شواهد علمی نشان می‌دهد که فشار روانی ناشی از هیجان در حساس‌ترین مسابقات فوتبال می‌تواند خطر بروز حوادث قلبی‌عروقی را در فوتبال‌دوستان آسیب‌پذیر افزایش دهد.

در آستانه فینال جام‌جهانی ۲۰۲۶ میان اسپانیا و آرژانتین که نویدبخش رقابتی پرهیجان است، این پرسش که دانشمندان سال‌ها است در حال بررسی آن‌اند، بار دیگر برجسته شده است: آیا تماشای یک مسابقه فوتبال می‌تواند باعث سکته قلبی شود؟

به گزارش یورونیوز، مطالعات نشان می‌دهد که استرس ناشی از مسابقات بسیار حساس می‌تواند خطر بروز حوادث قلبی‌عروقی را در افراد مستعد افزایش دهد، هرچند کارشناسان تاکید می‌کنند که فوتبال علت سکته قلبی نیست، بلکه می‌تواند نقش یک عامل محرک را ایفا کند.

علاقه به فوتبال فقط باعث تندتر شدن ضربان قلب نمی‌شود. در جریان مسابقات سرنوشت‌ساز، ضربان قلب، فشار خون و سطح هورمون‌های استرس مانند آدرنالین و کورتیزول به طور قابل‌توجهی افزایش می‌یابد. در بیشتر افراد سالم، این تغییرات موقتی است و پیامدی برای سلامتی ندارد، اما در افرادی که از پیش به بیماری‌های قلبی‌عروقی مبتلا هستند یا چندین عامل خطر دارند، همین اوج گرفتن استرس هم ممکن است برای بروز یک مشکل قلبی کافی باشد.

یکی از شناخته‌شده‌ترین مطالعات در این زمینه پس از جام جهانی ۲۰۰۶ آلمان در نشریه پزشکی نیوانگلند (New England Journal of Medicine) منتشر شد. پژوهشگران دریافتند که در روزهایی که تیم ملی آلمان به میدان می‌رفت، به‌ویژه در مسابقات پراسترس و نفس‌گیر، شمار مراجعات به اورژانس به دلیل مشکلات قلبی به‌طور محسوسی افزایش می‌یافت.

بر اساس این مطالعه، خطر وقوع یک حادثه قلبی‌عروقی در این روزها تا ۲.۷ برابر بیشتر از سایر روزها بود؛ یافته‌ای که این پژوهش را به یکی از منابع مرجع درباره تاثیر استرس ناشی از رقابت‌های ورزشی تبدیل کرد.

از آن زمان تاکنون، پژوهش‌های مختلف طی رقابت‌های بین‌المللی و رویدادهای ورزشی بزرگ به نتایج مشابهی رسیده‌اند. به‌خصوص زمانی که سرنوشت مسابقه به وقت‌ اضافه یا ضربات پنالتی کشیده می‌شود یا تا آخرین لحظه، نامشخص می‌ماند.

ساعت‌های هوشمند نیز این موضوع را تایید می‌کنند

جدیدترین پژوهش در این زمینه در دانشگاه بیله‌فلد آلمان انجام گرفت که امسال در نشریه گزارش‌های علمی (Scientific Reports) منتشر شد. پژوهشگران در این مطالعه بیش از ۲۰۰ هوادار فوتبال را طی چند هفته با استفاده از ساعت‌های هوشمند، زیر نظر گرفتند و ضربان قلب و سطح استرس آن‌ها را هنگام تماشای مسابقات به‌طور مداوم اندازه‌گیری کردند.

نتایج نشان داد که مسابقات پرتنش به‌ویژه در هوادارانی که وابستگی عاطفی بیشتری به تیمشان  داشتند، باعث افزایش چشمگیر ضربان قلب و استرس فیزیولوژیک می‌شود. واکنش‌های بدن هنگام تماشای مسابقه در ورزشگاه هم به‌مراتب شدیدتر از تماشای آن در خانه بود.

مساله فقط خود مسابقه نیست

متخصصان قلب تاکید می‌کنند که فوتبال به‌ندرت به‌تنهایی موجب بروز مشکل می‌شود. خطر زمانی افزایش می‌یابد که استرس روانی با عوامل دیگری که در چنین رویدادهایی رایج‌اند همراه شود. عواملی مانند مصرف زیاد الکل، پرخوری، سیگار کشیدن، کمبود خواب، بیماری‌های زمینه‌ای یا عوامل خطری مانند فشار خون کنترل‌نشده، دیابت یا کلسترول بالا.

چنین شرایطی است که با ترکیب فشار جسمی و روانی، می‌تواند زمینه را برای بروز آریتمی‌های قلبی، مشکلات حاد ناشی از افزایش شدید فشار خون یا حتی سکته قلبی در افرادی که از قبل به بیماری‌های قلبی‌عروقی مبتلا هستند، فراهم کند.

به این ترتیب، برای اکثریت قریب به اتفاق تماشاگران، تماشای یک مسابقه پرهیجان خطری برای سلامتی ایجاد نمی‌کند، اما افرادی که سابقه بیماری‌های قلبی دارند، باید از زیاده‌روی پرهیز کنند، داروهایشان را به‌طور منظم مصرف کنند و علائمی مانند درد قفسه سینه، تنگی نفس، تعریق شدید یا دردی را که به بازو یا فک می‌زند، نادیده نگیرند، زیرا اگرچه هیجان فوتبال به‌خودی‌خود باعث سکته قلبی نمی‌شود، علم سال‌ها است که نشان داده که یک مسابقه پراسترس می‌تواند برای قلبی که از قبل آسیب‌پذیر است، به عامل محرک وقوع سکته یا سایر مشکلات قلبی‌عروقی تبدیل شود.