جنگ ایران نشان داد چین به‌دلیل جایگاهش به‌عنوان بزرگ‌ترین خریدار نفت جهان، نقش مهمی در تعیین قیمت‌ جهانی نفت دارد. به گزارش اکسیوس، کاهش قابل‌ملاحظه خرید نفت از سوی چین پس از آغاز جنگ، به جلوگیری از جهش شدید قیمت‌ها که بسیاری از کارشناسان در پی اختلال در تردد از تنگه هرمز پیش‌بینی می‌کردند، کمک کرد.

پس از آغاز جنگ ایران، واردات نفت خام چین هم‌زمان با افزایش قیمت‌ها به‌شدت کاهش پیدا کرد. تحلیلگران انتظار داشتند چین در واکنش به رشد قیمت‌ها، خرید نفت را کاهش دهد، اما تصور نمی‌کردند این کشور بتواند مدت طولانی این سطح پایین واردات را حفظ کند، بدون آنکه اقتصاد داخلی‌اش آسیب ببیند.

اکنون با نزدیک شدن جنگ به ششمین ماه، واردات نفت چین همچنان بیش از ۴۰ درصد کمتر از مدت مشابه در سال گذشته است. میکال میدان، رئیس بخش پژوهش انرژی چین در موسسه مطالعات انرژی آکسفورد، گفت آنچه کارشناسان را غافلگیر کرده، کاهش قابل‌توجه تقاضای چین بدون ایجاد اختلال در عملکرد اقتصاد این کشور بوده است.

به گفته تحلیلگران گلدمن ساکس، مقام‌های چینی برای کاهش آثار افت واردات نفت از چندین راهکار استفاده کرده‌اند. آن‌ها از ذخایر داخلی زغال‌سنگ، نفت و گاز طبیعی بهره بردند، مصرف زغال‌سنگ و انرژی‌های تجدیدپذیر را افزایش دادند و از ناوگان بزرگ خودروهای برقی این کشور استفاده کردند. بر اساس گزارش گلدمن ساکس، با وجود کاهش محسوس مصرف بنزین، میزان ترافیک در چین تقریبا ثابت مانده است.

کارشناسان می‌گویند این سیاست‌ها در درجه نخست با هدف حمایت از اقتصاد داخلی چین اتخاذ شده، اما پیامد آن کاهش فشار بر بازار جهانی نفت و محدود شدن رشد قیمت‌ها بوده است. رید آی‌انسون، اقتصاددان شرکت مشاوره کپلر، به اکسیوس گفت چین نقش مهمی در عبور اقتصاد جهانی از این بحران ایفا کرده است. جین ناکانو، پژوهشگر ارشد مرکز مطالعات راهبردی و بین‌المللی نیز گفت چین «عامل اصلی نوسان تقاضا» در بازار جهانی نفت به شمار می‌رود.

تحلیلگران گلدمن ساکس هفته گذشته در گزارشی نوشتند چین با کاهش قابل‌ملاحظه واردات خالص سوخت‌های فسیلی، از طریق کاهش تقاضا عملا به جذب شوک قیمت‌های جهانی انرژی کمک کرده است.

با این حال، اکسیوس تاکید می‌کند کاهش قیمت‌ها فقط نتیجه سیاست‌های چین نبوده است. کشورهای ثروتمند بخشی از ذخایر راهبردی نفتشان را روانه بازار کردند و شرکت‌های انرژی آمریکا نیز میزان صادرات را افزایش دادند تا کمبود عرضه جبران شود.

به گفته روبی عثمان، مشاور ارشد موسسه تونی بلر، چین این سیاست‌ها را در درجه نخست برای منافع خود دنبال کرده است، اما نتیجه آن به ثبات بیشتر بازار جهانی کمک کرده است. 

بازارها اکنون روند بازگشت خریداران چینی به بازار جهانی نفت را زیر نظر دارند و نشانه‌های اولیه حاکی از افزایش نسبی خرید نفت چین در ماه ژوییه است.