صدای بلند چگونه به‌طور دائمی بر شنوایی اثر می‌گذارد؟ توصیه‌هایی برای محافظت از گوش‌

«گوش انسان از همان روز تولد، کل سلول‌های مویی را که قرار است در طول زندگی داشته باشد، در اختیار دارد. اگر این سلول‌ها از بین بروند، این آسیب دائمی است و دیگر ترمیم‌پذیر نیست»

عکس تزئینی - زنی گوش‌هایش را گرفته و ناراحت است - Canva

فقط پرتاب موشک یا کنسرت‌های پر سروصدا نیستند که به شنوایی آسیب می‌زنند؛ بسیاری از فعالیت‌های روزمره نیز می‌توانند به گوش‌ها آسیب برسانند. اگر مدتی ورزش را کنار بگذارید، با چند ماه تمرین و پشتکار می‌توانید دوباره عضلاتتان را به حالت قبل برگردانید، اما شنوایی چنین نیست که بتوان آن را دوباره به دست آورد. 

به گزارش سرویس جهانی بی‌بی‌سی، قرار گرفتن طولانی‌مدت در معرض صداهای بلند، از کنسرت و هدفون گرفته تا ابزارهای باغبانی و تعمیرات خانه، می‌تواند به شنوایی آسیب دائمی بزند. رانندگی با شیشه پایین در بزرگراه و موتورسواری نیز به‌دلیل شدت صدای باد می‌تواند به گوش آسیب بزند.
متخصصان توصیه می‌کنند در محیط‌های پرسر‌وصدا از محافظ گوش استفاده کنید و صدای هدفون را پایین نگه دارید.
در عین حال، استفاده بیش از حد از گوش‌پاک‌کن و حتی گوش‌گیر می‌تواند جرم گوش را به داخل فشار دهد و باعث کاهش شنوایی یا عفونت شود.

والری پاولوویچ راف، شنوایی‌شناس و متخصص افت شنوایی در کلینیک کلیولند ایالت اوهایو، می‌گوید: «شنوایی وقتی از دست برود، دیگر برنمی‌گردد.»

جیمی بوگل، شنوایی‌شناس کلینیک مایو در ایالت آریزونا، می‌گوید: «همه ما در جوانی در محافظت از گوش‌هایمان بی‌احتیاط بوده‌ایم. اما این آسیب‌ها به‌مرور زمان روی هم انباشته می‌شوند. بنابراین کارهایی که در دوران جوانی انجام داده‌ایم، ممکن است سال‌ها بعد اثرشان را نشان دهند.»

شنوایی چگونه کار می‌کند؟

در عمق گوش داخلی، حفره‌ای پر از مایع به نام حلزون گوش قرار دارد. دیواره این حفره با هزاران سلول مویی بسیار ریز پوشیده شده است. روی هر سلول، دسته‌ای از موهای ظریف قرار دارد و در پایه آن نورونی به عصب شنوایی متصل است؛ عصبی که پیام‌های الکتریکی را به مغز منتقل می‌کند.

وقتی امواج صوتی وارد گوش می‌شوند، این موهای ریز، مانند درختانی که در باد تکان می‌خورند، به نوسان درمی‌آیند. حرکت آنها به پیام‌های الکتریکی تبدیل می‌شود و مغز این پیام‌ها را به‌صورت صدا تفسیر می‌کند.

سرویس جهانی بی‌بی‌سی می‌نویسد، در بسیاری از مکان‌ها، شدت صدا آن‌قدر بالاست که تنها ۱۰ تا ۱۵ دقیقه قرار گرفتن در معرض آن به گوش داخلی آسیب می‌رساند. قرار گرفتن طولانی‌مدت در معرض صداهای بسیار بلند، درست مانند وزش باد شدید عمل می‌کند و این موهای ظریف را خم می‌کند یا حتی می‌شکند. برخلاف مژه‌ها، این موها دیگر رشد نمی‌کنند.

پیامدهای افت شنوایی

با افزایش سن، افت شنوایی ممکن است به انزوای اجتماعی منجر شود. به گفته والری پاولوویچ راف، افرادی که نگران‌اند به دلیل درست نشنیدن، حرف نامناسبی بزنند، بیشتر احتمال دارد از دوستی‌ها و روابط اجتماعی فاصله بگیرند. چندین مطالعه نیز افت شنوایی مرتبط با افزایش سن را با افت عملکرد شناختی و زوال عقل مرتبط دانسته‌اند.

