ملا هبتالله آخندزاده، رهبر طالبان، به نهادهای دولتی استانهای شمالی افغانستان دستور داده است برای مهاجرانی که مدعیاند سالها پیش خانه و زمینهایشان را در روستاهای شمال افغانستان ترک کردند و به کشورهای دیگر از جمله پاکستان رفتند و اکنون بازگشتهاند، کارت شناسایی صادر کنند تا بر اساس آن، زمینهایشان را پس بگیرند.
در هفتههای اخیر، صدها نفر از ساکنان شهرستان قرمقول استان فاریاب که یک منطقه ترکمننشین است، به این فرمان رهبر طالبان اعتراض کردهاند و میگویند که اسناد هویتی و سند زمین برای افراد ناشناسی صادر میشود که هیچ ارتباطی با این منطقه ندارند.
یک بازرگان محلی در شهرستان قرمقول که به دلیل حساسیت موضوع نخواست نامش فاش شود، به ایندیپندنت فارسی گفت: «مردم قرمقول نتوانستند جلو صدور شناسنامه برای افراد ناشناس را بگیرند. گروهی از این افراد که از قبیله غلجیاند، خود را اهل منطقه میرزا قم معرفی میکنند، در حالی که این منطقه یک ریگزار است و هیچگاه مسکونی نبوده است.»
به گفته او، این افراد تلاش کردند از اداره ثبت و احوال شناسنامه بگیرند، اما مسئول این اداره به دلیل نبود اسناد معتبر، از این کار خودداری کرد.
نامه فرمانده پلیس طالبان در فاریاب در مورد توزیع سند هویت برای افرادی که مدعی اند از ساکنان فاریاب اند-Naqibullah Faiq/facebook
در پی این مخالفت، چهار فرد مسلح وابسته به طالبان، مسئول اداره ثبت و احوال شهرستان قرمقول را بازداشت و به مرکز فاریاب منتقل کردند. پس از آن، فشارها افزایش یافت و در نهایت، گزارشهایی منتشر شد که نشان میدهد صدور شناسنامه برای این افراد در شهر میمنه آغاز شده است.
به گفته این بازرگان، برخی از چهرههای محلی و مقامهای طالبان نیز از این روند حمایت میکنند و مسئول اداره ثبت و احوال هم پس از آزادی از بازداشت، از سمتش استعفا کرده است.
به گفته این بازرگان، صدها نفر از افراد غیربومی از چند ماه پیش در منطقه پتهبابا جنگل در شهرستان دولتآباد تجمع کردند تا برایشان مدارک شناسایی میرزاقم صادر شود. در حالی که این منطقه یک ریگزار در امتداد مرز افغانستان و ترکمنستان است. این دشت از نظر جغرافیایی اهمیت راهبردی دارد و بهعنوان کمربندی میان شهرستان اندخوی و شهر میمنه قرار گرفته است.
این بازرگان با اشاره به وضعیت اقتصادی ساکنان بومی، گفت مردم محل توان مقابله با فرمانهای طالبان را ندارند و بیشترشان به نان شب محتاجاند.
در همین حال، نقیبالله فایق، استاندار پیشین فاریاب، در اظهاراتی گفت که پس از اعتراضهای مردمی، رهبر طالبان دستور داد روند صدور اسناد هویتی و ملکی برای مهاجران با سرعت بیشتری اجرا شود. به گفته او، ملا عبدالغنی برادر برای نظارت بر اجرای آن به شمال افغانستان سفر کرد.
ملا برادر، اواسط آوریل به فاریاب رفت و چند پروژه اقتصادی را افتتاح کرد. او در سخنرانیهایش در شهر میمنه بر حمایت مردم از نظام طالبان تاکید کرد و مدعی شد که در ۵۰۰ سال گذشته حکومتی مشابه امارت طالبان در افغانستان حاکمیت نکرده است.
Read More
This section contains relevant reference points, placed in (Inner related node field)
با این حال نقیبالله فایق مدعی شد که مقامهای طالبان در تلاشاند با توزیع چراگاههای وسیع شهرستانهای قرمقول و دولتآباد میان افراد ناشناس، زمینه اسکان گسترده مهاجران را فراهم کنند. او گفت که بر اساس این برنامه، به دارندگان سند هویت جدید، بین ۵۰ تا ۱۰۰ جریب زمین داده میشود و هزاران نفر به مناطق میرزا قم و جنگل نقل مکان میکنند.
به گفته فایق، این روند با هدف تصرف چراگاهها، تغییر بافت جمعیتی در شمال افغانستان و ایجاد کمربند جمعیتی در امتداد مرزها انجام میشود. او هشدار داد که ادامه این سیاستها میتواند به افزایش تنشهای قومی و تهدید همزیستی مسالمتآمیز در منطقه منجر شود.
در همین حال، در نامهای منسوب به قاری ذکرالله ذاکر، فرمانده پلیس طالبان در فاریاب، به فرمانداران چندین شهرستان از جمله قرمقول، قرغان، اندخوی و خانچهارباغ دستور داده شده است که بر اساس رهنمودهای رهبر طالبان، برای مهاجران کارت شناسایی صادر کنند و گزارش آن را بهزودی ارائه دهند.
از زمان بازگشت طالبان به قدرت در سال ۲۰۲۱، چندین روستا در استانهای شمال افغانستان به مهاجران بازگشته از پاکستان واگذار شدند. ساکنان بومی مدعیاند که در دوره حکومتهای پیشین زمین خریدند و با هزینههای سنگین خانه ساختند، اما افراد بازگشته از پاکستان با ارائه اسنادی به طالبان، این خانهها را تصاحب میکنند.
مخالفان و منتقدان طالبان این روند را عامدانه و با هدف تغییر ترکیب جمعیتی شمال افغانستان میدانند، اما طالبان مدعیاند که در حکومتهای پیشین، افراد قدرتمند هزاران جریب زمین غصب کردند که اکنون در روند «بازپسگیری»، به مالکان واقعی واگذار میشوند.
