بعضی وقت‌ها رقابت‌ برای کسب کفش طلای جام جهانی به‌آرامی شکل می‌گیرد. بعضی وقت‌ها نیز از همان ابتدا یک گلزن بی‌رقیب یکه‌تاز می‌شود، اما در جام جهانی ۲۰۲۶ متفاوت است و رقابتی بی‌سابقه برای کسب کفش طلا وجود دارد؛ نبردی چهارجانبه میان کیلیان امباپه، ارلینگ هالند، لیونل مسی و هری کین که هر چهار نفر آماری ثبت کرده‌اند که در اغلب دوره‌های اخیر جام جهانی، به‌تنهایی برای فتح کفش طلا کافی بود.

دورقمی شدن تعداد گل‌ها در یک جام جهانی یکی از نادرترین دستاوردهای تاریخ فوتبال است. در نزدیک به یک قرن برگزاری این مسابقات، تنها شمار اندکی از بازیکنان موفق شدند در یک دوره ۱۰ گل یا بیشتر به ثمر برسانند، اما اکنون در جام جهانی ۲۰۲۶، چهار مهاجم به‌طور هم‌زمان در آستانه رسیدن به این مرز تاریخی قرار گرفته‌اند.

سرعت گلزنی به‌تنهایی نشان می‌دهد که با موردی استثنایی روبه‌رو هستیم. تا این لحظه (۱۰ ژوییه/۱۹ تیر) مسی و امباپه با هشت گل در صدر قرار دارند، هالند هفت گل زده‌ و هری کین نیز با شش گل در تعقیب آن‌ها است.

در بیشتر دوره‌های اخیر جام جهانی، همین آمار برای دستیابی به کفش طلا کافی بود. میروسلاو کلوزه در سال ۲۰۰۶ با پنج گل برنده این عنوان شد. توماس مولر نیز در سال ۲۰۱۰ با پنج گل و تنها به لطف برتری در تعداد پاس گل نسبت به دیه‌گو فورلان، وسلی اسنایدر و داوید ویا، کفش طلا را به دست آورد. حتی شش گل هری کین در سال ۲۰۱۸ و هشت گل امباپه در سال ۲۰۲۲ نیز آمارهایی استثنایی به شمار می‌رفتند، اما امسال، این اعداد تازه نقطه شروع رقابت‌اند.

سرویس جهانی بی‌بی‌سی در مقایسه‌ای تاریخی، ابعاد این اتفاق را روشن‌تر می‌کند. پیش از این، تنها هشت بازیکن توانسته بودند در یک دوره جام جهانی هشت گل یا بیشتر به ثمر برسانند: ژوست فونتن، شاندور کوچیش، گرد مولر، آدمیر، اوزه‌بیو، گی‌یرمو استابیله، رونالدو و کیلیان امباپه. اکنون مسی نیز به این فهرست پیوسته است.

این فهرست، تقریبا یک قرن تاریخ فوتبال را در بر می‌گیرد، اما حالا در سال ۲۰۲۶، دو بازیکن دیگر نیز هم‌زمان در آستانه پیوستن به مسی و امباپه در این جمع تاریخی قرار دارند. نرخ گلزنی، ثبات عملکرد و توزیع این درخشش میان تیم‌ها و سبک‌ متفاوت بازی‌ها، همگی باعث شده‌اند این رقابت برای کسب کفش طلا، واقعا کم‌سابقه به نظر برسد.

جزئیات نیز اهمیت فراوانی دارند. برنده کفش طلا ابتدا بر اساس تعداد گل‌ها مشخص می‌شود، سپس تعداد پاس گل ملاک قرار می‌گیرد و اگر باز هم تساوی برقرار باشد، بازیکنی که دقایق کمتری بازی کرده باشد، برنده خواهد شد. بنابراین هر گل، هر پاس گل و حتی هر دقیقه حضور در زمین می‌تواند سرنوشت این رقابت را تعیین کند.

کفش طلا چگونه تعیین می‌شود؟

کفش طلا به بازیکنی تعلق می‌گیرد که بیشترین گل را در طول مسابقات به ثمر رسانده باشد. اگر دو یا چند بازیکن در تعداد گل مساوی باشند، تعداد پاس گل تعیین‌کننده خواهد بود. اگر همچنان تساوی برقرار باشد، بازیکنی که دقایق کمتری بازی کرده باشد، برنده کفش طلا خواهد شد. کیلیان امباپه با هشت گل زده در جام جهانی ۲۰۲۲، مدافع عنوان قهرمانی این جایزه است.

مدعیان

کیلیان امباپه (فرانسه)

 آمار این بخش مربوط به پیش از بازی با مراکش است.

امباپه بار دیگر در سطحی خیره‌کننده ظاهر شده است. هفت گل، دو پاس گل و ۴۴۱ دقیقه حضور در زمین، به‌خوبی نشان‌دهنده نقش محوری او در ترکیب فرانسه است، اما جزئیات این آمارها حتی چشمگیرترند. او ۲۶ شوت زده که ۱۷ مورد آن‌ها در چارچوب بوده و نرخ تبدیل شوت به گلش به ۲۶.۹ درصد رسیده است.

