در حالی که مقامهای آمریکایی از موافقت جمهوری اسلامی ایران با ورود بازرسان آژانس بینالمللی انرژی اتمی به ایران خبر میدهند، اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه، این موضوع را رد کرده است.
جی دی ونس، مذاکرهکننده ارشد و معاون رئیسجمهوری آمریکا روز دوشنبه پس از پایان مذاکرات در سوییس گفت که تهران با بازگشت بازرسان آژانس موافقت کرده است. پس از آن، دونالد ترامپ هم اعلام کرد که حکومت ایران برای تضمین صلحآمیز بودن برنامه هستهای خود، به بازرسان آژانس اجازه بازرسی میدهد.
با این حال اسماعیل بقایی روز سهشنبه دوم تیرماه گفت که تهران برای بازدید بازرسان آژانس از تاسیسات هستهای آسیبدیده در جریان جنگ هیچ برنامهای ندارد.
او در نشست خبری وزارت امور خارجه در پاسخ به پرسشهای مطرحشده درباره احتمال حضور بازرسان بینالمللی در برخی مراکز هستهای ایران گفت: «ما نه دیداری با رافائل گروسی داشتهایم و نه برای بازدید آژانس از سایتهای آسیبدیده ناشی از جنگ برنامهای در دستور کار قرار دارد.»
Read More
This section contains relevant reference points, placed in (Inner related node field)
پیشتر خبرگزاری فارس، نزدیک به سپاه پاسداران، هم به نقل از یک منبع آگاه گزارش داده بود اظهارات مقامهای آمریکایی درباره موافقت تهران با بازگشت بازرسان آژانس بینالمللی انرژی اتمی صحت ندارد و در مذاکرات سوئیس درباره این موضوع هیچ صحبتی نشده است.
با این حال دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا، بار دیگر روز سهشنبه با انتشار پیامی در شبکه اجتماعی تروث سوشال، نوشت که جمهوری اسلامی ایران «بهطور کامل و تمامعیار» با بازرسیهای هستهای در بالاترین سطح برای آیندهای طولانیمدت موافقت کرده است.
ترامپ در این پیام تاکید کرد: «با وجود همه انکارها و اظهارات نادرستی که در خلاف این موضوع مطرح میشود... ایران بهطور کامل و تمامعیار با انجام شدن بازرسیهای هستهای در بالاترین سطح برای آیندهای طولانیمدت (تا ابد!!!) موافقت کرده است.»
رئیسجمهوری آمریکا همچنین گفت که جمهوری اسلامی ایران در جریان مذاکرات، امتیازهای مهم دیگری نیز ارائه کرده است. او افزود: «بر اساس این موضوع و دیگر امتیازهای مهمی که ایران در حال ارائه آنها است، من موافقت کردهام که تنگه هرمز باز بماند و دیگر هیچ محاصره دریایی اعمال نشود.»
ترامپ در عین حال افزود که همه کشتیها در موقعیت خود باقی خواهند ماند تا در صورت لزوم، محاصره دوباره برقرار شود، هرچند به گفته او در حال حاضر چنین احتمالی «بسیار بعید» به نظر میرسد.
اظهارات متناقض طرف ایرانی و آمریکایی در شرایطی است که به گفته مقامهای آگاه از روند گفتگوها، آغاز مذاکرات هستهای در چارچوب تفاهمنامه اسلامآباد برای پایان جنگ میان ایران و آمریکا، به اجرای بند ۱۳ این تفاهمنامه منوط شده است و موضوعهایی مانند بازدید از سایتهای هستهای آسیبدیده و تعیین تکلیف ذخایر اورانیوم غنیشده در مذاکرات فنی و توافق نهایی پس از دوره ۶۰ روزه پیشبینیشده در این تفاهمنامه بررسی خواهد شد.
خبرگزاری ایرنا نیز مدعی شد که همکاری ایران و آژانس در یک سال گذشته، حتی پس از جنگ ۱۲ روزه، بهطور کامل متوقف نشد. بر اساس این گزارش، تهران در چارچوب قانون مصوب چهارم تیرماه ۱۴۰۴ و با تایید شورایعالی امنیت ملی، در مواردی از جمله نیروگاه اتمی بوشهر به بازرسان آژانس اجازه بازدید داده و روند نظارت بر بارگذاری سوخت این نیروگاه ادامه داشته است.
