندان از آثار چنددهساله مصرف سیگارهای الکترونیکی هنوز محدود است؛ این محصولات در مقایسه با سیگارهای معمولی سابقه حضور بسیار کوتاهتری در بازار دارند.
نیکوتین مادهای بهشدت اعتیادآور است و مصرف آن به وابستگی و بروز علائم ترک منجر میشود. این موضوع در میان نوجوانان اهمیت بیشتری دارد، زیرا مغز در این دوره همچنان در حال رشد و تکامل است. پژوهشگران مطالعه جدید نیز تأکید کردهاند که برای مشخص شدن پیامدهای مواجهه با بخار نیکوتین از نوجوانی تا بزرگسالی به تحقیقات بیشتری نیاز است.
آنها هشدار میدهند که نادیده گرفتن پیامدهای تجمعی مصرف سیگارهای الکترونیکی از سنین پایین، میتواند در آینده به افزایش وابستگی به نیکوتین و تحمیل هزینههای ناشی از مشکلات سلامت بینجامد.
در عین حال، یافتههای این تحقیق باید با احتیاط تفسیر شوند. این آزمایش روی موشها انجام شده و نشان دادن یک اثر رفتاری در حیوانات به معنای اثبات همان پیامد در انسان نیست. اهمیت مطالعه بیشتر در این است که سازوکاری احتمالی را نشان میدهد که اکنون باید در پژوهشهای انسانی دقیقتر بررسی شود.
