در شرایطی که مذاکرات صلح تهران و واشنگتن همچنان در بنبست قرار دارد و دونالد ترامپ تهدید کرده که برای جمهوری اسلامی فرصت زیادی باقی نمانده است، گزارشها از ارائه پیشنهاد اصلاحشده تهران به اسلامآباد بهعنوان میانجی، حکایت دارد.
خبرگزاری رویترز روز دوشنبه به نقل از منبع پاکستانی گزارش داد که پاکستان نسخهای بازنگریشده از پیشنهاد ایران برای پایان دادن به درگیری در خاورمیانه را به ایالات متحده منتقل کرده است.
این منبع در پاسخ به اینکه آیا برای کاهش اختلافات زمان بیشتری لازم خواهد بود، گفت: «وقت زیادی نداریم» و افزود که هر دو کشور «مدام خطقرمزها و خواستههایشان را تغییر میدهند».
دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا، هفته گذشته گفته بود آتشبس با جمهوری اسلامی ایرانــ که در اوایل آوریل برقرار شدــ «در آستانه فروپاشی» قرار دارد. اظهارات او پس از آن بود که پاسخ جمهوری اسلامی به پیشنهاد آمریکا برای پایان جنگ، نشان داد دو طرف همچنان در چندین موضوع اختلافهای عمیقی دارند.
از جمله موضوعاتی که مذاکرات را متوقف کردند، برنامه هستهای جمهوری اسلامی و کنترل تهران بر تنگه هرمز است. تهران خواستار پایان جنگ در تمام جبههها از جمله لبنان است و مذاکره درباره برنامه هستهای را هم پیش از «پایان دائمی درگیریها» رد کرده است. همچنین خواهان دریافت غرامت بابت خسارات جنگی، پایان محاصره دریایی آمریکا، تضمین توقف حملات بیشتر و از سرگیری فروش نفت ایران است که از نظر مذاکرهکنندگان آمریکایی خواستههایی بیشازحد و غیرمنطقی است.
Read More
This section contains relevant reference points, placed in (Inner related node field)
پس از انتشار گزارش رویترز، خبرگزاری تسنیم، وابسته به سپاه پاسداران هم به نقل از «یک منبع نزدیک به تیم مذاکرهکننده» جمهوری اسلامی، نوشت که تهران «جدیدترین متن خود را در ۱۴ بند به واسطه پاکستانی تحویل داد و میانجی پاکستانی آن را به آمریکاییها ارائه میکند.»
تسنیم در گزارش خود به نقل از این منبع نوشت: «آمریکاییها اخیرا در پاسخ به متن پیشین ایران که آن هم در ۱۴ بند ارائه شد، متنی ارسال کرده بودند. ایران نیز مجددا بر اساس روال چند وقت اخیر در تبادل پیام، متن خود را پس از انجام دادن اصلاحاتی، مجددا در ۱۴ بند به واسطه پاکستانی ارائه کرد. متن جدید ایران بر موضوع مذاکرات پایان جنگ و اقدامهای اعتمادساز طرف آمریکایی متمرکز است.»
پیشنهاد جمهوری اسلامی پس از آن ارائه میشود که وزیر کشور پاکستان، روز شنبه در تهران با مسعود پزشکیان، رئیسجمهوری ایران، دیدار کرد.
آمریکا هنوز به این خبر واکنشی نشان نداده، اما دونالد ترامپ پیش از این گفته بود پس از خواندن خط اول طرح پیشنهادی قبلی جمهوری اسلامی ایران، از آن خوشش نیامده و آن را کنار انداخته است.
در همین حال روز دوشنبه اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی، درباره مذاکرات تهران و واشنگتن گفت: «مذاکرات در این مرحله بر پایان جنگ متمرکز است و بنابراین ما از حقوق خودمان بر اساس معاهده منع گسترش تسلیحات هستهای عدول نخواهیم کرد.»
اظهارات بقایی در شرایطی است که دونالد ترامپ تاکید میکند پایان دادن به برنامه هستهای جمهوری اسلامی یکی از پیششرطهای دستیابی به هر توافقی برای پایان دادن به جنگ است.
رئیسجمهوری آمریکا در مصاحبهای با مجله فورچون (Fortune) که روز دوشنبه ۲۸ اردیبهشت منتشر شد، گفت که مقامهای جمهوری اسلامی برای امضای توافق با آمریکا بیتاباند. او تاکید کرد: «میتوانم به شما یک چیز بگویم: آنها برای امضای توافق میمیرند.»
ترامپ شامگاه یکشنبه هم اعلام کرد زمان برای جمهوری اسلامی بهسرعت در حال گذر است و اگر توافقی امضا نشود، چیزی برایشان باقی نخواهد ماند. رئیسجمهوری آمریکا چند تصویر و گرافیک با مضمون قدرت نظامی و فشار آمریکا علیه جمهوری اسلامی نیز منتشر کرد که در یکی از این تصاویر، یک پهپاد آمریکایی در حال هدف قرار دادن دو قایق با پرچم جمهوری اسلامی دیده میشد و روی آن نوشته بود: «خدانگهدار! قایقهای مثلا تندرو!»
ترامپ روی پس زمینهای با پرچم آمریکا هم نقشه ایران و کشورهای منطقه را منتشر کرد که در آن فلشهایی از کشورهای اطراف به سمت ایران نشانه میرود.
او عصر یکشنبه ۲۷ اردیبهشتماه در گفتگو با آکسیوس، به تهران هشدار داد که اگر پیشنهاد بهتری ارائه نکند، آمریکا آن را بسیار شدیدتر از قبل هدف قرار خواهد داد.
سیانان نیز در گزارش تازهای به نقل از یک منبع آگاه نوشت که دونالد ترامپ روز شنبه با اعضای ارشد تیم امنیت ملیاش دیدار کرده است تا درباره مسیر پیش رو در جنگ ایران گفتگو کند. به گفته این منبع، جیدی ونس، معاون رئیسجمهوری آمریکا، مارکو روبیو، وزیر خارجه، جان رتکلیف، رئیس سازمان سیا، و استیو ویتکاف، فرستاده ویژه آمریکا، در نشست برگزارشده در باشگاه گلف ترامپ در ویرجینیا حضور داشتند.
منابع آگاه به سیانان گفتند پنتاگون مجموعهای از طرحهای حمله نظامی، از جمله حملات هدفمند به تاسیسات انرژی و زیرساختی ایران، را آماده کرده است تا در صورت تایید ترامپ، اجرا شوند.
فاکسنیوز هم رسانه آمریکایی دیگری است که گزارش داد احتمال ازسرگیری جنگ با جمهوری اسلامی در حال افزایش است. این رسانه این احتمال را «ناشی از ناامیدی ترامپ از تاکتیکهای ایران و امتناع تهران از پذیرش خواسته او برای کنار گذاشتن جاهطلبیهای هستهای» دانست.
برخی مقامهای اطلاعاتی فعال در خاورمیانه که با این شبکه صحبت کردند، معتقدند ارزیابی غالب در ایران این است که ترامپ ممکن است بار دیگر به اقدام نظامی روی آورد و تهران اکنون عمدا راهبردی مبتنی بر فریب و تعلل را دنبال میکند تا با خرید زمان، هرگونه بازگشت احتمالی به درگیری را پیچیدهتر کند.
به باور این مقامهای اطلاعاتی، حکومت ایران تصور میکند میتواند روند تحولات را کُند و بحران را دستکم دو هفته دیگر طولانی کند تا ازسرگیری کارزار نظامی برای ترامپ، از نظر سیاسی و عملیاتی، دشوارتر شود.
