آیا ووگ اجازه داد به‌ هم‌ خوردن برنامه جان گالیانو و حاشیه‌های شب‌نشینی بزرگ موزه متروپولیتن، جشن «جهان ووگ» در ایتالیا را تحت تاثیر قرار دهد؟ دست‌کم روی صحنه که چنین به نظر نمی‌رسید، هرچند احتمالا بخش قابل‌توجهی از پچ‌پچ‌های پشت صحنه درباره همین موضوع بود؛ به‌خصوص وقتی در آغاز هفته مد میلان، ده‌ها طراح رده‌ اول و صدها چهره شناخته‌شده صنعت مد و سرگرمی در یک مکان جمع می‌شوند.

با این‌ همه گذشته از احوالپرسی‌ها و ردوبدل شدن تازه‌ترین خبرهای عزل‌ و نصب و تغییرات مدیریتی خانه‌ مد‌ها، این شب بیش از هر چیز درباره لباس بود.

کافی بود به ردیف اول نگاه کنید تا بفهمید چرا شنیدن گفتگوهای میان مهمانان می‌توانست تقریبا به‌اندازه خود نمایش جذاب باشد. میوچیا پرادا آنجا روی همان نیمکتی بود که خانواده‌اش حالا مالک ورساچه است. دوناتلا ورساچه نیز حضور داشت؛ زنی که نام خانوادگی‌اش همچنان با هویت یکی از مشهورترین خانه‌ مدهای ایتالیا گره خورده، هرچند مالکیت آن به گروه پرادا رسیده است. دمنا که بالنسیاگا را به مقصد گوچی ترک کرد، پی‌یرپائولو پیچولی که جای او را در بالنسیاگا گرفت و الساندرو میکله که پس از دوران مشهورش در گوچی، جانشین پیچولی در والنتینو شد. دومنیکو دولچه، استفانو گابانا، ماریا گراتزیا کیوری، راف سیمونز و شماری دیگر از مهم‌ترین چهره‌های مد معاصر نیز در همان ردیف‌ها حضور داشتند.

«جهان ووگ؛ میلان ۲۰۲۶» شامگاه ۲۲ سپتامبر (۳۱ شهریور ۱۴۰۵) در گالری تاریخی ویتوریو امانوئله دوم برگزار شد و عملا آغاز پرزرق‌وبرق هفته مد میلان را برای معرفی مجموعه‌های بهار و تابستان ۲۰۲۷ رقم زد.

برنامه پنج‌ بخشی ووگ، مد، اجرا و سرگرمی را با مجموعه‌ای از لباس‌های آرشیوی و معاصر و طراحی‌های سفارشی در هم آمیخت و از هنر دست دوره رنسانس و انقلاب صنعتی تا «ساخت ایتالیا» و عصر هوش مصنوعی پیش رفت.

موضوع اصلی برنامه «مهارت و لمس انسانی در عصر فناوری» بود؛ انتخابی متناسب با کشوری که اعتبار صنعت مد آن همچنان تا حد زیادی بر مهارت خیاطان، طراحان الگو، چرم‌کاران، کفاشان، جواهرسازان و دیگر صنعتگران آن استوار است.

«جهان ووگ» خود رویدادی نسبتا تازه است. نخستین دوره آن ۱۲ سپتامبر ۲۰۲۲ (۲۱ شهریور ۱۴۰۱) در منطقه میت‌پکینگ نیویورک برگزار شد؛ رویدادی متشکل از نمایش مد و جشن خیابانی که یکی از اهداف آن کمک به احیای هفته مد نیویورک پس از همه‌گیری کرونا بود. سال بعد، برنامه به لندن رفت و با هنرهای نمایشی پیوند خورد. درسال  ۲۰۲۴، میدان واندوم پاریس میزبان رویدادی بود که یک قرن مد فرانسه را کنار یک قرن ورزش، در آستانه بازی‌های المپیک پاریس، مرور می‌کرد. لس‌آنجلس در ۲۰۲۵ رابطه مد و سینما را در استودیوهای پارامونت به نمایش گذاشت و میلان در ۲۰۲۶ صنعتگری ایتالیایی و رابطه دست انسان با ماشین را محور قرار داد.

فهرست مهمانان میلان نیز ترکیبی از چهره‌های مد، سینما، موسیقی و سرگرمی بود. پاملا اندرسون با پیراهنی طلایی و چسبان از فراگامو (Ferragamo) ظاهر شد و جنیفر لوپز، با لباسی از دولچه و گابانا (Dolce & Gabbana) و دامنی پرحجم، تنها تماشاگر نمایش باقی نماند و خود نیز روی مسیر نمایش قدم گذاشت. جی‌جی حدید نمایش را آغاز کرد و آلیشا کیز نیز در پایان برنامه اجرا داشت.

