یک مقام ارشد در وزارت ورزش و جوانان روز سه‌شنبه ۱۶ تیرماه در گفتگو با خبرنگار ایندیپندنت فارسی، از تصمیم‌هایی خبر داد که نشان می‌دهد نگرانی نهادهای امنیتی از احتمال ازسرگیری جنگ با آمریکا و اسرائیل، اکنون به مدیریت فوتبال ایران نیز کشیده شده است.

به گفته این منبع، مقام‌های امنیتی از جمله سازمان اطلاعات سپاه پاسداران، در تصمیمی محرمانه و بدون ابلاغ رسمی، فدراسیون فوتبال و مدیران باشگاه‌های لیگ برتر را از جذب سرمربی خارجی منع کرده‌اند و هم‌زمان با کاهش سهمیه بازیکنان خارجی، تلاش دارند وابستگی تیم‌ها را به نیروهای غیرایرانی به حداقل برسانند.

مقام ارشد وزارت ورزش و جوانان که نخواست نامش فاش شود، به ایندیپندنت فارسی گفت این تصمیم نه بر پایه ملاحظات فنی یا اقتصادی، بلکه بر اساس براوردهای امنیتی اتخاذ شده است. به گفته او، نهادهای امنیتی معتقدند احتمال آغاز دوباره درگیری نظامی در ماه‌های آینده وجود دارد و در چنین شرایطی، حضور سرمربیان خارجی می‌تواند بار دیگر لیگ فوتبال ایران را با بحران مواجه کند.

به همین دلیل مدیران باشگاه پرسپولیس با وجود دستیابی به توافق نهایی با دراگان اسکوچیچ، سرمربی موفق و قهرمان دو فصل قبل لیگ برتر با تراکتور، از امضای قرارداد نهایی خودداری کردند و در نهایت مهدی تارتار را که تاکنون سابقه هدایت هیچ‌یک از تیم‌های پرهوادار ایران یا کسب افتخاری قابل‌توجه در لیگ برتر را در کارنامه ندارد، از میان گزینه‌های داخلی به‌عنوان سرمربی جدید برگزیدند. به گفته این منابع، تمدید قرارداد با سهراب بختیاری‌زاده در استقلال و محمد ربیعی در تراکتور نیز در همین چارچوب و با هدف کاهش وابستگی باشگاه‌ها به سرمربیان خارجی انجام شده است.

مقام مطلع در وزارت ورزش و جوانان همچنین توضیح داد که تجربه فصل گذشته در اتخاذ این سیاست نقش تعیین‌کننده‌ای داشت. با آغاز جنگ، تمامی مربیان خارجی حاضر در فوتبال ایران، از جمله دراگان اسکوچیچ در تراکتور، اوسمار ویرا در پرسپولیس و ریکاردو ساپینتو در استقلال، از ایران رفتند و بخش قابل‌توجهی از بازیکنان خارجی نیز قراردادهایشان را فسخ کردند یا دیگر حاضر به بازگشت نشدند. در نتیجه، ادامه مسابقات لیگ برتر با اختلال جدی روبه‌رو شد و مقام‌های امنیتی اکنون می‌کوشند از تکرار آن تجربه جلوگیری کنند.

به گفته این منبع، در جلسات محرمانه‌ای که طی هفته‌های اخیر با مدیران فدراسیون فوتبال و اعضای هیأت‌رئیسه برگزار شد، تاکید شده است که باشگاه‌ها تا حد امکان از استخدام سرمربی خارجی خودداری کنند. حتی درباره بازیکنان خارجی نیز اگرچه ممنوعیت مطلقی وجود ندارد، به مدیران باشگاه‌ها توصیه شده است بازیکنان کلیدی خود را از میان خارجی‌ها انتخاب نکنند و ترکیب تیم را به گونه‌ای ببندند که در صورت خروج احتمالی چند بازیکن، ساختار فنی تیم از هم نپاشد.

