کمتر کسی تصور می‌کرد روزی برسد که لیونل مسی و لامین یامال، دو ستاره‌ای که نزدیک به دو دهه اختلاف سنی دارند، روبه‌روی هم در فینال جام جهانی قرار بگیرند. با این حال اکنون در یک سوی زمین، بازیکنی ایستاده است که بسیاری او را بزرگ‌ترین فوتبالیست تاریخ می‌دانند و در ۳۹ سالگی آخرین مسابقه خود در جام جهانی و شاید آخرین بازی ملی‌اش را برگزار خواهد کرد و در سوی دیگر، جوان ۱۹ ساله قرار دارد که بسیاری او را آینده فوتبال جهان می‌نامند و امیدوارند آغازگر عصری تازه در فوتبال اسپانیا و اروپا باشد.

یکشنبه شب این دو نسل در مهم‌ترین مسابقه فوتبال جهان، برابر یکدیگر قرار خواهند گرفت. این دیدار از همین حالا یکی از جذاب‌ترین فینال‌های چند دوره اخیر جام جهانی توصیف می‌شود. فینالی که تنها به دلیل نام این دو ستاره‌ ویژه نیست. اسپانیا و آرژانتین تا اینجا زیباترین فوتبال جام را ارائه داده‌اند. دو تیمی که برخلاف بسیاری از مدعیان، با ذهنیت تهاجمی وارد زمین شدند، از بازیکنان تکنیکی و خلاق بهره می‌برند و کمتر حاضرند برای حفظ نتیجه، فوتبال محتاطانه را انتخاب کنند.

همین موضوع باعث شده بسیاری از تحلیلگران انتظار داشته باشند برخلاف بسیاری از فینال‌های جام جهانی که با احتیاط آغاز می‌شوند، این مسابقه از همان دقایق نخست، ریتمی تند و هجومی داشته باشد.

اگر قرار باشد این دو تیم فقط بر اساس عملکرد در رقابت‌ جاری قضاوت شود، شاید اسپانیا اندکی شانس بیشتری برای قهرمانی داشته باشد. شاگردان لوئیس دلافوئنته با حذف پرتغال، بلژیک و سپس فرانسه، مقتدرانه به فینال رسیده‌اند و در بسیاری از دقایق مسابقات، کامل‌ترین و هماهنگ‌ترین فوتبال جام را ارائه کرده‌اند. مالکیت توپ، گردش سریع، پرس هماهنگ و آرامش در زمان حمله اسپانیا را به همان تیمی تبدیل کرده است که زمانی فوتبال جهان را با سبک «تیکی‌تاکا» تحت سلطه خود قرار داده بود؛ البته این بار با سرعت بیشتر، عمق هجومی بالاتر و بازیکنانی که مستقیم‌تر به سمت دروازه حرکت می‌کنند.

لامین یامال، دنی اولمو، رودری، الکس بائنا و میکل اویارزابال، ستون‌های اصلی این اسپانیای جدیدند. یامال با وجود سن کم، در مهم‌ترین مسابقات هیچ نشانی از اضطراب نشان نداده و دلافوئنته نیز پیش از فینال گفته که «بزرگ‌ترین روز جام جهانی او هنوز فرا نرسیده است».

البته یامال هنوز در آغاز مسیر حرفه‌ای خود قرار دارد و هر اندازه هم استعدادش خیره‌کننده باشد، مقایسه او با مسی در این مقطع زودهنگام به نظر می‌رسد. مسی بیش از دو دهه در بالاترین سطح فوتبال جهان درخشیده، تقریبا تمام افتخارات ممکن را به دست آورده و برای بسیاری، معیار سنجش تمام نسل‌های بعد از خود شده است.

با این حال اگر اسپانیا را آماده‌ترین تیم جام بدانیم، آرژانتین شخصیت قهرمان را بیش از هر تیم دیگری به نمایش گذاشته است. مدافع عنوان قهرمانی در مسیر رسیدن به فینال، بارها ثابت کرد حتی در دشوارترین شرایط نیز تسلیم نمی‌شود. بازگشت تاریخی برابر مصر پس از عقب افتادن دو گل، کام‌بک دیرهنگام مقابل انگلستان در نیمه‌نهایی و عبور از سوییس، همگی نشان دادند تیم لیونل اسکالونی بیش از هر چیز به توانایی خود برای بازگشت ایمان دارد.

