شنبه یکم فروردین در افغانستان برابر است با جشن سنتی نوروز، اما پنج سال پیاپی است که نوروز از تقویم ملی افغانستان (تحت حاکمیت طالبان) حذف شده است، با این حال مردم در خانه‌ها و در تفرجگاه‌ها این روز را گرامی می‌دارند. 

این در حالی است که امسال جشن نوروز مصادف است با عید سعید فطر در افغانستان. در افغانستان بیشتر مردم با گستردن سفره هفت‌سین، پختن سمنک (سمنو)، دید و بازدید از اقوام و عزیزانشان و رفتن به تفرجگاه‌ها این روز را جشن می‌گیرند. 

پیش از حاکمیت طالبان در افغانستان، در نخستین روز سال نو مراسم مشهور «جهنده بالا» برای برافراشتن پرچم در روضه (باغ) سخی در شهر مزارشریف برگزار می‌شد، اما اکنون طالبان اجازه برگزاری این مراسم را نمی‌دهند. 

تا پیش از روی کار آمدن مجدد طالبان، این مراسم مستقیم از شبکه‌های تلویزیونی پخش می‌شد و بسیاری از مردم نیز از شهرهای مختلف به مزارشریف می‌رفتند و تقریبا هزاران نفر این مراسم را از نزدیک تماشا می‌کردند، اما امسال حضور مردم در استان بلخ کم‌رنگ بود. 

محمد رضا از استان بلخ به ایندیپندنت فارسی گفت که نیروهای مسلح طالبان در نزدیکی روضه سخی و صحن این روضه حضور دارند و به همین خاطر مردم برای تجلیل از نوروز به این مکان نمی‌روند. 

او افزود: «تا وقتی طالبان نبودند، تجلیل از نوروز در بلخ خیلی پر رنگ بود. ما در سال نو همیشه از ولایت‌های (استان‌های) دیگر افغانستان مهمان داشتیم، اما حالا طالبان اجازه برگزاری مراسم جهنده بالا را نمی‌دهند. طالبان مخالف تجلیل از نوروز هستند.» 

افزون بر بلخ، مراسم جهنده بالا در زیارتگاه «کارته سخی» کابل هم برگزار می‌شد، اما طالبان این را هم ممنوع کرده‌اند. 

با اینکه طالبان تجلیل از نوروز را «ممنوع» کرده‌اند و بر جلوگیری از تجلیل آن تاکید دارند، و با زور اسلحه و سرکوب اجازه نمی‌دهند نمادهای نوروز در شهرها به نمایش گذاشته شود، اما مردم در خانه‌هایشان نوروز را جشن می‌گیرند. 

در شبکه‌های اجتماعی بسیاری از کاربران عکس و ویدیوهای مرتبط با تجلیل از نوروز را منتشر کرده‌ و نشان داده‌اند که مخالف تفکر طالبانی‌اند. 

عارفه محمدی ۳۵ ساله، یکی از زنان هرات است که برای گرامی‌داشت جشن نوروز با خانواده‌اش به شهرستان «کرخ» رفته است. او تاکید می‌کند که طالبان نباید مانع تجلیل از نوروز شوند و این جشن کهن است و پیش از ظهور اسلام از آن تجلیل می‌شده است. 

او به ایندیپندنت فارسی گفت: «امسال خیلی خوشحالم که نوروز و روز عید فطر برابر شده است و این خوشی مرا زیادتر کرده است. ما همیشه در روزهای نوروز برای تفریح به بیرون شهر می‌رویم و همگی اقوام نزدیک ما جمع می‌شوند و با پختن غذاهای متنوع و همچنین شادی و سرور نوروز را سپری می‌کنیم.» 

خانم محمدی می‌گوید، تا پیش از بازگشت طالبان، زنان و دختران  می‌توانستند آزادانه به مراکز تفریحی شهری، از جمله شهرک‌های بازی، بروند، اما اکنون طالبان حضور آنان در شهرک‌های بازی را ممنوع کرده‌اند. او تصریح کرد که هیچ فرد یا گروهی نمی‌تواند شهروندان را از تجلیل نوروز منع کند. 

در طول بیش از چهار سال حاکمیت مجدد طالبان در افغانستان، میزان فقر و گرسنگی افزایش یافته و همین باعث شده خانواده‌های فقیر نتوانند از جشن نوروز به شکلی که می‌خواهند تجلیل کنند. 

افغانستان بخشی از حوزه تمدنی نوروز به شمار می‌رود و پیشینه جشن نوروز در آن به دوران پیش از اسلام بازمی‌گردد. طالبان در دوران نخست حاکمیتشان در نیمه دوم دهه ۹۰ میلادی نیز با برگزاری مراسم نوروز مخالفت می‌کردند. 

اما در نظام جمهوریت و پس از سقوط رژیم طالبان، علاقه به تجلیل از نوروز در افغانستان افزایش یافت. در آن زمان، هنگام نوروز، تلویزیون‌های خصوصی برنامه‌های ویژه موسیقی و تفریحی پخش می‌کردند، برنامه‌هایی که علاقه مردم به تجلیل از نوروز را افزایش می‌داد. 

اما اکنون طالبان پخش هر نوع موسیقی و رقص از تلویزیون‌های داخلی افغانستان را ممنوع کرده‌اند و آنها حتی اجازه ندارند نامی از جشن نوروز ببرند.