دیدارهای پیاپی دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری آمریکا، با بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، و ولودیمیر زلنسکی، رئیس‌جمهوری اوکراین، در روز سه‌شنبه بازتاب‌دهنده این واقعیت راهبردی بود که جنگ‌های اوکراین و خاورمیانه از نظر عملیاتی، مالی و راهبردی به یکدیگر پیوند خورده‌اند؛ پیوندی که واشنگتن در پذیرش آن تعلل کرد، اما به‌ رسمیت‌ شناختن آن، می‌تواند رویکردی را که ایالات متحده باید در قبال هر دو جنگ و همچنین ائتلاف‌هایش در پیش بگیرد، تغییر دهد.

تهاجم روسیه به اوکراین به‌شدت به جمهوری اسلامی ایران وابسته است. مسکو از سال ۲۰۲۲، برای حمله به شهرهای اوکراین و زیرساخت‌های حیاتی این کشور، به هزاران پهپاد شاهد طراحی‌ تهران و موشک‌های بالیستیک کوتاه‌برد آن متکی بوده است.

اطلاعات اوکراین، افسران سپاه پاسداران در کریمه اشغالی را که به عملیات پهپادی روسیه کمک می‌کردند، شناسایی کرده است. تهران همچنین به مسکو برای راه‌اندازی تاسیسات تولید پهپاد شاهد در جمهوری تاتارستان روسیه کمک کرد و به این ترتیب، امکان تولید پهپادهای طراحی‌ ایران برای روسیه در خاک این کشور هم فراهم شد.

در سوی دیگر، چین هم با خرید حدود ۹۰ درصد نفت صادراتی ایران و تامین فناوری‌های دومنظوره ضروری برای تولید موشک و پهپاد در این کشور، پشتوانه مالی این همکاری بوده است.

این درگیری‌ها بیش‌ازپیش در حال تبدیل شدن به جبهه‌های مختلف یک نبرد واحدند که یک شبکه راهبردی مشترک پشتیبان آن‌ها است.

اوکراین وقتی کشتی‌های باری ایران و مسیرهای لجستیکی انتقال پهپادها و تجهیزات نظامی به روسیه را هدف قرار داد، هم در واقع متناسب با این وضعیت واکنش نشان داد و در همان زنجیره تامینی اختلال ایجاد کرد که اسرائیل و متحدان عرب آمریکا را تهدید می‌کرد.

هر حمله موفق، توان رزمی روسیه را کاهش می‌دهد و درعین‌حال شبکه ارتباطی میان مسکو، تهران و پکن را آشکارتر می‌کند.

اوکراین همچنین به یکی از کانون‌های نوآوری نظامی تبدیل شده است. کی‌یف در مارس ۲۰۲۶ توافقی دفاعی با ریاض و دیگر کشورهای منطقه خلیج فارس امضا کرد تا تجربیاتش را در مقابله با پهپادهای ایرانی در میدان جنگ در اختیار آن‌ها قرار دهد؛ اقدامی که نشان می‌دهد همان تسلیحاتی که شهرهای اوکراین را هدف قرار می‌دهند، زیرساخت‌های کشورهای حاشیه خلیج فارس و اسرائیل را نیز تهدید می‌کنند.

البته جنگ اسرائیل و جنگ اوکراین اهداف متفاوتی را دنبال می‌کنند. اسرائیل در پی برچیدن زیرساخت‌های نظامی ایران در منطقه‌ و احیای بازدارندگی خود است، در حالی که اوکراین می‌کوشد از حاکمیت خود دفاع کند و هزینه تجاوز روسیه را افزایش دهد. با این‌ حال، منافع آمریکا در هر دو جبهه به یکدیگر می‌رسند.

هر یک از این کارزارها یکی از ارکان محور روسیه، ایران و چین را تضعیف می‌کند و هم‌زمان منابع، مشارکت‌ها و اعتماد راهبردی در دسترس دشمنان اصلی آمریکا را کاهش می‌دهد.

زلنسکی این همگرایی را چنین توصیف کرد: «اکنون که جنگ وارد پنجمین سال شده است، اوکراینی‌ها در برابر همان نوع حملات تروریستی‌ــ موشک‌های بالیستیک و پهپادها‌ــ مقاومت می‌کنند که رژیم ایران در حال حاضر در خاورمیانه و منطقه خلیج فارس انجام می‌دهد.»

این تحولات مستلزم نگاهی راهبردی و گسترده‌تر است. تمرکز سنتی ناتو بر جبهه شرقی در برابر روسیه چالش دیگر را در جناح جنوبی از نظرها پنهان کرده است. نیروهای روسیه که در سوریه، لیبی و منطقه ساحل آفریقا فعالیت می‌کنند، به تداوم نفوذ جمهوری اسلامی ایران کمک می‌کنند، از مسیرهای لجستیکی محافظت می‌کنند و دامنه مشارکت روسیه، ایران و چین را گسترش می‌دهند. اعمال فشار بر شبکه‌های روسیه و ایران در خاورمیانه و آفریقا مستقیم بر توانایی مسکو به منظور ادامه جنگ در اوکراین اثر می‌گذارد و از آن می‌کاهد.

دیدارهای ترامپ با نتانیاهو و زلنسکی به‌منزله پذیرش این واقعیت بود. تصمیم او برای مشروط‌ کردن توافق هسته‌ای غیرنظامی آمریکا و عربستان سعودی به عادی‌سازی روابط ریاض با تل‌آویو نیز بر اساس همین منطق اتخاذ شد.

واشنگتن باید با استفاده از این فرصت، همکاری میان کشورهای عضو پیمان‌ ابراهیم را تقویت کند، هماهنگی با اوکراین را در زمینه دفاع موشکی، پهپادها و نوآوری‌های میدان نبرد گسترش دهد و از طریق تحریم شرکت‌های چینی که در جریان «عملیات خشم حماسی» به حفظ توان نظامی جمهوری اسلامی ایران کمک کردند، فشار بر ائتلاف روسیه، ایران و چین را افزایش دهد.

رقابت با چین در منطقه هند و اقیانوس آرام، جنگ روسیه در اروپا و بی‌ثباتی در خاورمیانه همگی اجزای یک نبرد واحدند و آمریکا نباید با هرکدام از این مسائل به‌طور جداگانه برخورد کند، بلکه باید ائتلاف‌هایش را با اروپا، اسرائیل، کشورهای خلیج فارس و اوکراین تقویت کند.

هرکدام از این اقدام‌ها بخش متفاوتی از محور روسیه‌‌ــ‌ایران‌ــ‌‌چین را تضعیف و تضمین می‌کند که چشم‌انداز آمریکا برای یک جهان آزاد بار دیگر پیروز شود.

برگرفته از نیویورک‌پست