در مرکز تمام این روایت‌ها، باز هم نام لیونل مسی دیده می‌شود. فوق‌ستاره آرژانتین در این جام تقریبا همه کار کرده؛ گل زده، پاس گل داده، بازی ساخته و حتی در ۳۹ سالگی با دریبل‌هایش بارها مدافعان جوان را جا گذاشته است. او در نیمه‌نهایی برابر انگلستان، پس از درگیری‌های لفظی با جود بلینگام، دو پاس گل تعیین‌کننده داد و با ۹ دریبل موفق، بار دیگر نشان داد که هنوز می‌تواند جریان مسابقه را به‌تنهایی تغییر دهد. همین نمایش باعث شد بار دیگر بحث قدیمی درباره جایگاه تاریخی او زنده شود؛ بحثی که برای بسیاری دیگر سال‌ها است پایان یافته است.

این فینال از نظر تاکتیکی نیز یکی از جذاب‌ترین نبردهای سال‌های اخیر خواهد بود. اسپانیا تلاش می‌کند با مالکیت توپ، کنترل ریتم مسابقه و حضور پرتعداد در میانه میدان، آرژانتین را از جریان بازی خارج کند. در مقابل، آرژانتین با انتقال‌های سریع، آزادی عمل مسی میان خطوط و اضافه شدن هافبک‌ها از عمق، به دنبال ضربه زدن به دفاع اسپانیا خواهد بود. نبرد رودری و رویز با خط میانی آرژانتین، تقابل یامال با مدافعان کناری آلبی‌سلسته و آزادی عمل مسی میان مدافعان و هافبک‌های اسپانیا، احتمالا مهم‌ترین نقاط تعیین‌کننده مسابقه خواهند بود.

جذابیت دیگر این مسابقه، پیوند عاطفی مسی با فوتبال اسپانیا است. او بخش بزرگی از دوران حرفه‌ای خود را در بارسلونا سپری کرد و به اسطوره این باشگاه تبدیل شد. بسیاری از بازیکنان نسل جدید اسپانیا با تماشای بازی‌های او فوتبال را آغاز کردند. حالا همان نسلی که با الگو گرفتن از مسی رشد کرد، برای گرفتن جام جهانی باید مقابل او قرار بگیرد. انتشار دوباره عکس معروفی که در آن مسی جوان در یک برنامه خیریه، نوزاد شش‌ماهه‌ای به نام لامین یامال را در آغوش گرفته بود، این تقابل را بیش‌ازپیش سینمایی کرده است.

برای مسی، این مسابقه فقط یک فینال دیگر نیست، بلکه احتمالا آخرین فرصت برای خداحافظی با پیراهن آرژانتین در بزرگ‌ترین صحنه فوتبال جهان خواهد بود. او پس از فتح جام جهانی ۲۰۲۲، می‌توانست با آرامش از فوتبال ملی کنار برود، اما چهار سال دیگر ماند تا شاید آخرین فصل دوران حرفه‌ای خود را رویایی‌تر به پایان برساند. اگر آرژانتین بار دیگر قهرمان شود، مسی نه‌تنها از عنوان قهرمانی جهان دفاع خواهد کرد، بلکه با دومین جام جهانی خود، بی‌نظیرترین پایان تاریخ ورزش را رقم خواهد زد.

در سوی دیگر، اسپانیا به دنبال بازگشت به قله فوتبال جهان پس از ۱۶ سال است. آخرین قهرمانی این تیم در جام جهانی، به آفریقای جنوبی ۲۰۱۰ بازمی‌گردد و اکنون نسلی تازه می‌خواهد همان مسیر را دوباره طی کند. یامال، اولمو، پدری و هم‌تیمی‌هایشان می‌دانند شکست دادن آرژانتین و مسی، فقط به معنای فتح جام نیست، بلکه آغاز دورانی تازه برای فوتبال اسپانیا خواهد بود.

شاید هیچ فینالی نتواند به تنهایی تکلیف عنوان «بهترین بازیکن تاریخ» یا «ستاره آینده فوتبال» را مشخص کند، اما بدون تردید مسابقه یکشنبه شب یکی از آن شب‌هایی خواهد بود که سال‌ها بعد نیز از آن یاد خواهد شد. یک سو، پادشاهی ایستاده که می‌خواهد آخرین رقصش را با جامی دیگر به پایان برساند و در سوی دیگر، ولیعهدی که آرزو دارد نخستین فصل از افسانه خود را با فتح جام جهانی آغاز کند و این همان تقابلی است که فوتبال سال‌ها انتظارش را می‌کشید.