با این حال، شواهد موجود هنوز ثابت نکرده‌اند که افت شنوایی علت این تغییرات شناختی است، اما احتمال دارد افت شنوایی و زوال عقل هر دو پیامد یک فرایند تحلیل‌رونده مشترک باشند. پاولوویچ راف می‌گوید: «این دو در مراحل اولیه اغلب با یکدیگر اشتباه گرفته می‌شوند. ممکن است فرد دچار اختلال شناختی نباشد، بلکه فقط خوب نشنود.»

او می‌گوید: «گوش انسان از همان روز تولد، کل سلول‌های مویی را که قرار است در طول زندگی داشته باشد، در اختیار دارد. اگر این سلول‌ها از بین بروند، این آسیب دائمی است و دیگر ترمیم‌پذیر نیست.»

پژوهشگران در حال بررسی روش‌های ژن‌درمانی برای بازسازی این سلول‌های مویی هستند؛ طرحی که در آن از توانایی برخی جانوران، مانند ماهی گورخری و مرغ، در بازسازی این سلول‌ها الهام گرفته شده است. اما تا زمانی که چنین روش‌هایی در دسترس همگان قرار نگیرند، به گفته پاولوویچ راف، بهترین راه پیشگیری است، یعنی از آنچه دارید به دقت محافظت کنید.

کنسرت‌ها و استفاده از هدفون

پاولوویچ راف می‌گوید: «موسیقی زنده معمولا با سامانه‌های صوتی تقویت می‌شود و اغلب صدای آنها بیش از حد بلند است.» او توضیح می‌دهد که در بسیاری از سالن‌های اجرا، شدت صدا به اندازه‌ای است که تنها ۱۰ تا ۱۵ دقیقه قرار گرفتن در معرض آن ممکن است به گوش داخلی آسیب برساند. او می‌گوید: «اگر می‌خواهید تا پایان کنسرت آنجا حاضر باشید، باید از گوش‌گیر استفاده کنید. البته گوش‌گیرهای فومی معمولی کیفیت موسیقی را تا حدی تغییر می‌دهند.»

او توصیه می‌کند به‌جای آنها از گوش‌گیرهای باکیفیت استفاده کنید؛ گوش‌گیرهایی که شدت صدا را کاهش می‌دهند، بدون آنکه کیفیت موسیقی را به‌طور محسوسی تغییر دهند.

پاولوویچ راف می‌گوید: «می‌توانید گوش‌گیرهای باکیفیت را با قیمتی حدود ۲۵ دلار یا کمتر تهیه کنید.» به گفته او، علاقه‌مندان جدی موسیقی شاید ترجیح دهند از گوش‌گیرهای سفارشی مخصوص نوازندگان استفاده کنند که شنوایی‌شناسان آنها را متناسب با قالب گوش هر فرد می‌سازند و قیمتشان حدود ۱۷۵ دلار است.

همین توصیه درباره مسابقات و رویدادهای ورزشی نیز صدق می‌کند، زیرا بسیاری از ورزشگاه‌ها به بلند بودن صدای تشویق تماشاگرانشان معروف‌اند.

پاولوویچ راف می‌گوید: «در ورزشگاه‌ها بارها دیده‌ام که نوزادها محافظ گوش دارند، اما پدر و مادرشان نه. پس گوش‌های خودتان چه می‌شود؟ مگر نمی‌خواهید وقتی این نوزاد بزرگ شد صدایش را بشنوید؟»

با این حال، بیشتر ما فقط گاهی به کنسرت یا مسابقات ورزشی می‌رویم. اصلی‌ترین مواجهه ما با صداهای بلند، معمولا از طریق هدفون‌هاست.

پاولوویچ راف می‌گوید: «نوجوانان و حتی کودکان خردسال، بر اثر گوش‌دادن طولانی‌مدت به صداهای بلند، دچار افت شنوایی می‌شوند.»

او از دختربچه شش‌ساله‌ای یاد می‌کند که به‌تازگی در کلینیک معاینه‌اش کرده بود. هرچند خانواده او متوجه تغییری در شنوایی دخترشان نشده بودند، اما بررسی‌ها نشان داد علائمی ناشی از گوش دادن به صدای بلند لپ‌تاپ مدرسه تا آخرین حد ممکن وجود دارد.

