رهبران جمهوری اسلامی معتقدند فشار نظامی و کنترل تنگه هرمز در نهایت آمریکا را وادار خواهد کرد حاکمیت تهران بر این آبراه حیاتی انرژی جهان را بپذیرد و زمان به سود آنهاست. تایمز اسرائیل می‌نویسد محاسبات آنها بر کاهش ذخایر برخی تسلیحات مهم آمریکا از جمله موشک‌های رهگیر پیشرفته، مخالفت افکار عمومی آمریکا با جنگ، افزایش قیمت بنزین و کالاها در آستانه انتخابات کنگره در نوامبر و هزینه بالای بازگشایی تنگه با نیروی نظامی استوار است، اقدامی که ممکن است به اعزام نیروهای زمینی آمریکا نیاز داشته باشد. متحدان حوثی جمهوری اسلامی در یمن نیز می‌توانند با گسترش جنگ، مسیر تجاری مهم دیگری را مختل کنند.

تایمز اسرائیل در ادامه می‌افزاید با این حال، این راهبرد خطرهایی دارد. حملات آمریکا و اسرائیل بخش بزرگی از رهبری ارشد، نیروی دریایی و نیروی هوایی ایران را از بین برده و اقتصاد ایران نیز، از جمله به‌دلیل محاصره آمریکا، به‌شدت آسیب دیده است. اعتراض‌های گسترده چند ماه پیش نیز نشان داده‌اند که احتمال بروز دوباره ناآرامی‌های داخلی وجود دارد. رهبران جمهوری اسلامی باید به یاد داشته باشند جنگ‌ها به‌ندرت آن‌گونه که انتظار می‌رود پیش می‌روند. 

در همین حال، جمهوری اسلامی می‌گوید به توافق با عمان برای مدیریت تنگه هرمز نزدیک شده است. این توافق به لغو محاصره آمریکا مشروط خواهد بود و در نتیجه به موافقت دونالد ترامپ نیاز دارد. مشخص نیست آیا ایران بر اساس چنین توافقی می‌تواند از کشتی‌ها عوارض دریافت کند یا خیر، اما توافق می‌تواند کنترل تهران بر آبراهی را که پیش از جنگ مسیر آزاد بین‌المللی بود، رسمیت ببخشد. پیش از جنگ، یک‌پنجم نفت و گاز معامله‌شده جهان از این مسیر عبور می‌کرد.

عبدالرضا داوری، مشاور پیشین محمود احمدی‌نژاد، می‌گوید کنترل عملی تنگه هرمز به ایران در برابر آمریکا و کشورهای منطقه اهرم فشار داده و تهران بیش از کسب درآمد، به‌دنبال تثبیت مدیریت و حاکمیتش بر تنگه است. کنترل رسمی حتی بخشی از این آبراه، پیروزی مهمی برای ایران خواهد بود و در عین حال، بر اصل آزادی کشتی‌رانی بین‌المللی تاثیر خواهد گذاشت و سابقه‌ای ایجاد خواهد کرد که بخش بزرگی از جهان آن را نگران‌کننده می‌داند: اینکه کشورها بتوانند هر زمان که بخواهند گلوگاه‌های تجاری را مسدود کنند. . چین که خریدار نفت ایران است، در ماه مه خواستار بازگشت «عبور عادی و ایمن» از تنگه شده بود.

مهدی محمدی، مشاور قالیباف، مذاکره‌کننده ارشد جمهوری اسلامی، گفته است پایان جنگ را ایران تعیین خواهد کرد و تهران به‌دنبال «شکست دشمن» است، نه توافق. جمهوری اسلامی بارها اعلام کرده تنگه هرمز دیگر به آبراهی آزاد تبدیل نخواهد شد و به کشتی‌هایی که بدون اجازه‌اش قصد عبور داشته باشند حمله خواهد کرد. فرماندهی مشترک نیروهای مسلح ایران این موضع را «خط قرمز ناشکستنی» توصیف کرده است.

مصطفی نجفی، تحلیلگر امنیتی در تهران، تنگه هرمز را اهرمی راهبردی برای بازدارندگی، حفظ توازن قدرت منطقه‌ای و تغییر قواعد امنیتی خلیج فارس می‌داند. مناقشه بر سر تنگه همچنین موضوع هسته‌ای را به حاشیه رانده است. رحمان قهرمان‌پور، تحلیلگر مستقر در ایران، می‌گوید این وضعیت به سود ایران است و کنترل تنگه می‌تواند در صورت ازسرگیری مذاکرات هسته‌ای، اهرم فشار بیشتری در اختیار تهران قرار دهد.

در مقابل، پیامدهای اقتصادی جنگ در ایران شدید است. حملات آمریکا و اسرائیل به زیرساخت صنعتی آسیب زده، محاصره آمریکا بخش بزرگی از صادرات نفت را متوقف کرده و تورم مواد غذایی سه‌رقمی شده است. ترامپ نیز بارها زیرساخت‌های غیرنظامی مانند آب و برق را به حملات گسترده تهدید کرده است. بحران ارزی ماه دسامبر به اعتراض‌های گسترده ضدحکومتی منجر شد که جمهوری اسلامی با سرکوب خونین، کشته شدن هزاران نفر، و بازداشت ده‌ها هزار نفر به آن پاسخ دادد.

محمدجواد ظریف، وزیر خارجه سابق جمهوری اسلامی، در مقاله‌ای نوشت دستاوردهای ایران در جنگ «فرصتی استثنایی برای دیپلماسی» است، اما هشدار داد بدون توافق سریع، احیای اقتصادی دشوار خواهد شد و احتمال ناآرامی داخلی یا حملات دوباره، به‌ویژه پس از انتخابات آمریکا، وجود دارد.

اما این درگیری رهبران جمهوری اسلامی را جسورتر کرده و حامیان آنها را بسیج کرده است. قهرمان‌پور می‌گوید تهران از تنگه «برای نشان دادن اینکه شکست نخورده است» استفاده می‌کند. 

اما این راهبرد می‌تواند نتیجه معکوس نیز داشته باشد. تاب‌آوری ایران محدودیت‌هایی دارد و نگرانی‌هایی وجود دارد که فروپاشی اقتصادی بتواند ناآرامی‌های تازه‌ای ایجاد کند.  

قهرمان‌پور می‌گوید ایران نمی‌تواند این راهبرد را برای همیشه ادامه دهد و در مقطعی باید با آمریکا به توافق برسد. در مقابل، داوری معتقد است ایران فعلا توان تحمل فشارها را دارد و بعید است با وجود مشکلات اقتصادی از مواضعش عقب‌نشینی کند.