متخصصان پوست میگویند تغییرات ظاهری ناشی از مصرف داروهای کاهش وزن خانواده جیالپیــ۱، از جمله اوزمپیک و ویگووی، مانند خشکی پوست، ریزش مو، آکنه و پدیدهای موسوم به «صورت اوزمپیکی» اغلب ناشی از کاهش سریع وزن است، نه خود دارو و با مراقبت زودهنگام و تغذیه مناسب میتوان تا حدی از این عوارض پیشگیری یا آنها را کنترل کرد.
مصرف داروهایی مانند اوزمپیک با هدف بهبود سلامت و کاهش وزن آغاز میشود، اما برای بسیاری از افراد، پیامدهای آن تنها به کم شدن عدد روی ترازو محدود نمیشود. بر اساس اعلام آکادمی پوست آمریکا، خشکی پوست، آکنه، کمپشت شدن موها و «صورت اوزمپیکی» از شایعترین تغییرات ظاهریاند که افراد در جریان کاهش سریع وزن با آنها مواجه میشوند.
این موضوع به یکی از دغدغههای اصلی مصرفکنندگان این داروها تبدیل شده است. به گزارش یاهو، نتایج مطالعهای در سال ۲۰۲۶ نشان میدهد جستوجوی عبارت «صورت اوزمپیکی» در فاصله سالهای ۲۰۲۱ تا ۲۰۲۴ حدود ۴۶ برابر افزایش یافته که نشان میدهد پرسشها درباره عوارض پوستی اوزمپیک تا چه اندازه فراگیر شده است.
متخصصان پوست تاکید میکنند بیشتر این تغییرات در پوست، مو و ناخن پیامد کاهش سریع وزناند، نه خود دارو و ممکن است پس از هر نوع کاهش وزن قابلتوجه رخ دهند. خواه کاهش وزن با دارو حاصل شده باشد، خواه با جراحی یا سایر روشها. برای پیشگیری یا کاهش شدت بسیاری از این مشکلات هم راهکارهای علمی و موثری وجود دارد و هرچه مراقبتها زودتر آغاز شود، نتیجه مطلوبتر خواهد بود.
چرا داروهای گروه جیالپیــ۱ بر پوست، مو و ناخن اثر میگذارند
به گفته متخصصان، بخش عمده تغییراتی که در پوست، مو و ناخن مصرفکنندگان داروهای جیالپیــ۱ مشاهده میشود، ناشی از تحولاتی است که این داروها در سراسر بدن ایجاد میکنند. از آنجا که این داروها اشتها را کاهش میدهند، بیشتر افراد غذای کمتری مصرف میکنند و این میتواند دریافت پروتئین، ویتامینها و سایر مواد مغذی ضروری برای حفظ سلامت پوست و مو را کاهش دهد.
عوارضی مانند تهوع نیز ممکن است باعث شود افراد آب کمتری بنوشند و کاهش مصرف مایعات میتواند خود را به صورت خشکی و کدر شدن پوست نشان دهد.
بر اساس اعلام کلینیک کلیولند، کاهش سریع وزن علاوه بر کاهش چربی زیرپوستی، میزان کلاژن و الاستین، دو پروتئین اصلی مسئول استحکام و قوام پوست، را نیز کاهش میدهد. در نتیجه، با کاهش چربی صورت، گونهها و سایر اجزای چهره فرورفتهتر به نظر میرسند و افت کلاژن و الاستین نیز باعث شل شدن پوست، افزایش چینوچروک و کاهش سفتی آن میشود. مجموعه این تغییرات میتواند به کاهش حجم صورت یا همان صورت اوزمپیکی، افتادگی پوست، خشکی و ایجاد چینوچروک منجر شود. این تغییرات تنها به چهره هم محدود نیست و ممکن است در بخشهایی مانند گردن و باسن نیز به شکل شل شدن و چروکیدگی پوست دیده شود.
از طرفی داروهای جیالپیــ۱ ممکن است با ایجاد تغییرات هورمونی و سوختوسازی، بر بافتهایی که رشد سریعی دارند، مانند مو و ناخن، نیز اثر بگذارند و این تغییرات به کمپشت شدن و ریزش مو، شکنندگی ناخنها و همچنین خشکی، حساسیت یا تحریکپذیری بیشتر پوست منجر شود.
