شورای سردبیری وال استریت ژورنال در مقالهای با عنوان، «محاصره ترامپ، فشار اقتصادی را بر ایران حفظ میکند» مینویسد: مطالبات جمهوری اسلامی ایران رو به افزایش است، اما آیا دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا، آنقدر صبر دارد که منتظر بماند تا تهران کوتاه بیاید؟ این شاید پرسش تعیینکننده در مرحله کنونی جنگ ایران باشد.
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، روز یکشنبه بار دیگر گفت توافق با عمان درباره تنگه هرمز در «مراحل نهایی» قرار دارد، اما این توافق برای اینکه ایران اجازه ازسرگیری تردد کشتیها را بدهد، کافی نخواهد بود. والاستریت ژورنال مینویسد دستکم عراقچی این بار صادقانه سخن میگوید. او همان کسی است که پیشتر به جهان اطمینان داده بود ایران در ۷ آوریل، همزمان با آغاز نخستین آتشبس زودهنگام، تنگه را باز خواهد کرد و سپس، بار دیگر پس از برقراری آتشبس در لبنان در ۱۷ آوریل چنین وعدهای داد.
او اکنون میگوید برای آنکه ایران اجازه عبور کشتیها را بدهد، آمریکا باید بابت خسارتهای ناشی از جنگ غرامت بپردازد. محاصره دریایی آمریکا نیز باید پایان یابد. دیگر مقامهای حکومت ایران شروط بیشتری مطرح کردهاند: آزادسازی میلیاردها دلار دارایی مسدودشده، پایان تحریمها، خروج کامل نیروهای آمریکایی از منطقه و توقف حملات به نیروهای نیابتی جمهوری اسلامی. آنطور که طرف ایرانی میگوید تحقق همه این شروط در نهایت به وضع عوارض بسیار سنگین برای عبور از تنگه هرمز در زمان صلح منجر خواهد شد.
وال استریت ژورنال مینویسد، این خواستهها گزاف، اما غیرمنتظره نیستند. حکومت ایران معتقد است در زمینه تشدید تنش دست بالا را دارد، زیرا بارها دیده است که ترامپ از اقدامهای شدیدتر عقبنشینی کرده است. تهران همچنین شاهد انتشار پیدرپی گزارشهایی است مبنی بر اینکه ژنرال دن کین، رئیس ستاد مشترک نیروهای مسلح آمریکا، در پی یافتن راهی برای خروج از جنگ است و ذخیره برخی انواع موشکهای دوربرد و رهگیر آمریکا تقریبا به پایان رسیده است.
اگر مورد دوم صحت داشته باشد، سخنان روز یکشنبه ترامپ مبنی بر اینکه «داریم با شدت کمتری پیش میرویم» شاید معقولتر از لفاظیهای نظامی معمول او باشد. رئیسجمهوری آمریکا گفت: «داریم نیمبند مذاکره میکنیم. فقط داریم ایران را تماشا میکنیم که دچار تورم عظیم است و پولی ندارد.» او افزود حکومت ایران از نظر اقتصادی «در وضعیت بسیار بدی» قرار دارد و حتی قادر به پرداخت حقوق نیروهایش نیست.
جمهوری اسلامی در دو هفته گذشته دستکم ۲۲ حمله انجام داده و حدود ۵۲ پهپاد و ۱۲ موشک شلیک کرده است، بیآنکه با پیامد جدی روبهرو شود. با این حال، قیمت نفت در محدوده ۸۰ دلار باقی مانده که به گفته مقامهای آمریکایی، تا حدی ناشی از عبور مخفیانه روزانه هشت میلیون بشکه نفت از تنگه هرمز است.
والاستریت ژورنال در ادامه میافزاید اگر بتوان جریان این نفت را، همراه سایر صادراتی که از طریق خطوط لوله و بدون عبور از تنگه انجام میشود، حفظ کرد یا افزایش داد، ترامپ از نظر اقتصادی دست بالا را خواهد داشت. برآورد میشود محاصره آمریکا روزانه حدود ۴۳۵ میلیون دلار از فعالیت اقتصادی حکومت ایران بکاهد. تورم و بیکاری بهشدت در حال افزایش است، در حالی که پایه صنعتی ایران همچنان بهشدت آسیبدیده و ارزش پول ملی بیش از پیش در حال سقوط است.
والاستریت ژورنال مینویسد بنابراین گزینه بهتر ادامه فشار محاصره و تحریمها است، نه امضای توافقی که کنترل تنگه را واگذار کند و از همان ابتدا، به ایران تسهیلات اقتصادی بدهد، آن هم با علم به اینکه تهران تعهداتش را نقض خواهد کرد. در میان همه این حملات و مطالبات، ممکن است بهراحتی فراموش شود که حکومت ایران از نظر اقتصادی ضعیف است و برنامه هستهای، رهبری، و پایه صنعتیاش آسیب دیدهاند.
به نوشته والاستریت ژورنال، خطر این است که جمهوری اسلامی همچنان بتواند با حمله به تاسیسات انرژی منطقه و نیروهای آمریکایی یا تشدید حملات حوثیها، مسیر تحولات را تعیین کند. اما اگر ترامپ تمایلی به تشدید اقدام نظامی ندارد یا بهدلیل کمبود تسلیحات قادر به انجام این کار نیست، ادامه فشار اقتصادی راهبرد چندان بدی نیست. این همان پیروزی سریعی نیست که رئیسجمهوری آمریکا میخواست، اما در عین حال شکست راهبردی هم نیست که تهران میکوشد به ترامپ تحمیل کند.
والاستریت ژورنال در پایان مینویسد محاسبه حکومت ایران این است که با نزدیک شدن انتخابات نوامبر، ترامپ عقبنشینی کند و توافقی نامطلوب با ایران را بپذیرد. رویکرد رئیسجمهوری آمریکا تاکنون نیز باعث شده است گزینههای چندان مطلوبی پیش رو نداشته باشد. با این حال، ادامه فشار اقتصادی ممکن است بهترین گزینه باقیمانده برای او باشد تا آمریکا بتواند در طول زمان به اهدافش دست یابد.