پی‌یرپائولو پیچولی و دوناتلا ورساچه هر دو سراغ ظاهرهای چرمی رفتند و وجهی تندتر و شهری‌تر از شیک‌پوشی ایتالیایی را به نمایش گذاشتند. مونیکا بلوچی با ظاهری تمام‌مشکی و بارانی بلند اما انتخابی آرام‌تر و غیررسمی‌تر داشت.

داکوتا جانسون در این مراسم والنتینو پوشید و هایدی کلوم نیز با پیراهن توری مشکی و نیمه‌شفاف از سلیا کریتاریوتی (Celia Kritharioti) به جمع چهره‌هایی پیوست که یکی از گرایش‌های پررنگ شب، یعنی استفاده گسترده از پارچه‌های شفاف و توری را نمایندگی می‌کردند. ووگ نیز در گزارش خود از حضور جانسون با والنتینو و کلوم با برداشتی دست‌ساز از «لباس برهنه» یاد کرد.

اما در شبی که بخش بزرگی از صنعت مد جهان زیر سقف شیشه‌ای یکی از نمادهای تاریخی میلان جمع شده بود، شاید مهم‌ترین تضادِ خود برنامه، تقابل میان دست و ماشین بود. پنج پرده نمایش از «انقلاب مهارت‌های دستی» آغاز می‌شد، به «انقلاب صنعتی» و «ساخت ایتالیا» می‌رسید و سپس به «عصر هوشمندی» و «انقلاب تخیل» می‌پرداخت. روایت رسمی ووگ این بود که فناوری قرار نیست مهارت انسانی را از تاریخ مد حذف کند، بلکه آینده این صنعت در تعامل میان این دو، شکل خواهد گرفت.

در بخش چهارم نمایش با عنوان «عصر هوشمندی»، چهار ربات انسان‌نما ساخت شرکت یونیتری رباتیکس (Unitree Robotics) وارد مسیر نمایش شدند و در کنار مدل‌هایی چون الکس کانسانی، روت دنگ و یومی نو قدم زدند. خوآن کوستا پاز، مدیر خلاق «جهان ووگ؛ میلان ۲۰۲۶»، حضور آن‌ها را نشانه لحظه‌ای دانست که جهان در آغاز عصر رباتیک قرار گرفته است؛ فناوری‌ که به گفته او اکنون هنوز زمخت و ابتدایی به نظر می‌رسد، همان‌طور که نخستین تلفن‌های همراه، بزرگ و دست‌وپاگیر بودند.

رقص و راه رفتن این ربات‌ها برای بسیاری از چهره‌های شبکه‌های اجتماعی که بلافاصله برای ثبت آن گوشی‌هایشان را بیرون آوردند بخش بامزه و سرگرم‌کننده شب بود، اما بعید است همه کسانی که زندگی حرفه‌ای‌شان به صنعت مد وابسته است، با همین آسودگی به صحنه نگاه کرده باشند.

خیاطان، طراحان، عکاسان و مدل‌ها همین حالا با فناوری‌ روبه‌رو هستند که می‌تواند بخشی از کاری را که تا چند سال پیش منحصرا به انسان وابسته بود، انجام دهد؛ از تولید تصویر و طراحی اولیه تا ساخت مدل‌های مجازی و کارزارهای تبلیغاتی بدون حضور مدل و عکاس.

حضور ربات‌ها در این مراسم بازتابی از فیلم کوتاهی بود که بردیا زینالی برای ووگ ساخت و در آن، ویتوریا سرتی، مدل ایتالیایی، را به عنوان «ویتوری-AI» بازآفرینی کرد تا محدودیت‌های یادگیری ماشینی را در زمینه سلیقه، احساسات و سایر ویژگی‌ها و کیفیت‌های ذاتی انسانی ترسیم کند.

ربات‌ها در مراسمی که قرار بود ستایشی از صنعتگری ایتالیایی و «لمس انسان» در عصر هوش مصنوعی باشد، ناخواسته معنایی جدی‌تر پیدا کرد. قرار بود این چهار ربات نقطه عطفی در آغاز دوره‌ای تازه را نشان دهند، اما در عمل بیشتر مایه نگرانی کسانی شدند که از همین امروز نشانه‌های جایگزین شدن بخشی از نیروی انسانی با هوش مصنوعی را در صنعت مد می‌بینند.