این مقام وزارت ورزش گفت: «برداشت نهادهای امنیتی این است که پس از کاهش سهمیه خارجی از هشت به چهار بازیکن، اگر چهار بازیکن خارجی در هر تیم نیز ایران را ترک کنند، هرچند آن باشگاه آسیب می‌بیند، همچنان امکان ادامه مسابقات وجود دارد، اما اگر سرمربی خارجی در میانه فصل ناگهان ایران را ترک کند، عملا مدیریت فنی تیم از هم می‌پاشد و بحران به‌مراتب بزرگ‌تری ایجاد می‌شود.»

چنین تصمیمی در شرایطی اتخاذ می‌شود که طی یک دهه گذشته، تقریبا تمام موفقیت‌های مهم فوتبال باشگاهی ایران با هدایت مربیان خارجی به دست آمده است. پرسپولیس با برانکو ایوانکوویچ و سپس اوسمار ویرا قهرمان لیگ برتر شد، تراکتور با هدایت دراگان اسکوچیچ نخستین قهرمانی تاریخ خود را جشن گرفت و استقلال نیز با ریکاردو ساپینتو پس از سال‌ها ناکامی مطلق، توانست دوباره در صدر جدول لیگ نیمه‌کاره فصل قبل قرار بگیرد و سهمیه حضور در لیگ نخبگان آسیا را به دست آورد. بسیاری از کارشناسان فوتبال معتقدند حضور مربیان خارجی، علاوه بر نتایج ورزشی، به انتقال دانش فنی، تغییر شیوه‌های تمرین و نزدیک‌تر شدن فوتبال ایران به استانداردهای روز جهان کمک کرده است.

در مقابل، تیم ملی فوتبال ایران طی سال‌های اخیر با هدایت امیر قلعه‌نویی، تنها سرمربی ایرانی حاضر در بالاترین سطح فوتبال کشور، نتوانست انتظارات را براورده کند. تیم ایران در جام جهانی ۲۰۲۶ که برای نخستین بار با حضور ۴۸ تیم برگزار شد، با وجود افزایش تعداد سهمیه‌های آسیا، نتوانست از مرحله حذفی و گروهی نسبتا آسان عبور کند و بار دیگر بدون ثبت دستاوردی قابل‌توجه از رقابت‌ها کنار رفت. عملکرد این تیم، بار دیگر انتقادها به فاصله فوتبال ایران با استانداردهای روز دنیا را افزایش داد.

با این حال، منابع آگاه به ایندیپندنت فارسی می‌گویند تصمیم اخیر بیش از آنکه در ارزیابی‌های فنی ریشه داشته باشد، برآمده از محاسبات امنیتی و سناریوهای احتمالی درباره آینده تنش‌های نظامی است. اگر این سیاست به‌طور کامل اجرا شود، فوتبال ایران برای نخستین بار نه بر اساس نیازهای فنی باشگاه‌ها، بلکه با ملاحظات امنیتی درباره احتمال وقوع جنگ اداره خواهد شد؛ تغییری که به باور شماری از کارشناسان، می‌تواند در بلندمدت فاصله لیگ برتر ایران با فوتبال حرفه‌ای جهان را بیش‌ازگذشته افزایش دهد.

از سوی دیگر کاهش سهمیه بازیکنان خارجی از هشت نفر به چهار نفر، باشگاه‌هایی را که برنامه نقل‌وانتقالاتی خود را بر مبنای مقررات فصل گذشته تنظیم کرده بودند، ناچار به بازنگری در فهرست بازیکنانشان خواهد کرد و حتی ممکن است برخی قراردادهای در حال مذاکره نیز منتفی شود. از سوی دیگر، با محدود شدن امکان جذب بازیکنان خارجی، رقابت باشگاه‌ها برای جذب بازیکنان داخلی افزایش خواهد یافت؛ موضوعی که به باور شماری از مدیران باشگاه‌ها، علاوه بر بالا بردن هزینه نقل‌وانتقالات و دستمزد بازیکنان ایرانی، می‌تواند کیفیت فنی لیگ برتر را در سال‌های آینده نیز تحت تاثیر قرار دهد.