ماموران اجرای احکام دادگستری ترکیه یک فروند بوئینگ ۷۳۷ شرکت هواپیمایی کاسپین را در فرودگاه استانبول توقیف کردند، درست زمانی که مسافران سوار هواپیما شده بودند و پرواز برای بازگشت به ایران آماده میشد. ماموران مسافران و خدمه را پیاده کردند و هواپیما با شماره ثبت EP-KPB در فرودگاه ماند. این رویداد در یکی از معدود مسیرهای پروازی برقرار ایران رخ داد. مسیری که گزارش تازهای نیز از احتمال توقف کامل پرواز شرکتهای ایرانی در آن از اوایل اکتبر حکایت دارد.
به گزارش خبرگزاری آناتولی و خبرگزاری دمیرورن ترکیه، توقیف با حکم قضایی و در پی شکایت یک شرکت خدمات هوانوردی انجام شد که میگوید کاسپین حدود سه میلیون یورو به آن شرکت بدهکار است. شرکت کاسپین در واکنش، ماجرا را «موضوعی اداری» خواند و اعلام کرد برای رفع محدودیت پیگیری حقوقی میکند.
زمان توقیف، در میانه محدود شدن ارتباط هوایی و مالی جمهوری اسلامی با ترکیه، پرسشهایی درباره پیامدهای تحریمهای آمریکا ایجاد کرده است، زیرا دولت رجب طیب اردوغان، همزمان فشار بر شبکه مالی مرتبط با نظام ایران را نیز افزایش داده است. در آخرین مورد، نهاد ناظر بانکی این کشور مجوز فعالیت شعبه بانک ملت ایران در استانبول را لغو کرد. لغو مجوز، پس از تحریم یک بانک سرمایهگذاری ترکیهای و شرکتهای وابسته به آن از سوی وزارت خزانهداری آمریکا رخ داد.
واشنگتن همچنین اعلام کرده بود ترکیه و عمان پس از گفتوگو با آمریکا، پروازهای ماهان را متوقف میکنند. کنار هم قرار گرفتن این تصمیمها نشان میدهد فعالیت شرکتهای ایرانی در ترکیه، از بانکداری تا خدمات هوانوردی، بسیار دشوارتر از قبل شده است.
همزمان، رسانه ترکیهتودی روز دوشنبه به نقل از دو منبع آگاه گزارش داد که انتظار میرود همه پروازهای شرکتهای ایرانی به ترکیه از اوایل اکتبر لغو شوند. مقامهای ترکیه هنوز چنین تصمیمی را رسما اعلام نکردهاند، اما پروازهای ماهان به این کشور پیشتر متوقف شده است. در دو هفته گذشته نیز دهها پرواز رفتوبرگشت دیگر میان ایران و ترکیه لغو شده یا با تاخیرهایی از چند ساعت تا چند روز انجام شدهاند. گزارشهایی هم از خودداری برخی فرودگاههای ترکیه از ارائه خدمات به این پروازها منتشر شده است. اگر پروازهای باقیمانده نیز در روزهای آینده متوقف شوند، اصلیترین راه خروج هوایی شهروندان از ایران و دسترسی مسافران به پروازهای بعدی از استانبول از میان خواهد رفت.
مسیرهای باقیمانده در روزهای اخیر نیز ثابت نماندهاند. رویترز گزارش داد از جمعه سوم مهر، اربیل و سلیمانیه نیز پروازهای شرکتهای ایرانی را متوقف کردند. همچنین بغداد و نجف پیش از آن از دسترس این شرکتها خارج شده بودند.
اگرچه دولت عراق اعلام کرده است که در حال مذاکره با آمریکا برای دریافت معافیتی محدود در مسیر نجف است، اما در صورت موافقت با همین معافیت نیز تنها قرار است به هواپیمایی عراق اجازه داده شود تا برای یک ماه زائران را میان ایران و نجف جابهجا کند.
بررسی برنامه پروازهای فرودگاه بینالمللی امام در روز سهشنبه ۷ مهر نشان میدهد که پروازهای ثبتشده از تهران تنها به مقاصدی در ترکیه، ارمنستان، چین و ویتنام انجام میشوند و پروازی به دیگر کشورهای منطقه و جهان در برنامه این فرودگاه دیده نمیشود. در چنین شرایطی، توقف احتمالی پروازهای ترکیه بخش بزرگی از گزینههای باقیمانده مسافران را نیز از میان خواهد برد.
Read More
This section contains relevant reference points, placed in (Inner related node field)
آثار توقف پروازها از سفر مسافران فراتر رفته است. عبدالمهدی اسدی، از فعالان صنف تلفن همراه ایران، میگوید بیش از ۹۰ درصد گوشیهای مورد نیاز کشور از راه هوایی وارد میشوند و توقف پروازهای عمان، مسیر انتقال کالا از دبی به عمان و سپس ایران را مختل کرده است. به گفته او، واردکنندگان اکنون برای حمل محمولههایشان با مشکل روبهرو هستند. بسته شدن هر مسیر هوایی، علاوه بر لغو بلیت مسافران، میتواند تامین کالاهایی را نیز که به حمل سریع وابستهاند دشوارتر کند.
در سطح سیاسی، پس از تهدید نظامی محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی جمهوری اسلامی علیه فرودگاههای کشورهای محدودکننده پروازهای ایران، محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی، امروز سهشنبه بار دیگر درباره «ناامن شدن زیرساختهای منطقه در صورت تامین نشدن امنیت جمهوری اسلامی» هشدار داد.
وزارت خزانهداری آمریکا میگوید تحریمهای هوایی اخیر، پیشینه استفاده سپاه پاسداران از شبکه پروازهای غیرنظامی را هدف گرفتهاند. این وزارتخانه پیشتر هواپیمایی ماهان را به جابهجایی نیروهای نیروی قدس، سلاح، تجهیزات و پول برای عملیات منطقهای سپاه و حمایت از حزبالله و دیگر گروههای مسلح متهم کرده بود. در بسته تحریمی شهریورماه نیز واشینگتن اعلام کرد شبکههای مرتبط با ماهان در انتقال قطعات پهپاد و تجهیزات به ایران نقش داشتهاند.
اکنون فشار بر همین شبکه، پروازهای مسافری و حمل کالا را نیز محدود کرده است. مقامهای جمهوری اسلامی همچنان کشورهای منطقه را تهدید میکنند، اما مسافران عادی با لغو بلیت، سرگردانی در فرودگاهها و سفرهای طولانیتر و پرهزینهتر روبهرو هستند.
