یک مقاله مروری جدید نشان میدهد که رژیم کتوژنیک پرچربی و کمکربوهیدرات ممکن است روند پیر شدن مغز را آهسته و از آن در برابر بیماریهایی مانند آلزایمر و پارکینسون محافظت کند.
کمبود کربوهیدرات در رژیم کتوژنیک، وضعیتی مشابه گرسنگی ایجاد و بدن را وارد حالت سوختوسازی موسوم به «کتوز تغذیهای» میکند و آن را وادار میکند منبع اصلی انرژی خود را از گلوکز، به مولکولهایی موسوم به کتونها تغییر دهد. این به آن معنا است که بدن به جای کربوهیدراتها، چربی میسوزاند؛ فرایندی که ممکن است در برخی افراد باعث کاهش وزن شود.
اگرچه این رژیم برای برخی بیماریها مانند صرع مقاوم به درمان در کودکان نیز بهعنوان یک روش درمانی تجویز میشود، آثار دقیق محافظتی آن بر مغز همچنان نامشخص است.
در این مقاله مروری اخیر، پژوهشگران ۱۵ سال پژوهش درباره رژیم کتوژنیک را بررسی کردند تا مشخص کنند آیا این رژیم میتواند از مغز در برابر بیماریهای مخربی مانند آلزایمر، پارکینسون، اماس و «اسکلروز جانبی آمیوتروفیک» (ALS) محافظت کند یا خیر.
این [مقاله] مروری نشان میدهد که این رژیم ممکن است از طریق بهبود نحوه استفاده مغز از انرژی، راهی امیدوارکننده برای پیشگیری از بیماریهایی باشد که به مرور زمان به مغز آسیب میرسانند.
در حالی که سلولها به طور معمول برای تامین انرژی به گلوکز اتکا دارند، مغز افراد مبتلا به بیماریهای تحلیلبرنده عصبی، اغلب در استفاده موثر از این مولکولهای قندی با مشکل مواجه میشود.
Read More
This section contains relevant reference points, placed in (Inner related node field)
رژیم کتوژنیک کبد را به تولید کتونها وادار میکند، یعنی موادی که بهعنوان یک منبع جایگزین انرژی برای مغز عمل و تضمین میکنند افرادی که در معرض خطر بیماریهای تحلیلبرنده عصبی قرار دارند، سوخت کافی برای مغز خود دریافت کنند.
برخی پژوهشها نشان میدهند که این رژیم همچنین تعداد باکتریهای روده مرتبط با التهاب را کاهش میدهد. یکی از عوامل زمینهای مشترک در بیماریهایی مانند آلزایمر و پارکینسون، اختلال در عملکرد میتوکندریها، یعنی نیروگاههای سلولی مغز است که به تجمع مولکولهای زیانبار، التهاب و مرگ سلولهای عصبی منجر میشود.
پژوهشگران میگویند درمانهای کنونی به شکل کافی به از دست رفتن زمینهای سلولهای عصبی نمیپردازند. رژیم کتوژنیک ممکن است سامانه طبیعی پاکسازی سلولهای مرده در بدن را فعال کند و تجمع پروتئینهای سمی مرتبط با افت عملکرد مغز را کاهش دهد.
دانشمندان میگویند این رژیم ممکن است به بیماران مبتلا به آلزایمر و پارکینسون امکان دهد بدون بروز عوارض جانبی، بهبودهایی را در حافظه، سطح انرژی و کیفیت زندگی خود تجربه کنند.
آنها در این مقاله مروری جدید که در مجله «[تحقیقات] کاربردیسازی زوال عصبی» (Translational Neurodegeneration) منتشر شد، میگویند: «توانایی آن برای تاثیرگذاری بر مسیرهای زیستی مهم، از جمله عملکرد میتوکندری، تنش اکسایشی، فرایندهای التهاب عصبی و زیستانرژی سلولی، رژیم کتوژنیک را به یک رویکرد مهم غیردارویی تبدیل میکند.»
[توضیح: تحقیقات «کاربردیسازی» (Translational Research) اصطلاحا به پژوهشهایی گفته میشود که اکتشافات آزمایشگاهی را مستقیم به روشهای درمانی و بالینی برای بهبود سلامت بیماران تبدیل میکنند]
آنها میگویند پایبندی به یک رژیم کتوژنیک محدودکننده در میان افراد سالمند ممکن است چالشبرانگیز باشد.
برخی افراد نیز ممکن است در رژیم کتوژنیک دچار سردرد، خستگی، تهوع و سرگیجه شوند و این رژیم نیز مانند دیگر رژیمهای محدودکننده، معمولا در بریتانیا برای کاهش وزن توصیه نمیشود. سازمان ملی خدمات سلامت بریتانیا (NHS) در عوض، برنامه ۱۲ هفتهای خود را با عنوان «برنامه کاهش وزن سازمان ملی خدمات سلامت بریتانیا» ارائه میدهد که رویکردی جامعتر به رژیم غذایی، ورزش و عادتهای سالم دارد. هر فردی که به دنبال پیروی از رژیم کتوژنیک است، باید با پزشک عمومی یا کارشناس رسمی تغذیه مشورت کند.
پژوهشگران در این مقاله مروری جدید، توصیه کردند که برای ارزیابی ایمنی و کاربرد عملی رژیم کتوژنیک برای بیماران در محیطهای بالینی مطالعات بلندمدت بیشتری انجام شود.
آنها مینویسند: «پژوهشهای آینده باید شخصیسازی رژیم کتوژنیک را از طریق پروفایلسازی پیشرفته ژنتیکی و متابولیکی در اولویت قرار دهند، این اقدام امکان پیشبینی این را که کدام بیماران بیشترین احتمال بهرهمندی از این [رژیم غذایی] را دارند، فراهم میکند.»
«فناوریهای نوظهور مانند دستگاههای پوشیدنی برای شناسایی امضاهای زیستی، میتوانند پایش، پایبندی به رژیم و پیگیری نتایج را بهبود بخشند.»
© The Independent

