وقتی از مشهورترین لباسعروسهای قرن بیستم صحبت میشود، لباس گریس کلی در مراسم ازدواجش با شاهزاده رنیه دوکنشین موناکو، بدون تردید در صدر فهرست قرار میگیرد.
این لباس بازتابی از جایگاه او بود: یک بازیگر هالیوودی که وارد خانواده سلطنتی میشد. این لباس بعدها الهامبخش انتخاب لباس عروسی هزاران زن دیگر شد، از جمله کاترین، همسر شاهزاده ویلیام، که لباسعروسش، با طراحی سارا برتون، شباهت زیادی به آن داشت.
گریس کلی در زمان ازدواج که این هفته ۷۰ سال از آن میگذرد، در اوج دوران حرفهای خود در هالیوود بود. او پس از این ازدواج به یک شاهزادهخانم تبدیل میشد و لباسش نیز باید بازتابدهنده این جایگاه تازه میبود. مراسم ازدواج از چند شبکه تلویزیونی اروپایی زنده پخش شد و بیش از ۳۰ میلیون بیننده آن را تماشا کردند و برای نخستین بار این لباس را دیدند؛ لباسی که هلن رز (Helen Rose)، طراح برنده اسکار، طراحی کرده بود.
هلن رز پیشتر در چهار فیلم، طراحی لباسهای گریس کلی را بر عهده داشت و به همین دلیل گریس به او اعتماد کامل داشت. این لباس هدیهای از استودیو امجیام (MGM Studios) به ستاره مشهورش بود که کامل دستدوز بود و در بخش لباس این استودیو، با استفاده از پارچه ابریشمی نفیس فای (faille) به رنگ عاجی و حدود ۹۰ متر تور ابریشمی، دوخته شد.
لباسعروس گریس موناکو با یقه بسته، بالاتنهای جذب و دامنی از تافته ابریشمی که با هزاران مروارید دستدوز تزیین شده بود، ماهها زمان برد تا آماده شود. زیر بالاتنه توری، لایهای حمایتی و زیرساز قرار داشت و دامن هم از چندین لایه زیرین، شامل زیردامنهای چیندار و صافکننده تشکیل شده بود. علاوه بر این، قطعهای برای دنباله لباس و کمربندی از پارچه فایل ابریشمی نیز به تکمیل این مجموعه کمک میکرد.
بخشی از تورهای لباس از گنجینههای قدیمی آمدند و برخی از نفیسترین تورهای شرکت توربافی فرانسوی سولتیس (Solstiss) بودند؛ کارگاهی که بعدها سارا برتون هم برای دوخت لباسعروس کیت میدلتون به سراغش رفت.
گریس ترجیح داد در روز عروسی از تاج استفاده نکند و به جای آن، نیم کلاهی به سبک «ژولیت» (Juliet Cap) که با تور و مروارید تزیین شده بود، انتخاب کرد تا تور عروس را سر جای خود نگه دارد. خود تور نیز از پارچهای انتخاب شد تا صورت او تا حد امکان، برای ۶۰۰ مهمان حاضر و میلیونها بیننده تلویزیونی قابلمشاهده باشد. در لبههای این تور، دو پرنده کوچک تکهدوزی شده بود.
در آن زمان، بسیاری از عروسهای بهجای دستهگل بزرگ، یک کتاب مقدس با خود حمل میکردند. گریس کلی نیز همین کار را کرد. این کتاب هدیهای بود که با ابریشم، تور و مروارید تزیین شده بود و او آن را همراه با دستهای کوچک از گلهای موگه یا زنبقدره (lilies of the valley) در دست داشت.
کفش عروسی شاهزادهخانم پاشنهای حدود شش سانتیمتر داشت تا از همسرش، بلندتر به نظر نرسد. این کفشها را که با مرواریدهای ریز و تور تزیین شده بودند، دیوید اوینز (David Evins) طراحی کرد. نام گریس کلی روی کفش پای چپ و نام شاهزاده رنیه سوم روی کفش پای راست نقش بسته و یک سکه مسی نیز برای خوششانسی در آن قرار داده شده بود.
در ۱۹ آوریل ۱۹۵۶، ستارگان هالیوود و چهرههای برجسته از جمله ارسطو اوناسیس، کنراد هیلتون، ملک فاروق، پادشاه پیشین مصر، راندولف چرچیل و آوا گاردنر در کلیسای سنت نیکلاس موناکو گرد هم آمدند. در ضیافت عروسی، شاهزاده رنیه با شمشیر کیک ششطبقهای را که از قنادی «هتل دو پاریس» (Hotel de Paris) میآمد، برید و دو کبوتر از دل آن به پرواز درآمدند. این زوج سپس با یک خودرو رولزرویس محل را ترک کردند و برای ماهعسل راهی سفر دریایی شدند.
