دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا، ساعت ۸ شب سهشنبه به وقت شرق واشنگتن (۳:۳۰ صبح چهارشنبه به وقت تهران) را آخرین مهلت جمهوری اسلامی برای توافق و بازگشایی تنگه هرمز اعلام کرد و هشدار داد اگر چنین نشود، نیروگاهها و پلهای ایران را هدف میگیرد. در پی این ضربالاجل، کشورهای میانجی به رهبری پاکستان تلاش کردند برای رسیدن به توافق میان تهران و واشنگتن گام بردارند، اما این تلاشها تاکنون بیثمر بوده است.
روز سهشنبه ۱۸ فروردین، رضا امیریمقدم، سفیر جمهوری اسلامی ایران در اسلامآباد، با انتشار پیامی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «رویکرد مثبت و سازنده پاکستان برای متوقف کردن جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران به مرحله حساس و بحرانی رسیده است.» با این حال، سایر مقامهای جمهوری اسلامی درباره نزدیک شدن به توافق یا احتمال به تعویق افتادن حملات مدنظر دونالد ترامپ، به طور رسمی اظهارنظری نکردهاند و حتی در اقدامی معکوس، به تهدید آمریکا و متحدانش در منطقه پرداختهاند.
Read More
This section contains relevant reference points, placed in (Inner related node field)
سپاه پاسداران روز سهشنبه ساعاتی پیش از فرا رسیدن موعد ضربالاجل رئیسجمهوری آمریکا، با صدور بیانیهای تهدید کرد در صورت حمله به زیرساختهای جمهوری اسلامی ایران و «عبور از خط قرمزها»، زیرساختهای آمریکا و شرکایش را در منطقه بهشکلی هدف قرار خواهد داد که «تا سالها از نفت و گاز منطقه محروم شوند».
در بیانیه سپاه پاسداران، حمله موشکی و پهپادی به تاسیسات پتروشیمی الجبیل و الجمیعه عربستان سعودی رسما اعلام شده است. سپاه پاسداران در این بیانیه تهدید کرد: «باردیگر اعلام میکنیم که ارتش آمریکا اگر از خط قرمزها عبور کند، پاسخ ما فراتر از منطقه خواهد بود. ما شروعکننده حمله به اهداف غیرنظامی نبودیم و نخواهیم بود، اما برای مقابلهبهمثل در برابر تجاوزات رذیلانه به تاسیسات غیرنظامی، درنگ نخواهیم کرد.»
در ادامه این بیانیه آمده است: «ما با زیرساختهای آمریکا و شرکایش کاری خواهیم کرد که آمریکا و متحدانش تا سالها از نفت و گاز منطقه محروم شوند. شرکای منطقهای آمریکا نیز بدانند تا امروز به جهت حسن همجواری، خویشتنداری زیادی و در انتخاب اهداف مقابلهبهمثل، ملاحظاتی داشتیم، لیکن ازین پس همه این ملاحظات برداشته شده است.»
این بیانیه پس از آن منتشر شد که خبرگزاری فرانسه به نقل از منابع محلی گزارش داد حمله به یک مجتمع پتروشیمی در شرق عربستان سعودی باعث بروز آتشسوزی در کارخانههای سابیک در منطقه الجبیل شده است.
شرکت صنایع پایه عربستان سعودی (سابیک) یکی از غولهای صنعت شیمیایی جهان محسوب میشود و منطقه الجبیل نیز یکی از بزرگترین مناطق صنعتی دنیا است که در آن فولاد، بنزین، محصولات پتروشیمی، روغن و کودهای شیمیایی تولید میشود.
جمهوری اسلامی در حالی کشورهای همسایه خود را تهدید میکند که تاکنون چندین کشور بهعنوان میانجی تلاش کردهاند پس از بیش از پنج هفته جنگ آمریکا و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی، آن را متوقف کنند، اما تاکنون نتیجهای حاصل نشده است.
پاسخ تهران به پیشنهاد ۱۵ مادهای کشورهای میانجی و آتشبس موقت، منفی بود و رسانههای دولتی گزارش دادند که جمهوری اسلامی به دنبال تضمینهایی در پیشنهاد جدید ۱۰ مادهای است.
دونالد ترامپ روز دوشنبه با اشاره به دریافت پاسخ ۱۰بندی جمهوری اسلامی درباره آتشبس، گفت این پیشنهاد «گامی قابلتوجه» است، اما برای رسیدن به توافق کافی نیست.