شایعترین تغییرات پوست، مو و ناخن در مصرفکنندگان داروهای جیالپیــ۱
از تعداد افرادی که در اثر مصرف داروهای خانواده جیالپیــ۱ دچار تغییرات ظاهری میشوند، هنوز آمار دقیقی در دست نیست. با این حال، آکادمی پوست آمریکا تاکید میکند که این داروها میتوانند آثار قابلتوجهی بر پوست داشته باشند. متخصصان پوست نیز میگویند تعداد مراجعان با این مشکلات در حال افزایش است.
شایعترین این تغییرات عبارتاند از: شل شدن یا افتادگی پوست، کاهش حجم صورت، افزایش چینوچروک و ایجاد پوستی نازک، خشک و چروکیده، خشکی یا حساسیت پوست، تحریکپذیری بیشتر پوست، بروز یا تشدید آکنه، کمپشت شدن یا ریزش مو، شکنندگی ناخنها یا کند شدن رشد آنها، واکنش در محل تزریق دارو
صورت اوزمپیکی
صورت اوزمپیکی اصطلاحی است که به فرورفتگی گونهها، شل شدن پوست و نمایانتر شدن چینوچروکها پس از کاهش سریع وزن اطلاق میشود. در برخی افراد، این تغییرات میتواند بسیار محسوس باشد. در یک مطالعه تصویربرداری کوچک که سال ۲۰۲۵ منتشر شد، پژوهشگران براورد کردند که به ازای هر ۱۰ کیلو کاهش وزن، حجم بخش میانی صورت بهطور متوسط حدود ۷ درصد کاهش مییابد.
البته تنها عامل این تغییرات کاهش چربی نیست. بر اساس یک مقاله مروری که سال ۲۰۲۵ منتشر شد، پژوهشگران در حال بررسی این موضوعاند که آیا داروهای جیالپیــ۱ میتوانند بر سلولهای مسئول تولید کلاژن نیز اثر بگذارند و از این طریق به تسریع روند پیری پوست صورت کمک کنند.
متخصصان پوست تاکید میکنند که پیشگیری کامل از صورت اوزمپیکی امکانپذیر نیست، اما کاهش تدریجی وزن، حدود نیم تا یک کیلوگرم در هفته، میتواند شدت این تغییرات را کاهش دهد. آنان همچنین توصیه میکنند که از رژیم غذایی غنی از مواد مغذی داشته باشید، برای حفظ توده عضلانی، دریافت پروتئین را در اولویت قرار دهید، برای حفظ سلامت پوست، آب کافی بنوشید، هر روز از ضدآفتاب با طیف اثر گسترده استفاده کنید، ورزش منظم را در برنامه روزانه خود بگنجانید و برنامه مراقبت از پوست خود را بهروز کنید.
درباره مراقبتهای پوستی، توصیه میشود از محصولاتی حاوی رتینوئیدها، ویتامین سی، پپتایدها و اسید هیالورونیک استفاده شود، زیرا این ترکیبات در کنار یکدیگر به حفظ سلامت پوست در دوران کاهش وزن کمک میکنند. مکملهای کلاژن هم ممکن است مفید باشند. در صورت نیاز میتوان از روشهای درمانی داخل مطب مانند تزریق فیلر، درمانهای تحریککننده تولید کلاژن و روشهای سفتکننده پوست نیز بهره گرفت.
Read More
This section contains relevant reference points, placed in (Inner related node field)
آیا اوزمپیک باعث آکنه میشود یا برعکس، به بهبود آن کمک میکند؟
پاسخ این پرسش قطعی نیست. برخی مصرفکنندگان داروهای جیالپیــ۱، بهویژه افرادی که زمینه ابتلا به آکنه دارند، ممکن است با جوشهای جدید یا تشدید آکنه روبهرو شوند.
احتمال میرود تغییرات هورمونی و سوختوسازی ناشی از کاهش سریع وزن در بروز این مشکل نقش داشته باشد، اما در مقابل، شواهدی نیز وجود دارد که نشان میدهد این داروها ممکن است در برخی افراد به بهبود آکنه کمک کنند. در مطالعهای که سال ۲۰۲۶ منتشر شد، وضعیت ۱۱۰ نفر را که به مدت دو سال از اوزمپیک و ویگووی استفاده کرده بودند، بررسی شد. نتایج نشان داد شدت آکنه در طول دوره درمان کاهش یافت. پژوهشگران احتمال دادند بهبود شاخص توده بدنی (BMI)، کنترل بهتر قند خون و کاهش مقاومت به انسولین در این نتیجه نقش داشته باشد.