مطالعه‌ای روی کودکان ۹ ساله در سوئد نیز تفاوتی اندک، اما از نظر آماری معنادار، میان شنوایی کودکانی که پیوسته از هدفون استفاده می‌کردند و کودکانی که از هدفون استفاده نمی‌کردند، نشان داد.

پژوهشگران برآورد می‌کنند که تا ۱.۳۵ میلیارد نفر از افراد زیر ۳۵ سال، به دلیل قرار گرفتن در معرض صداهای تقویت‌شده و استفاده از دستگاه‌های شخصی پخش صدا، در معرض خطر افت زودهنگام شنوایی قرار دارند.

پاولوویچ راف می‌گوید بسیاری از دستگاه‌های امروزی به محدودکننده شدت صدا مجهزند و رعایت این محدودیت‌ها اهمیت بسیاری دارد.

او می‌گوید: «اگر هدفون در گوشتان باشد و همچنان بتوانید با فردی که نسبتا نزدیک شماست صحبت کنید، مشکلی وجود ندارد، اما اگر طرف مقابل مجبور باشد برای شنیده شدن فریاد بزند یا اصلا صدایش را نشنوید، احتمالا صدای هدفون بیش از حد بلند است.»

Read More

This section contains relevant reference points, placed in (Inner related node field)

باغبانی، تعمیرات خانه و رانندگی

ماشین علف‌زن، دستگاه برگ‌روب بادی، چمن‌زن یا اره‌برقی برای آخرین پروژه تعمیرات خانه، باغبانی و کارهای فنی منزل به‌طرز شگفت‌آوری پرسروصدا هستند. خوشبختانه، بسیاری از ایالت‌های آمریکا در حال جایگزین کردن ابزارهای گازسوز پر صدا با نمونه‌های برقی و کم‌صداتر هستند.

به گفته پاولوویچ راف و جیمی بوگل، هنگام انجام این فعالیت‌ها استفاده از محافظ گوش ضروری است؛ فرقی نمی‌کند گوش‌گیر باشد، یا هدفون محافظ روگوشی یا ترکیبی از هر دو. به طور کلی، بهتر است از محافظی استفاده کنید که بالاترین ضریب کاهش صدا (NRR) را داشته باشد و در عین حال استفاده از آن برایتان راحت باشد. هرچه عدد ضریب کاهش صدا بالاتر باشد، میزان کاهش صدای ورودی نیز بیشتر خواهد بود.

بوگل می‌گوید: «هدفون‌های محافظ روگوشی کمی بزرگ‌تر هستند، محافظت بیشتری ایجاد می‌کنند و احتمال استفاده نادرست از آنها کمتر است.»

به گفته بوگل و پاولوویچ راف، اگر هنگام انجام این کارهای پرسر‌وصدا می‌خواهید به موسیقی یا پادکست گوش دهید، بهتر است از هدفون‌های «حذف‌کننده صدای مزاحم» (noise-cancelling) استفاده کنید.

با بهتر شدن هوا، پایین کشیدن شیشه خودرو و لذت بردن از هوای تازه وسوسه‌انگیز است. این کار در خیابان‌های آرام مشکلی ایجاد نمی‌کند، اما پاولوویچ راف هشدار می‌دهد رانندگی با شیشه پایین در بزرگراه‌ها ممکن است به شنوایی آسیب برساند.

او می‌گوید صدای وزش باد بسیار بلندتر از آن چیزی است که اغلب تصور می‌کنیم و شنوایی‌شناسان بارها افت شنوایی یک‌طرفه را در افرادی مشاهده کرده‌اند که عادت دارند با شیشه پایین رانندگی کنند.

عامل دیگری هم این وضعیت را تشدید می‌کند؛ بسیاری از ما برای غلبه بر صدای باد، ناخودآگاه صدای رادیو یا موسیقی را بیشتر می‌کنیم. پاولوویچ راف می‌گوید: «این یعنی گوش همزمان از دو جهت تحت فشار قرار می‌گیرد.»

او همچنین تأکید می‌کند موتورسواران باید همیشه از گوش‌گیر استفاده کنند؛ البته از نوعی که در عین کاهش صدای موتور، امکان شنیدن صدای خودروهای امدادی و دیگر صداهای مهم را نیز فراهم کند. به گفته او، گوش‌گیرهای باکیفیت غرش موتور هارلی‌دیویدسون را به صدایی بسیار ملایم‌تر تبدیل می‌کنند، بدون آنکه آگاهی راننده از محیط اطراف کاهش یابد.