امباپه هم در مرحله گروهی و هم در مرحله حذفی بار اصلی خط حمله فرانسه را بر دوش کشیده است؛ او چهار گل در مرحله گروهی و سه گل در مراحل حذفی به ثمر رسانده و از میان ۹ موقعیت مسلم گلزنی که برای او خلق شده، چهار مورد را به گل تبدیل کرده است؛ آماری که نشان می‌دهد تقریبا در تمام لحظات تعیین‌کننده بازی حضور موثر دارد.

ارلینگ هالند (نروژ)

آمار هالند دقیقا متعلق به یک مهاجم ایده‌آل برای جام جهانی است. این نخستین حضور ستاره نروژی در جام جهانی است، اما او همین حالا نیز در آستانه ثبت نامش در کتاب رکوردها قرار دارد. هفت گل در تنها ۳۶۰ دقیقه بازی و نرخ تبدیل شوت به گل ۳۸.۹ درصدی که بهترین آمار میان چهار مدعی است.

بهره‌وری او شگفت‌انگیز است. از ۱۸ شوت، ۱۲ ضربه در چارچوب بوده و او در ۱۱ موقعیت گلزنی مسلم خود، شش گل به ثمر رسانده است. نرخ تبدیل موقعیت‌های بزرگ او نیز ۵۴.۵ درصد است.

گل‌های هالند به‌طور متوازن تقسیم شده‌اند؛ چهار گل در مرحله گروهی و سه گل در مرحله حذفی. شاخص گل موردانتظار او ۴.۳ است؛ یعنی بسیار فراتر از انتظارات آماری گل‌ زده است که این معمولا فقط در مهاجمان فوق‌العاده تمام‌کننده دیده می‌شود.

اگرچه او پاس گل چندانی برای استفاده در معیارهای تعیین‌کننده ندارد، میانگین فوق‌العاده گل به ازای هر دقیقه بازی و سلطه‌اش در محوطه جریمه او را به یکی از جدی‌ترین مدعیان فتح کفش طلا تبدیل کرده است.

لیونل مسی (آرژانتین)

هشت گل مسی حاصل سبک متفاوتی از بازی است؛ ترکیبی از تاثیرگذاری، زمان‌بندی و کنترل بازی. او تنها ۴۱۰ دقیقه بازی کرده که دومین زمان کمتر در میان چهار مدعی است و اگر رقابت فشرده‌تر شود، می‌تواند تعیین‌کننده باشد.

تعداد شوت‌های او بسیار بالا است: ۲۹ شوت که ۱۷ تای آن‌ها در چارچوب بودند و نرخ تبدیل شوت به گل او ۲۷.۶ درصد است.

مسی نسبت به سایر مدعیان موقعیت‌های گلزنی مسلم کمتری داشت‌ــ تنها شش موقعیت که دو مورد را به گل تبدیل کرد‌ــ اما همچنان در تمام‌کنندگی فوق‌العاده عمل می‌کند. شش گل او در مرحله گروهی و دو گل دیگر در مرحله حذفی به ثمر رسیده‌اند.

شاخص گل موردانتظار او ۵.۰۲ است، در حالی که هشت گل زده است که بار دیگر نشان می‌دهد همچنان فراتر از انتظارات آماری ظاهر می‌شود. مسی پیش‌تر در جام جهانی ۲۰۲۲ یکی از درخشان‌ترین روندهای گلزنی تاریخ این رقابت‌ها را رقم زده بود و امسال نیز در مسیر ثبت شاهکاری دیگر قرار دارد.

هری کین (انگلستان)

مهم‌ترین ویژگی هری کین ثبات او است. شش گل، یک پاس گل و ۴۴۳ دقیقه بازی، پایه‌ای مستحکم برای رقابت او ایجاد کرده، اما کیفیت تمام‌کنندگی‌اش حتی از این هم چشمگیرتر است.

او ۱۹ شوت زده که ۱۰ مورد آن‌ها در چارچوب بودند و نرخ تبدیل شوت به گلش ۳۱.۶ درصد است. هر دو پنالتی خود را هم به گل تبدیل کرده که همین موضوع بعد دیگری به عملکرد او بخشیده است. نرخ تبدیل موقعیت‌های مسلم گلزنی او ۵۷.۱ درصد است که بهترین آمار در میان هر چهار مدعی است.

کین گل‌هایش را به‌طور مساوی میان دو مرحله مسابقات تقسیم کرده است؛ سه گل در مرحله گروهی و سه گل در مرحله حذفی. شاخص گل موردانتظار او تنها ۳.۴ است که نشان می‌دهد او نیز مانند سایر مدعیان، بسیار فراتر از انتظار آماری گل زده است.

در صورت کشیده شدن رقابت به معیار پاس گل، توانایی کین در خلق موقعیت برای هم‌تیمی‌هایش می‌تواند برگ برنده او باشد. او در جام جهانی ۲۰۱۸ با شش گل، کفش طلا را به دست آورد و اکنون در تلاش است آن رکورد را تکرار یا حتی از آن عبور کند.