با این حال، از آنجا که این مطالعه فاقد گروه کنترل بود، پژوهشگران تاکید میکنند برای اثبات این ارتباط به مطالعات دقیقتر و گستردهتری نیاز است. به همین دلیل هنوز مشخص نیست رابطه میان داروهای جیالپیــ۱ و آکنه دقیقا چگونه است و اینکه وضعیت پوست فرد بهتر شود یا آکنه تشدید شود، تا حد زیادی به علت زمینهای ایجاد آکنه در هر فرد بستگی دارد.
از آنجا که هنوز مشخص نیست داروهای جیالپیــ۱ بهطور مستقیم باعث آکنه میشوند یا خیر، متخصصان توصیه میکنند درمان آکنه در این افراد نیز مانند سایر بیماران آغاز شود. استفاده از شویندههای معمولی حاوی ۲ تا ۵ درصد بنزوئیل پروکساید و استفاده از ژل آداپالن ار جمله توصیهها است.
راهکارهای مراقبت از پوست خشک یا حساس در دوران مصرف داروهای جیالپیــ۱
اگر در دوران مصرف داروهای جیالپیــ۱ احساس میکنید پوستتان ناگهان خشکتر شده، ممکن است یکی از دلایل آن کمآبی بدن باشد. تهوع میتواند نوشیدن مایعات کافی را دشوارتر کند و کاهش میزان غذا نیز ممکن است باعث کاهش دریافت مواد مغذی موردنیاز برای حفظ سد دفاعی پوست شود. متخصصان پوست برای کاهش این مشکلات توصیه میکنند:
- روزانه حدود ۲.۷ تا ۳.۷ لیتر آب بنوشید
- از شویندههای پوست ملایم استفاده کنید که چربی طبیعی پوست را از بین نمیبرند
- در برنامه مراقبت از پوست خود ترکیبات آبرسان و محصولات حاوی اسید هیالورونیک را بگنجانید. کرمهای مرطوبکننده حاوی سرامید و نیاسینامید هم توصیه میشود
- محصولات حاوی پلیدئوکسیریبونوکلئوتید (PDRN) را نیز در نظر بگیرید، زیرا به ترمیم سد دفاعی پوست و بازسازی سلولها کمک میکنند و میتوانند برای پوستهایی که به مراقبت بیشتری نیاز دارند، مفید باشد
- از ناخنها هم غافل نشوید. کاهش سریع وزن ممکن است در نتیجه تغییرات هورمونی و تغذیهای، باعث شکنندگی ناخنها یا کند شدن رشد آنها شود. آکادمی پوست آمریکا توصیه میکند برای پیشگیری از ترکخوردگی و شکستن ناخنها، کوتیکولها بهطور منظم مرطوب شوند
ریزش مو در دوران مصرف داروهای جیالپیــ۱
متخصصان میگویند کاهش سریع وزن در اثر مصرف داروهای جیالپیــ۱ میتواند باعث بروز «تلوژن افلوویوم» (Telogen Effluvium) شود؛ یکی از شایعترین انواع ریزش موی موقت که معمولا چند ماه پس از یک فشار جسمی یا روانی شدید آغاز میشود.
علت آن است که فولیکولهای مو در اثر شوک ناشی از کاهش سریع وزن، زودتر از موعد از مرحله رشد فعال خارج و به مرحله استراحت وارد میشوند؛ فرایندی که در نهایت به ریزش مو منجر میشود. البته این نوع ریزش مو معمولا موقتی است و حتی بدون درمان نیز در بیشتر موارد طی چند ماه و گاهی تا حدود یک سال بهتدریج برطرف میشود.
برای این مشکل درمان فوری وجود ندارد، اما کمک به روند طبیعی رشد مو مثل رعایت یک رژیم غذایی متعادل و سرشار از پروتئین میتواند کمک کند تا فولیکولهای مو مواد مغذی لازم را برای عملکرد طبیعی خود را دریافت کنند.
در صورت نیاز، مصرف برخی مکملهای تغذیهای مانند ویتامینها یا بیوتین هم ممکن است مفید باشد. با این حال، آکادمی پوست آمریکا تاکید میکنند که این مکملها نباید خودسرانه مصرف شوند، زیرا تنها زمانی بیشترین اثربخشی را دارند که آزمایش خون وجود کمبود واقعی را نشان دهد.