استفاده بیش از حد از گوش‌گیر

اگر با خواندن این مطلب به این نتیجه رسیده‌اید که باید بیش از گذشته از گوش‌گیر استفاده کنید، تنها نیستید. با این حال، همیشه باید هنگام وارد کردن هر وسیله‌ای به داخل مجرای گوش احتیاط کنید.

گوش تا حد زیادی سازوکاری طبیعی برای پاک‌سازی خود دارد. جرم گوش نه‌تنها مجرای گوش را چرب و از آن محافظت می‌کند، که به خارج کردن سلول‌های مرده پوست و باکتری‌های تجمع‌یافته نیز کمک می‌کند.

به لطف فرایند طبیعی جابه‌جایی پوست و همچنین حرکت فک هنگام صحبت کردن یا جویدن، جرم گوش به‌تدریج از نزدیکی پرده گوش به سمت دهانه مجرا حرکت می‌کند و در هنگام حمام کردن به طور طبیعی شسته می‌شود.

اما هر وسیله‌ای که وارد مجرای گوش شود، از جمله گوش‌پاک‌کن یا حتی گوش‌گیر، ممکن است جرم گوش را فشرده کند و آن را به سمت پرده گوش براند. این موضوع باعث خارش، احساس فشار و در نهایت ایجاد سدی می‌شود که انتقال صدا را کاهش می‌دهد. افزون بر این، تجمع باکتری‌ها و رطوبت در پشت این انسداد خطر عفونت را افزایش می‌دهد.

اگر فکر می‌کنید جرم گوشتان بیش از حد انباشته شده است، بهتر است از پزشک یا شنوایی‌شناس بخواهید آن را خارج کند. البته قطره‌های بدون نسخه‌ای نیز وجود دارند که جرم گوش را نرم می‌کنند و سپس می‌توان آن را با استفاده از یک سرنگ لاستیکی و آب ولرم به‌آرامی شست‌وشو داد.

پاولوویچ راف می‌گوید به دلیل خطر تجمع جرم گوش و افزایش احتمال عفونت، بهتر است پیوسته از گوش‌گیر استفاده نکنید. با این حال، استفاده از آن در دوره‌های کوتاه، مانند اقامت در محله‌ای پرسر‌وصدا یا هنگام پرواز شبانه، تا زمانی که گوش‌ها در طول روز فرصت پاک‌سازی طبیعی خود را داشته باشند، مشکلی ایجاد نمی‌کند.

چه زمانی باید برای آزمایش شنوایی اقدام کرد؟

فرض کنید همیشه مراقب بوده‌اید، در محیط‌های پرسر‌وصدا از گوش‌گیر استفاده کرده‌اید، اما مدتی است در دنبال کردن رشته کلام در فضاهای شلوغ دچار مشکل شده‌اید. از کجا باید فهمید زمان انجام آزمایش شنوایی فرارسیده است یا نه؟

جیمی بوگل می‌گوید در بسیاری از ایالت‌های آمریکا، برنامه‌های غربالگری شنوایی کودکان خردسال در مدارس «عملکرد بسیار خوبی» دارند. اما به گفته او، «وقتی بزرگ‌تر می‌شویم، معمولا تا زمانی که خودمان متوجه مشکلی نشویم، آزمایش شنوایی انجام نمی‌دهیم.»

توصیه رایج این است که افراد پیش از ۶۰ سالگی دست‌کم یک بار شنوایی‌شان را بررسی کنند، اما افت شنوایی ممکن است در هر سنی رخ دهد. پاولوویچ راف می‌گوید حتی افراد ۳۰ ساله یا جوان‌تر نیز، اگر در دنبال کردن رشته کلام در محیط‌های پرسر‌وصدا مشکل دارند، باید این موضوع را جدی بگیرند.

او می‌گوید: «توصیه می‌کنم به محض مشاهده نخستین نشانه‌ها، آزمایش شنوایی انجام دهید. افت شنوایی ناشی از قرار گرفتن در معرض سروصدا، بسیاری از اوقات با وزوز گوش (تینیتوس) همراه است. بنابراین اگر پس از قرار گرفتن در معرض صدای بلند دچار وزوز گوش شدید، بهتر است برای انجام آزمایش شنوایی به پزشک مراجعه کنید.»

بیشتر از بهداشت و درمان