چرا درمان‌های خانگی سرماخوردگی برای بعضی‌ها موثرتر است؟ نقش ژنتیک و مغز

متخصصان می‌گویند برخی درمان‌های خانگی مانند عسل و لیمو یا نعنا می‌توانند سرفه را کاهش دهند، اما میزان تأثیر آن‌ها در افراد مختلف متفاوت است

عکس تزیینی‌ــ تصویری از پیاز برش‌خورده کنار تصویر زنی در حال سرفه‌ کردن‌ــ AI Generated - Pexels

برخی درمان‌های خانگی می‌توانند سرفه ناشی از سرماخوردگی را تسکین دهند، اما میزان اثر آن‌ها از فردی به فرد دیگر متفاوت است. متخصصان می‌گویند تفاوت‌های ژنتیکی و نحوهٔ واکنش مغز و دستگاه عصبی به درمان ممکن است توضیح دهند که چرا بعضی روش‌ها برای برخی افراد یا اعضای یک خانواده موثرترند.

توصیه‌های مربوط به درمان سرفه و سرماخوردگی اغلب از نسلی به نسل دیگر منتقل می‌شوند. آلین موریس، رئیس بخش پزشکی تنفسی دانشکده پزشکی هال یورک، به سرویس جهانی بی‌بی‌سی، می‌گوید هم زمینهٔ مساعد برای سرفه‌ کردن و هم نحوه پاسخ بدن به برخی درمان‌ها می‌تواند ارثی باشد. برای نمونه، اگر منتول، ترکیب خنک‌کننده‌ای که به‌طور طبیعی در نعنا یافت می‌شود، در خانواده‌ای سرفه را تسکین دهد، احتمال دارد فرزندان آن خانواده نیز به قرص مکیدنی یا منتول استنشاقی پاسخ مشابهی بدهند.

نحوه واکنش مغز و دستگاه عصبی نیز می‌تواند بر نتیجهٔ درمان اثر بگذارد. دبورا پاویس، زن ۶۲ ساله‌ای که در وقت ناهار بر دانش‌آموزان یک مدرسه نظارت می‌کند، به بی‌بی‌سی گفت که هنگام سرفه، پیاز خردشده را در کیسه‌های پلاستیکی می‌ریزد، پاهایش را داخل کیسه‌ها می‌گذارد و روی آن‌ها جوراب می‌پوشد. او این کار را شب تا صبح انجام می‌دهد و می‌گوید دخترش نیز استفاده از همین روش را آغاز کرده است. پاویس می‌گوید: «می‌دانم جواب می‌دهد. نمی‌دانم توضیح علمی‌اش چیست، ولی سرفه را بند می‌آورد.»

موریس دراین‌باره‌ توضیح می‌دهد که رواج بعضی درمان‌ها در خانواده‌ها می‌تواند دلیلی ژنتیکی داشته باشد. او می‌گوید: «افراد مختلف به این مواد و روش‌های درمانی پاسخ‌های متفاوتی می‌دهند. هم استعداد سرفه‌ کردن و هم اینکه سرفه فرد با برخی درمان‌ها تسکین پیدا کند، می‌تواند ارثی باشد. اگر در خانواده‌ای از قدیم می‌گویند ما منتول استفاده می‌کنیم و خیلی خوب جواب می‌دهد، احتمال دارد فرزندان آن خانواده هم به همان قرص مکیدنی یا به منتول استنشاقی پاسخ بدهند.»

 موریس این احتمال را مطرح می‌کند که بوی پیاز هم در تجربه پاویس و خانواده‌اش، چنین نقشی داشته باشد و احساسی را که از سرفه دارند، تغییر دهد.

Read More

This section contains relevant reference points, placed in (Inner related node field)

بر اساس «پیمایش آنفلوانزای بریتانیا» (UK Flu Survey)، ۴۷ درصد افراد به‌ دلیل علائم شبیه آنفلوانزا مدتی از کار یا مدرسه غیبت می‌کنند و بیشتر این افراد خود را در خانه درمان می‌کنند. 

نخستین پیشنهاد موریس برای تسکین سرفه، مخلوط‌ کردن مقداری عسل و آب لیموی تازه با آب داغ است. به گفتهٔ او، این ترکیب روی مخاط گلو لایه‌ای ایجاد می‌کند و تحریک گیرنده‌هایی را که احساس قلقلک در گلو و سرفه را به‌دنبال دارند، کاهش می‌دهد. او این خاصیت را «اثر نرم‌کننده و محافظ مخاط» می‌نامد و می‌گوید به همین دلیل بیشتر داروهای بدون نسخه سرفه به شکل شربت عرضه می‌شوند.

موریس می‌گوید پژوهشی که سال‌ها پیش انجام داد نشان می‌دهد که منتول دفعات سرفه را کاهش می‌دهد و این اثر هم با استنشاق و هم با مصرف قرص مکیدنی حاوی آن دیده می‌شود.

شرکت جیکمنز (Jakemans) در نزدیکی بوستون انگلستان از سال ۱۹۰۷ قرص مکیدنی تولید می‌کند. کارکنان کارخانه در فصل پاییز روزانه حدود سه میلیون قرص مکیدنی تولید می‌کنند و بوی نعنا و بادیان حتی بیرون کارخانه نیز به مشام می‌رسد. ایدن کلی، مدیر فروش شرکت، می‌گوید این قرص‌ها می‌توانند خارش گلو را تسکین دهند. او در پاسخ به پرسش بی‌بی‌سی دربارهٔ اثر دارونمایی این محصولات، به تجربهٔ شخصی‌ خود اشاره می‌کند و می‌گوید چون حین کارش زیاد حرف می‌زند، با مصرف آن‌ها احساس تسکین می‌کند.

درمان‌های خانگی چگونه بر محصولات دارویی اثر گذاشته‌اند؟

برخی محصولات دارویی نیز از عادت‌های رایج در درمان خانگی الهام گرفته‌اند. برای مثال شرکت رکیت (Reckitt)، لم‌سیپ (Lemsip) را تولید می‌کند که حاوی پاراستامول و فنیل‌افرین، داروی رفع گرفتگی بینی، است.

مارک ریپلی، معاون ارشد تحقیق و توسعه شرکت، می‌گوید لم‌سیپ در دههٔ ۱۹۶۰ به‌ صورت نوشیدنی گرم با طعم لیمو برای تسکین علائم سرماخوردگی و آنفلوانزا عرضه شد. ایده این بود که مصرف دارو با عادت نوشیدن چای یا شیرکاکائوی گرم هنگام بیماری ترکیب شود.

به گفتهٔ ریپلی، لیمو، عسل، زنجبیل و انگورفرنگی سیاه از طعم‌هایی‌اند که مردم اغلب با درمان‌های خانگی مرتبط می‌دانند.

بیشتر از بهداشت و درمان