خبرنگار آکسیوس نیز به نقل از مقام رسمی آمریکایی گزارش کرد که پاسخ ۱۰بندی جمهوری اسلامی به آمریکا «حاوی مطالبات حداکثری» بود و مشخص نیست آیا امکان حرکت به سمت یک راهکار دیپلماتیک را فراهم میکند یا خیر.
نیویورکتایمز به نقل از منابع ناشناس، گزارش داد که تهران در طرح صلح پیشنهادی به جای یک آتشبس موقت، خواهان پایان کامل جنگ، توقف حملات اسرائیل به حزبالله در لبنان و لغو همه تحریمها است. در بخش دیگری از این طرح هم موضوع بازگشایی تنگه هرمز مطرح شده؛ مسئلهای که رئیسجمهوری آمریکا آن را اولویتی مهم اعلام کرده است. با این حال، طبق این پیشنهاد، کشتیها برای عبور از تنگه باید حدود دو میلیون دلار پرداخت کنند.
به گزارش نیویورک تایمز، این درآمد میان رژیم ایران و عمان تقسیم خواهد شد و تهران مدعی است سهم خود را برای بازسازی «زیرساختهایی» که در حملات آمریکا و اسرائیل آسیب دیدند، استفاده میکند. لغو تحریمها و تضمین دوباره حمله نکردن نیز از دیگر خواستههای رژیم ایران است.
پیشنهاد جمهوری اسلامی در حالی مطرح میشود که رئیسجمهوری آمریکا روز دوشنبه اعلام کرد بازگشایی تنگه هرمز «باید بخشی از هرگونه توافق برای پایان دادن به جنگ با ایران باشد». او در یک نشست خبری در کاخ سفید گفت: «ما باید به توافقی برسیم که برای من قابلقبول باشد و بخشی از آن، تضمین عبور آزاد نفت و همهچیز است.»
ترامپ با تاکید بر اهمیت این موضوع، افزود که بازگشایی تنگه هرمز در مقایسه با سایر اهداف مذاکراتی، «متفاوت» است، اما همچنان «اولویتی بسیار بزرگ» به شمار میرود.
رئیسجمهوری آمریکا همچنین اعلام کرد که جمهوری اسلامی در مذاکرات برای پایان دادن به جنگ «مشارکتکنندهای فعال و مایل» است و تمایل دارد به توافقی دست یابد. او تاکید کرد که جیدی ونس، معاون رئیسجمهوری، استیو ویتکاف، فرستاده ویژه آمریکا، و جرد کوشنر، داماد او، در این مذاکرات نقش دارند.
بهرغم این گفتهها، ترامپ بار دیگر بر لزوم رسیدن به توافق تا زمان ضربالاجل تعیینشده، تاکید کرد و گفت «تهران تا ساعت ۸ شب سهشنبه به وقت شرق آمریکا فرصت دارد تنگه هرمز را بهطور کامل باز کند.» او افزود که آمریکا طرحی آماده دارد که بر اساس آن میتواند «تمامی پلها و نیروگاههای ایران» را ظرف چند ساعت نابود کند.
در همین حال، رسانه آمریکایی آکسیوس به نقل از یک مقام اسرائیلی گزارش داد که بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، روز یکشنبه در تماس تلفنی از دونالد ترامپ خواسته فعلا به سمت آتشبس نرود و درباره خطرات چنین اقدامی ابراز نگرانی کرده است. در این گزارش اشاره شده که ترامپ به نتانیاهو گفته است اگر ایران با خواستههای آمریکا موافقت کند، برقراری آتشبس ممکن خواهد بود، اما واشنگتن از مطالبه خود برای تحویل کامل اورانیوم غنیشده ایران و تعهد تهران به از سر نگرفتن غنیسازی عقبنشینی نخواهد کرد.
همزمان با این گزارش، رجب طیب اردوغان، رئیسجمهوری ترکیه، که از منتقدان صریح سیاستهای اسرائیل است، بار دیگر بنیامین نتانیاهو را به تضعیف تلاشها برای توقف درگیریها متهم کرد و مدعی شد اقدامهای تلآویو مانع پیشرفت روندهای صلح میشود.
رئیسجمهوری ترکیه اعلام کرد که کشورش تلاشهای خود را برای پایان دادن به جنگ و باز کردن مسیر مذاکرات بهطور جدی افزایش داده است. اردوغان در یک سخنرانی تلویزیونی پس از نشست هیئت دولت تاکید کرد: «ما در تلاشیم از هر فرصتی، هرچند کوچک، برای توقف درگیریها و آغاز مذاکرات استفاده کنیم.» با این حال درباره این ابتکارها یا کانالهای دیپلماتیک جزئیات بیشتری ارائه نکرد.
