پژوهشها نشان میدهند زنان بیش از دو برابر مردان به میگرن مبتلا میشوند و نوسانهای هورمونی ممکن است یکی از دلایل اصلی این تفاوت باشد. با این حال، تأثیر هورمونها بر میگرن در افراد مختلف یکسان نیست و حتی ممکن است در دورههای متفاوت زندگی تغییر کند.
به نوشتهٔ مایندبادیگرین، آمارهای جهانی نشان میدهند ۲۰.۷ درصد زنان و ۹.۷ درصد مردان به میگرن دچارند. حملات میگرنی در زنان معمولاً شدیدتر، طولانیتر و پرتکرارتر است. این در حالی است که این تفاوت تا پیش از بلوغ وجود ندارد.
اندرو چارلز، استاد مطالعات میگرن و سردرد در دانشکدهٔ پزشکی دانشگاه کالیفرنیا در لسآنجلس، میگوید شیوع میگرن در دختران و پسران تا دوران نوجوانی تقریباً برابر است، اما با آغاز تغییرات هورمونی بلوغ، میزان ابتلا در دختران بهشدت افزایش مییابد. این وضعیت در سالهای باروری ادامه پیدا میکند، هرچند برخی زنان پس از یائسگی بهبود مییابند.
فرح خان، متخصص مغز و اعصاب در گروه پزشکی نورثوسترن، توضیح میدهد که تأثیر هورمونها بر میگرن صرفاً به افزایش یک هورمون محدود نمیشود، بلکه ترکیب استروژن و پروژسترون و نوسان سطح این دو هورمون میتواند محرک مهمتری باشد.
زنانی که چرخهٔ قاعدگی منظمی دارند، گاهی متوجه میشوند حملات میگرنی در زمان مشخصی از ماه رخ میدهد. پزشکان در صورت مشاهدهٔ چنین الگویی، ممکن است این حملات را «میگرن قاعدگی» تشخیص دهند.
به گفتهٔ چارلز، در این موارد میتوان از درمانهای پیشگیرانهٔ کوتاهمدت استفاده کرد؛ یعنی بیمار بهجای مصرف روزانهٔ دارو، در روزهایی که احتمال حمله بیشتر است، داروی پیشگیریکننده مصرف کند.
این روش برای زنانی که چرخهٔ قاعدگی نامنظم دارند دشوارتر است، زیرا پیشبینی زمان تغییرات هورمونی و حملات میگرنی آسان نیست.
چرا قرصهای ضدبارداری گاهی میگرن را تشدید میکنند؟
قرصهای ضدبارداری هورمونی ممکن است در برخی زنان حملات میگرنی را کاهش دهند و در برخی دیگر باعث افزایش شدت و تعداد حملات شوند.
نویسندهٔ مایندبادیگرین میگوید در دوران دانشگاه، همزمان با تشخیص کیست تخمدان، دچار میگرن شد. او برای تنظیم چرخهٔ قاعدگی نامنظمش، مصرف قرص ضدبارداری حاوی استروژن را آغاز کرد، اما پس از حدود یک هفته، حملات میگرنیاش بهشدت افزایش پیدا کرد.
او تلاش کرد عوامل محرک میگرن مانند استرس، نشستن طولانیمدت پشت میز و ورزشهای سنگین را به حداقل برساند، اما بهبودی حاصل نشد و سرانجام پس از دو ماه، مصرف قرص را متوقف کرد. شدت میگرنهایش بلافاصله پس از قطع دارو به سطح پیشین بازگشت.
به گفتهٔ خان، قرصهای ضدبارداری ممکن است با ثابت نگه داشتن سطح هورمونها، نوسانهایی را کاهش دهند که در برخی زنان محرک میگرناند. برای مثال، افت استروژن پیش از قاعدگی یا افزایش این هورمون پیش از تخمکگذاری ممکن است باعث بروز حمله شود.
با این حال، این داروها معمولاً نخستین گزینهٔ درمانی نیستند، مگر اینکه نقش تغییرات هورمونی در ایجاد میگرن بهوضوح مشخص شده باشد.
عواملی مانند استرس، خواب، ورزش و تغذیه نیز بر هورمونها و میگرن تأثیر میگذارند. این عوامل در طول زندگی تغییر میکنند و درمانی که در دورهای مؤثر بوده، ممکن است بعدها همان نتیجه را نداشته باشد.
ارتباط استروژن، استرس و میگرن
تالی بارام، استاد مغز و اعصاب در دانشگاه کالیفرنیا در ارواین، معتقد است ارتباط استروژن و میگرن ممکن است تا حدی به تأثیر این هورمون بر حساسیت مغز به استرس مربوط باشد.
او در پژوهشی روی موشها دریافت که سطح بالای استروژن مغز را وارد وضعیتی انعطافپذیرتر میکند که احتمال تأثیرپذیری از استرس افزایش مییابد. در مقابل، موشهای ماده در مرحلهای که سطح استروژن پایینتری داشتند، مقاومت بیشتری در برابر استرس نشان دادند.
از آنجا که استرس یکی از محرکهای شناختهشدهٔ میگرن است، این یافتهها ممکن است به توضیح ارتباط میان تغییرات هورمونی و حملات میگرنی کمک کنند.
Read More
This section contains relevant reference points, placed in (Inner related node field)
راهکارهای کنترل میگرن مرتبط با هورمونها
متخصصان چند روش برای شناسایی محرکها و مدیریت حملات میگرنی پیشنهاد میکنند.
ثبت علائم و چرخهٔ قاعدگی: یادداشت زمان حملات، شدت و مدت درد، علائم همراه و وضعیت چرخهٔ قاعدگی میتواند به شناسایی ارتباط احتمالی میان تغییرات هورمونی و میگرن کمک کند.
مصرف منیزیم: چارلز میگوید از میان مکملهایی که برای میگرن استفاده میشوند، منیزیم را بهویژه برای موارد مرتبط با هورمونها مؤثر میداند. مکملهایی مانند کوآنزیم کیوتن (CoQ10) و ریبوفلاوین نیز تجویز میشوند.
پیشگیری کوتاهمدت: زنانی که حملات میگرنی آنها در زمان مشخصی از ماه اتفاق میافتد، میتوانند با مشورت پزشک از داروهای پیشگیرانه استفاده کنند. این درمان معمولاً مصرف دارو در پنج تا هفت روز پیش از قاعدگی یا تخمکگذاری است.
بررسی روشهای ضدبارداری هورمونی: زنانی که چرخهٔ قاعدگی نامنظم دارند میتوانند دربارهٔ استفاده از قرصهای ضدبارداری برای تنظیم سطح هورمونها با پزشک مشورت کنند. با این حال، واکنش افراد به این داروها متفاوت است و مصرف آنها ممکن است تأثیرهای مختلفی بر بدن داشته باشد.

