نمایندگان هر دو حزب روز دوشنبه از مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، و استیو ویتکاف، فرستاده ارشد آمریکا در امور خاورمیانه، در نخستین نشست توجیهی کنگره درباره توافق دولت دونالد ترامپ با حکومت ایران سوال کردند.
دولت با تردیدهای دوحزبی درباره چندین بند یادداشت تفاهم روبهرو شده است؛ بهویژه درباره لغو تحریمهای نفتی و یک صندوق بازسازی ۳۰۰ میلیارد دلاری که بسیاری از جمهوریخواهان سنا نگرانند به تقویت توان نظامی حکومت ایران و گروههای نیابتی منطقهای آن کمک کند.
روبیو و ویتکاف در این جلسه تلاش کردند نگرانیها درباره روند کند بازگشایی تنگه هرمز را کاهش دهند. هر دو مقام گفتند پاکسازی مینهای دریایی بیشتری لازم است و ویتکاف اشاره کرد که ایران با حمله پهپادی به یک کشتی عبوری در آخر هفته، مفاد توافق امضاشده توسط ترامپ را نقض کرده است.
آنها همچنین تلاش کردند به قانونگذاران اطمینان دهند که ایران هیچ پولی تحت این یادداشت تفاهم دریافت نکرده است، بهویژه نه بهطور مستقیم از منابع آمریکایی. مقامهای دولت پیشتر در نشستهای کوچکتر وعده داده بودند که صندوق بازسازی شامل بودجه آمریکا نخواهد بود.
گروه جداگانهای از مقامهای کاخ سفید نیز روز دوشنبه در یک نشست محرمانه در ساختمان کنگره، رهبران ارشد کنگره و روسای کمیتههای کلیدی را در جریان جزئیات قرار دادند.
به گزارش پولتیکو، اگرچه دموکراتها برخی از تندترین پرسشها را مطرح کردند، گفته میشود که دارل عیسی، نماینده جمهوریخواه از کالیفرنیا، مقامهای دولت را درباره سرنوشت ذخیره اورانیوم نزدیک به سطح تسلیحاتی ایران تحت فشار قرار داد.
به گفته دو منبع آگاه به پولتیکو که خواستند نامشان فاش نشود، ویتکاف و روبیو بار دیگر تضمینهایی را تکرار کردند که دولت پیشتر در نشستهای خصوصی به برخی نمایندگان ارائه کرده بود؛ اینکه هدف، مذاکره برای دستیابی به توافق نهایی است که مانع از نگهداری اورانیوم بسیار غنیشده توسط ایران شود.
به گفته این منابع، یادداشت تفاهمی که ترامپ اخیرا امضا کرد، با هدف آغاز این مذاکرات تنظیم شده بود. ویتکاف همچنین گفت تیم فنی مسئول این بخش از مذاکرات از سوئیس به قطر سفر میکند؛ جایی که گفته میشود قرار است روز سهشنبه مذاکرات میان آمریکا و نمایندگان حکومت ایران برگزار شود. با این حال همچنان اخبار ضدونقیضی در این زمینه مطرح است و سخنگوی وزارت خارجه جمهوری اسلامی گفته که این هفته مذاکرهای با آمریکاییها انجام نمیشود.
در همین حال، دموکراتها از دولت خواستند جزئیات بیشتری درباره منافع مالی احتمالی حکومت ایران تحت این یادداشت تفاهم ارائه کند؛ از جمله درآمد حاصل از فروش نفتی که پیشتر تحت تحریم قرار داشت.
دو منبع دیگر که خواستند نامشان فاش نشود، گفتند دبی واسرمن شولتز، نماینده دموکرات فلوریدا، در تماس مجلس با روبیو و ویتکاف درباره لغو تحریمهای نفتی بحث داشت. مقامها در نهایت این گفتوگو را متوقف کردند.
در مقطعی دیگر، مادلین دین، نماینده دموکرات پنسیلوانیا، نگرانیهایی را درباره منافع تجاری ویتکاف در خاورمیانه، در شرایطی که او در حال مذاکره با ایران است، مطرح کرد. به گفته این منابع، روبیو با شدت از ویتکاف دفاع کرد.
چاک شومر، رهبر اقلیت دموکرات در سنا، نیز در یک تماس جداگانه با همه سناتورها در روز دوشنبه، از روبیو و ویتکاف درباره تحریمهای نفتی سوال کرد. او پس از آن در بیانیهای گفت که آنها «به من تأیید کردند ایران میلیاردها دلار درآمد نفتی به دست خواهد آورد، در حالی که همچنان اهرم خطرناکی بر تنگه هرمز خواهد داشت.»
شومر افزود: «اگر این دفاع دولت در جلسات پشت درهای بسته است، وزیر روبیو باید آن را زیر سوگند، علنی و در برابر کمیته روابط خارجی مطرح کند.» او این نشست توجیهی را «با تاخیر، ناکافی و فاقد جزئیات» توصیف کرد.
استیو دینز، سناتور جمهوریخواه از مونتانا، نشست سنا را «گفتوگویی سازنده» توصیف کرد، اما گفت: «بخش زیادی از چیزهایی که امروز شنیدم مشابه چیزهایی بود که هفته گذشته در شام با حضور جیدی ونس، معاون رئیسجمهوری، شنیده بودم.»
