هم‌زمان با افزایش تحرکات دیپلماتیک برای آغاز مذاکرات فنی میان ایران و آمریکا، منابع آگاه از برنامه سفر عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، و استیو ویتکاف، فرستاده ویژه کاخ سفید، به سوئیس خبر داده‌اند. این تحولات در حالی رخ می‌دهد که دور نخست گفت‌وگوهای فنی دو کشور که قرار بود روز جمعه در سوئیس آغاز شود، به دلیل تشدید تنش‌های نظامی در لبنان به تعویق افتاد.

بر اساس گزارش‌ها، عراقچی قصد دارد روز شنبه راهی سوئیس شود، هرچند منابع مطلع تاکید کرده‌اند که این برنامه همچنان ممکن است تغییر کند. هم‌زمان یک مقام آمریکایی نیز اعلام کرده است که استیو ویتکاف راهی سوئیس شده تا در نخستین دور مذاکرات فنی درباره توافق هسته‌ای احتمالی با هیئت ایرانی شرکت کند.

به گفته منابع نزدیک به کشورهای میانجی، مقام‌های ایرانی به همتایان خود اعلام کرده‌اند که اجرای عملی آتش‌بس در لبنان برای تهران یک موضوع کلیدی است و می‌تواند بر موفقیت یا شکست مذاکرات با آمریکا تاثیر بگذارد.

این منابع افزوده‌اند که ایران خواهان آن است که پیش از آغاز رسمی مذاکرات فنی، آتش‌بس در لبنان به‌طور واقعی وارد مرحله اجرا شود. از نگاه تهران، ثبات میدانی در منطقه یکی از پیش‌شرط‌های پیشبرد گفت‌وگوهای هسته‌ای و کاهش تنش با واشنگتن محسوب می‌شود.

حضور مدیرکل آژانس در سوئیس

در همین حال، منابع مطلع تایید کرده‌اند که رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، از پیش در سوئیس حضور یافته و با تیم‌های فنی آمریکایی دیدار کرده است. گفته می‌شود نقش او ارائه مشاوره‌های فنی و کمک به بررسی جنبه‌های تخصصی مذاکرات مرتبط با برنامه هسته‌ای ایران خواهد بود.

همچنین گزارش شده است که جرد کوشنر، فرستاده رئیس‌جمهور آمریکا، نیز در سوئیس حضور دارد و در رایزنی‌های مرتبط با روند مذاکرات مشارکت می‌کند.

ترامپ: ظرف ۶۰ روز همه مسائل حل می‌شود

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، نیز در اظهاراتی ابراز خوش‌بینی کرده که اختلافات میان واشنگتن و تهران در چارچوب مهلت ۶۰ روزه پیش‌بینی‌شده در تفاهم‌نامه اخیر حل‌وفصل شود.

او در سخنانی در پایگاه هوایی اندروز در نزدیکی واشنگتن گفت: «اکنون توافقی را امضا کرده‌ایم و ۶۰ روز فرصت داریم تا به نتیجه برسیم. اگر این اتفاق نیفتد، اقداماتی انجام خواهیم داد که برای طرف مقابل خوشایند نخواهد بود، اما فکر نمی‌کنم کار به آنجا برسد. تصور می‌کنم همه چیز به خوبی پیش خواهد رفت.»

ترامپ همچنین تاکید کرد که امیدوار است نیازی به بازگشت به درگیری نظامی میان دو کشور نباشد و روند دیپلماتیک بتواند جایگزین تنش‌های گذشته شود.

ایران و آمریکا پنج‌شنبه گذشته یادداشت تفاهمی را امضا کردند که بر اساس آن، توقف فوری عملیات نظامی در همه جبهه‌ها، از جمله لبنان، مورد توافق قرار گرفت. این تفاهم‌نامه همچنین آغاز یک دوره ۶۰ روزه مذاکرات فنی را برای رسیدگی به پرونده هسته‌ای ایران پیش‌بینی کرده است.

قرار بود این مذاکرات از روز جمعه در سوئیس آغاز شود، اما تشدید تحولات امنیتی در لبنان باعث شد شروع آن به تعویق بیفتد. با این حال، نشانه‌های جدید حاکی از آن است که دو طرف در تلاش‌اند هرچه سریع‌تر گفت‌وگوها را از سر بگیرند.

در روزهای اخیر، چندین کشور میانجی برای تسهیل آغاز مذاکرات وارد عمل شده‌اند. گزارش‌ها حاکی است که مقام‌های ارشد قطر و پاکستان رایزنی‌های فشرده‌ای با طرف‌های مختلف انجام داده‌اند.

شیخ محمد بن عبدالرحمن آل ثانی، نخست‌وزیر و وزیر خارجه قطر، در سفر به سوئیس با مقام‌های این کشور دیدار کرده و درباره فراهم شدن زمینه آغاز مذاکرات گفت‌وگو کرده است. همچنین انتظار می‌رود محسن نقوی، وزیر کشور پاکستان، نیز در چارچوب همین تلاش‌های دیپلماتیک به تهران سفر کند.

با وجود فضای نسبتا مثبت ایجادشده پس از امضای تفاهم‌نامه، منابع آگاه تاکید می‌کنند که هنوز چالش‌های مهمی پیش روی مذاکرات قرار دارد. موضوع برنامه هسته‌ای ایران، نحوه اجرای تعهدات، سازوکار راستی‌آزمایی و مسائل منطقه‌ای همچنان از مهم‌ترین محورهای اختلاف میان دو طرف به شمار می‌رود.

با این حال، حضور هم‌زمان مقام‌های ارشد ایرانی، آمریکایی و مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در سوئیس، نشان می‌دهد که تلاش‌ها برای آغاز مرحله فنی مذاکرات با جدیت ادامه دارد و طرفین امیدوارند از فرصت ۶۰ روزه پیش‌بینی‌شده برای دستیابی به پیشرفت‌های ملموس استفاده کنند.