ایران از سال ۱۹۶۸ عضو پیمان منع گسترش سلاحهای هستهای است که بر اساس آن با پذیرش پروتکل الحاقی انپیتی در برجام، به بازرسان اجازه بازرسیهای سرزده میداد. بازرسان آژانس بینالمللی انرژی اتمی پس از جنگ ۱۲ روزه دیگر اجازه بازگشت به ایران را دریافت نکردند و مدیرکل آژانس درباره به این وضعیت ابراز نگرانی کرده است.
همزمان با اظهارات بقایی در روز سهشنبه، کاظم غریبآبادی، معاون حقوقی و بینالملل وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران، نیز از پایان «گفتگوهای چهارجانبه» در بورگناشتوک سوییس و تشکیل چهارگروه برای اجرای تفاهمنامه پایان جنگ با آمریکا خبر داد.
به گزارش ایرنا، غریبآبادی به خبرنگاران گفت: «بعد از برگزاری نشست کمیته عالیرتبه پیگیری اجرای یادداشت تفاهم اسلامآباد در روز یکشنبه که تا بامداد دوشنبه ادامه داشت، گفتگوهای فنی برای تعیین سازوکارهای اجرایی یادداشت تفاهم و بیانیه صادره در پایان نشست عالیرتبه نیز انجام و تفاهمات لازم، حاصل شد.»
غریبآبادی که روز دوشنبه ریاست هیئت جمهوری اسلامی ایران را در گفتگوهای فنی بر عهده داشت، افزود: «بر اساس تفاهمهای حاصله، مذاکرات آتی زیر نظر کمیته عالیرتبه با حضور رئیس مجلس شورای اسلامی و وزیر امور خارجه، معاون اول رئیسجمهوری آمریکا و نخستوزیران پاکستان و قطر انجام خواهد شد. همچنین، تصمیم گرفته شد تا چهار کارگروه خاتمه تحریمها، هستهای، بازسازی و توسعه اقتصادی، و نظارت و اجرا تشکیل شود.»
در ادامه روند این مذاکرات، مسعود پزشکیان روز سهشنبه وارد فرودگاه بینالمللی اسلامآباد شد. عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران، هم پیش از او از مسقط به اسلامآباد رسیده بود.
رسانههای داخلی ایران پیش از این گزارش کرده بودند که پزشکیان برای شرکت در مراسم گرامیداشت قربانیان جنگ اخیر با آمریکا و اسرائیل به پاکستان سفر میکند. نخستوزیر و فرمانده ارتش پاکستان میانجیهای اصلی آتشبس و پایان جنگ میان آمریکا و جمهوری اسلامی ایران بودند.
روز سهشنبه هیثم بن طارق، سلطان عمان، در مسقط با محمدباقر قالیباف و عباس عراقچی، رئیس مجلس و وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران، دیدار کرد. عراقچی و قالیباف پس از دور نخست مذاکرات اجرای تفاهمنامه پایان جنگ از سوییس به عمان رفتند که یکی از میانجیگران تاریخی میان تهران و واشنگتن در ۴۷ سال گذشته بوده و پس از جنگ اخیر و بسته شدن تنگه هرمز، بار دیگر به یکی از کلیدیترین بازیکنان منطقه خاورمیانه بدل شده است.
مقامهای جمهوری اسلامی میگویند تنها ایران و عمان میتوانند بر این آبراهه راهبردی بینالمللی اعمال حاکمیت کنند.
در سوی دیگر، بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، در حالی که تنشها میان تلآویو و واشنگتن بر سر تفاهمنامه اخیر آمریکا و ایران و همچنین وضعیت لبنان ادامه دارد، اعلام کرد که اسرائیل ضربات سنگینی به جمهوری اسلامی ایران و نیروهای همسو با آن در منطقه وارد کرده، اما جنگ هنوز به پایان نرسیده است.
نتانیاهو روز سهشنبه در دیدار با دانشجویان دوره افسران رزمی ذخیره گفت که اسرائیل در نبرد با جمهوری اسلامی ایران و متحدانش به دستاوردهای مهمی رسید، اما این رویارویی همچنان ادامه دارد و نباید آن را پایانیافته تلقی کرد.
