سیگار چگونه بر تخمک‌ها و اسپرم‌ها تأثیر می‌گذارد؟

دانشمندان مجموعه‌ای از تغییرات ژنی را شناسایی کردند که می‌تواند به توضیح چگونگی تأثیر دود سیگار بر تخمدان‌ها و بیضه‌ها کمک کند

عکس تزئینی - فردی در حال سیگار کشیدن است - Pexels 

یک پژوهش جدید نشان داده که سیگار کشیدن ممکن است با تغییر دادن فرایندهای زیستی دخیل در تولیدمثل، بر باروری زنان و مردان تأثیر بگذارد.

دانشمندان دانشگاه‌های ناتینگهام و شفیلد در موش‌های نر و ماده‌ای که در معرض دود سیگار قرار گرفته بودند، مجموعه‌ای از تغییرات ژنی را شناسایی کردند که می‌تواند به توضیح چگونگی تأثیر دود سیگار بر تخمدان‌ها و بیضه‌ها کمک کند.

بر اساس اعلام سازمان بهداشت جهانی، تقریبا از هر شش نفر در سراسر جهان، یک نفر در مقطعی از زندگی خود، ناباروری را تجربه می‌کند. اگرچه ارتباط میان سیگار کشیدن و کاهش باروری به‌روشنی اثبات شده، چگونگی تأثیر آن بر تخمدان‌ها و بیضه‌ها هنوز به‌خوبی شناخته نشده است.

در این پژوهش که در مجلهٔ «فرانتیرز» (Frontiers) منتشر شد، ساختار تخمدان‌ها و بیضه‌ها و فعالیت ژن‌ها در موش‌هایی که به مدت ۱۲ هفته در معرض دوزهای پایین‌تر یا بالاتر عصاره دود سیگار قرار گرفتند، بررسی شد.

پژوهشگران دریافتند که در موش‌های ماده، تعداد و ساختار فولیکول‌های تخمدان، یعنی محل رشد و تکامل تخمک‌ها، حتی پس از مواجههٔ شدید با دود سیگار نیز تغییر چندانی نکرد.

با این حال، آن‌ها تغییراتی ژنی مشابه با تغییراتی که در جریان فرایندهای زیستی مرتبط با پیری تخمدان‌ها و کاهش عملکرد آن‌ها رخ می‌دهند، شناسایی کردند.

در موش‌های نر، مواجهه با مقدار بالاتر دود سیگار با تغییراتی در ساختارهای درون بیضه‌ها، از جمله بزرگ شدن لوله‌های اسپرم‌ساز که محل رشد و تکامل اسپرم‌ها هستند، ارتباط داشت. پژوهشگران در فعالیت ژن‌های دخیل در تولید اسپرم، پاسخ‌های ایمنی و پیام‌رسانی سلولی هم تغییراتی را شناسایی کردند.

Read More

This section contains relevant reference points, placed in (Inner related node field)

[در جریان این آزمایش]، فعالیت برخی ژن‌های دخیل در تولید اسپرم افزایش یافت، در حالی که فعالیت برخی دیگر از ژن‌های مرتبط با عملکرد سیستم ایمنی کم شد. پژوهشگران گفتند که این یافته‌ها نشان می‌دهند مواجهه با دود سیگار ممکن است «فرایندهای زیستی مهم برای عملکرد طبیعی بیضه‌ها و رشد و تکامل اسپرم‌ها را تغییر دهد».

پروفسور لوسی فیرکلاف، از دانشگاه ناتینگهام و یکی از نویسندگان این مقاله، گفت که این پژوهش «سازوکارهای زیستی احتمالی را که می‌توانند به توضیح ارتباط میان سیگار کشیدن و سلامت باروری در زنان و مردان کمک کنند، شناسایی کرده است».

او توضیح داد: «در موش‌های ماده، تغییراتی را در فعالیت ژن‌ها شناسایی کردیم که با فرایندهای زیستی که پیش‌تر ارتباط آن‌ها با پیری تخمدان‌ها و کاهش عملکرد تخمدان‌ها مشخص شده بود، مرتبط بودند. در موش‌های نر، نیز تغییراتی را در ژن‌های دخیل در تولید اسپرم و عملکرد بیضه‌ها مشاهده کردیم.»

«این یافته‌ها اهمیت دارند، زیرا به ما کمک می‌کنند بفهمیم مواجهه با دود سیگار چگونه می‌تواند بر سلامت باروری تأثیر بگذارد. برای مشخص شدن اینکه این تغییرات زیستی چه ارتباطی با باروری در انسان‌ها دارند، تحقیقات بیشتری لازم خواهد بود.»

پژوهش‌های پیشین نشان داده‌اند که سیگار کشیدن با طیف گسترده‌ای از مشکلات باروری از جمله شکل غیرطبیعی اسپرم‌ها، تحرک ضعیف آن‌ها، کاهش تعداد اسپرم‌ها و آسیب به دی‌ان‌ای ارتباط دارد. دانشمندان میان سیگار کشیدن مادران در دوران بارداری و ناباروری فرزندان آن‌ها در سال‌های بعدی زندگی هم ارتباطی یافته‌اند.

© The Independent

بیشتر از بهداشت و درمان