با اینکه این مراسم همان عروسی سلطنتی است که جهان به یاد دارد، این زوج درواقع یک روز پیش از آن، در ۱۸ آوریل، مطابق سنت خاندان سلطنتی موناکو، در یک مراسم مدنی در تالار تخت کاخ سلطنتی، ازدواج کرده بودند.
در این مراسم سادهتر که از تلویزیون پخش نشد، گریس کلی لباسی سادهتر برگزید: یک لباس دوتکه صورتی از پارچه تافته که با تور فرانسوی آلونسون (Alençon lace) پوشانده شده بود و آن را هم هلن رز طراحی کرده بود. این لباس شیک و کمتکلف مقدمهای بود برای پوشیدن یکی از مشهورترین لباسعروسهای تاریخ.
آشنایی این زوج از کجا شروع شد؟
گریس کلی، بازیگر زیباروی هالیوود، آوریل ۱۹۵۵ در سالهای اوج شهرت، ریاست هیئت آمریکا در جشنواره فیلم کن را بر عهده داشت. در آنجا از او دعوت شد تا در یک جلسه عکاسی با شاهزاده رنیه سوم در کاخ سلطنتی موناکو شرکت کند. این دیدار در ۶ مه ۱۹۵۵ انجام شد. پس از یک سال آشنایی، آنها در ۱۹ آوریل ۱۹۵۶ ازدواج کردند.
گریس کلی پس از ازدواج با شاهزاده رنیه در ۲۶ سالگی، بازیگری را کنار گذاشت و وظایفش را بهعنوان شاهزاده موناکو آغاز کرد. آنها سه فرزند داشتند: کارولین، آلبر (جانشین پدرش) و استفانی.
پس از ازدواج، فعالیتهای او بر حمایت از کودکان و هنر متمرکز بود. او سال ۱۹۶۴ بنیاد «شاهزادهخانم گریس» را برای حمایت از هنرمندان محلی تاسیس کرد. سازمان او در زمینه حقوق کودکان، جایگاه مشورتی در یونیسف و یونسکو به دست آورد. آخرین فعالیت هنری او روایت فیلم مستند «کودکان خیابان تئاتر» در سال ۱۹۷۷ بود که نامزد اسکار شد.
گریس کلی ۱۸ آوریل ۱۹۸۲ در ۵۲ سالگی بر اثر جراحات ناشی از یک سانحه رانندگی در بیمارستان موناکو درگذشت. پسرش، شاهزاده آلبر، در سال ۱۹۸۴ جایزه «شاهزادهخانم گریس» را برای حمایت از هنرمندان نوظهور در سینما، تئاتر و رقص بنیانگذاری کرد.
سرنوشت این لباس مشهور چه شد؟
گریس کلی پس از مراسم، لباس عروسش را به موزهای در زادگاهش اهدا کرد. به این ترتیب اگرچه او باقی عمرش را در موناکو گذراند، این لباس به ایالات متحده بازگشت و به موزه هنر فیلادلفیا (Philadelphia Museum of Art) سپرده شد.
این موزه در سال ۲۰۰۶، به مناسبت پنجاهمین سالگرد ازدواج او و شاهزاده رنیه، لباس و دیگر اشیای مربوط به مراسم را در نمایشگاهی با عنوان «شایسته یک شاهزاده: لباس عروسی گریس کلی» به نمایش گذاشت.
لباسعروس شاهزادهخانم گریس پس از گذشت هفت دهه، همچنان تاثیرگذار باقی مانده و در سالهای اخیر نیز از آن تمجید شده است. بهویژه زمانی که گفته شد لباس عروس کاترین میدلتون هم از آن الهام گرفته شد. در سال ۲۰۲۱، پاریس هیلتون، چهره اجتماعی آمریکایی، هم در مراسم ازدواجش با کارتر ریوم، لباسی از اسکار دلا رنتا پوشید که از همین لباس الهام گرفته بود.
لباسعروس گریس کلی همچنان در چارچوب معیارهایی قرار میگیرد که امروز نیز در طراحی لباسعروس بهعنوان استانداردهای کلاسیک و بیزمان شناخته میشوند. استفاده از تورهای نفیس، برش دقیق و ساختارمند در بالاتنه، آستینهای بلند و یقه بسته که از جمله عناصریاند که در سالهای اخیر بار دیگر در میان روندهای برتر لباس عروس دیده میشوند.
این بازگشت بیش از آنکه نشانه تکرار باشد، بیانگر دوام زبانی است که بر ظرافت، وقار و تعادل استوار است؛ الگویی که همچنان الهامبخش طراحان و گزینه انتخابی بسیاری از عروسها باقی مانده است.
